Yelbie maaloo
Yelbie Maaloo la sobie na te naŋ maŋ tu a bɔ bee maale yelbipaala a kɔkɔre poɔ.[1]
Yelbie Maaloo Parɛɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Yelbie maaloo sobie e la yaga kyɛ kɔkɔre zaa meŋ taa la lɛ ba naŋ maŋ e kyɛ maale ba yelbipaala.[2][1]
Parɛɛ.
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Fɔɔ mare taa.
- Kyɛŋmaabo
- Pɛmmo
- Pulluu
Fɔɔ mare taa; Fɔɔ mare taa la fo naŋ de yelbipeela ayi mare taa ka o leɛ yelbiri paalaa. A naŋ baŋ eɛ yelbinyagere ayi bee a gaŋ ayi kyɛ ka a yelbipaalaa pare ba peɛle a yelbie na naŋ lantaa.
A yelbie na baŋ be la yelbie zage yuo poɔ ne a yelbie na naŋ lantaa. A na baŋ eɛ, Yuori yelbiri + Yuori yelbiri fɔɔ mare taa, yuori + bigruu, yuori + eroŋ.
Aseŋ; Ta + laa = Talaa
Daa+ ŋmaa = Daaŋmaa
Kyɛŋmaabo ; O e LA yelbie maaloo sobiri te naŋ maŋ ŋmaa yelbiri yi me yelbiri poɔ ka a yelbikore na poɔ a naŋ yi. Te na baŋ ŋmaara LA a yelbiri piiluu, sagaŋ bee a yelbiri baaraaŋ Aseŋ; Naaŋmen--ŋmene Andonɛɛ -- donɛɛ Kurikuni-- Kuri Gɔlɔmteebo-- gɔma/gɔmo
Pɛmmo; Pɛmmo eɛ a yelbie maaloo sobie te naŋ maŋ pɛŋ yelbiri, a boɔle o lɛ a te kɔkɔre naŋ na tõɔ a tona ne Toma. Aŋa kɔkɔɛ yaga zie na taa ba yelbipɛnne. Ka kɔkɔɛ yaga meŋ be be ka kɔkɔyobo pɛnne ba yelbie.
Aseŋ: Bukiti, motoken, Kɔmpiita/kɔmpuuta, walanse, baŋgolo. Amk.