Nzema language
Yelnyɔgeraa
Nzema Language
| Aŋa yitaalombile | Central Tano |
|---|---|
| Paaloŋ | Ivory Coast, Ghana |
| Indigenous to | Abidjan, Comoé District, Western irigyin |
| Writing system | Latin script |
| Ethnologue language status | 5 Developing |
Nzema, meŋ naŋ e Nzima bee Appolo, e la Central Tano kɔkɔre Nzema noba naŋ yele a Ghana southwestern poɔ ane southeastern Ivory Coast.[1] A kyɛre fĩĩ ka o ne Jwira-Pepesa na e boŋyeni a taa baaloŋ ne Baoulé.[2]
Ane a zaa ka o e la Bia kɔkɔre, Nzema meŋ e la Akan kɔkɔ-yaga na kaŋa, ane o taa la Akan kɔkɔɛ mine zɛnzɛloŋ, a gaŋazaa Twi ane Fante.[3] Tembɛrɛ naŋ de zu be la Nzema teŋɛŋ aseŋ Bonyere, Nkroful, Half Assini, Axim, Eikwe, Baku, Atuabo, Beyin ane Essiama.
Fonologyi
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sɛgebidaare
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]| Labial | Labiodental | Dental | Alveolar | (Alveolo-)
Palatal |
Velar | Labial-velar | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| plain | lab. | plain | lab. | pal. | plain | lab. | plain | lab. | |||||
| Nasal | plain | m | n̪ | n | ɲ | ɲʷ | ŋ | ŋʷ | ŋm | ||||
| Plosive/
Affricate |
voiceless | p | tp | t̪ | dʑ | dʑʷ | k | kʷ | kp | ||||
| voiced | b | db | d̪ | d | tɕ | tɕʷ | ɡ | gʷ | ɡb | ||||
| Fricative | voiceless | f | fʷ | s | sʷ | sʲ | ɕ | ɕʷ | x | ||||
| voiced | v | vʷ | z | zʷ | zʲ | ɣ | |||||||
| Trill | r | ||||||||||||
| Lateral | plain | l | |||||||||||
| nasalized | l̃ | ||||||||||||
| Approximant | j | w | |||||||||||
Sɛgebinyaŋene
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]| Front | Central | Back | |
|---|---|---|---|
| Close | i | u | |
| Near-close | ɪ | ʊ | |
| Close-mid | e | o | |
| Open-mid | ɛ | ɔ | |
| Near-open | ɐ | ||
| Open | a |
Nzema's taa la sɛgebinyaŋene pie, anii na baŋ e la nyɔ-eɛroŋ: /ĩ/, /ɪ̃/, /ɛ̃/, /ɐ̃/, /ã/, /ũ/, /ʊ̃/ and /ɔ̃/.[3]
Sɛgere tuuruŋ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]| Uppercase | A | B | D | Ɛ | E | F | G | H | I | K | L | M | N | Ɔ | O | P | R | S | T | U | V | W | Y | Z |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lowercase | a | b | d | ɛ | e | f | g | h | i | k | l | m | n | ɔ | o | p | r | s | t | u | v | w | y | z |