Vare le yelbulo

World Festival of Black Arts

Yizie Wikipiideɛ
World Festival of Black Arts
Tigiri
Piiluu1966 Maale eŋ
FounderLéopold Sédar Senghor Maale eŋ
BezieDakar, Lagos, Dakar Maale eŋ
Official websitehttp://blackworldfestival.com/ Maale eŋ

World Black Arts Tigiri, ( French Tigiri Modial des Art Negres) onaŋ neŋ la ka ba boɔlɔ FESMAN bee FMAN, o e la tigiri kaŋa na maŋ de kyuu gbuli kyɛ ka baŋ toɔ di o bare a Afrika paaloŋ poɔ. A tigigi ŋa maŋ taa yelerre gyamaa o poɔ, aseŋ; bommaale, yipɔge yeltarre, yieluŋ, sinii, anaŋ zaaa naŋ ŋmaa viiri a Afrika zaa.[1]

Negro Art-Daker 1966 tigiri Danweɛŋ soba

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A tigiri ŋa diibu da nare la a ŋa Pan-Afrika tigiri diibu na, a yi be a tigiri ŋa diibu poɔ kyakya maŋ bebe a deɛne ane seɛre poɔ.[2] A sinii maala kaŋa naŋ di William Greaves da  maale la Negro Art tendaazaa tigiri danweɛŋ soba a 1968 yuoni poɔ. Italian dawori ŋmeɛrɛ kaŋa naŋ di Sergio Borelli da maale tigiri kaŋa ka ba boɔlɔ De Daker (1966)[3] poɔ a sinii ŋa ta ŋa mitiri 50 na. Senegalee sinii maale ennɛ kaŋa meŋ naŋ di Paulin Soumanou Vieyra meŋ da maale la  Le Sénégal au festival national des arts nègres (1966).[4][5] Sinii maale ennɛ , USSR, Irina Venzher ane Leonid Makhnaɔh, meŋ da da de la Russian kɔkɔre a maale pummu Appuku (Ritmi Afriki) a kyaare ne a tigiri.

The First World Festival of Black Arts (French: Premier Festival Mondial des Arts Noirs)  bee World Festival of Negro Arts (French: Festival mondial des arts nègres) da di la a Dakar, a Seenegal paaloŋ a 1966 yuoni, kɛkɛŋmɛ kyuu beri yeni te tɔ o eri lezare ne anaare, a Leopold Segar Senghor naŋ da e a a paaloŋ yidaadɔɔ ane a United Nation Eduɔational, Scientific, ane Culture Organization (UNESCO)[6] a pãã paale a French gɔnenɛnte la da lantaa a soŋ ka a tigiri ŋa nyɛ maaloo bee diibu.Noba naŋ da wa a tigiri ŋa diibu zie bee poɔ da ta ŋa noba 2,500 naŋ yi a Afrika tenne poɔ a wa a pãã pale a tuuri meŋ poɔ aseŋ  US, Brazil, The Caribbean, France, ane the United Kingdom[7] . A tigiri ŋa da wuli la lɛ nensɔgelɔ saaŋkonooŋ, yieluŋ, bommaale, sinii, ane seɛre.[8] A tigiri ŋa da la a danweɛŋ soba a gɔbenɛnte naŋ de a paaloŋ libie eŋ ka ba maale ne, a tigiri ŋa da wuli la sinii maaleba, yieluŋ kyeɛrebɛ, sɛgesɛerebɛ naŋ ŋmaa viiri a Afrikan paaloŋ zaa poɔ.[9] A saŋa Leopold Sengar naŋ da e a dakogi zu soba, a tigiri yelnyɔgeraa da la ka ba ŋmɛ Afrikan saaŋkonoŋ yelerre ka yi gbaŋgbale ka noba baŋ. A tigiri ŋa yelkoŋ zaa la ka ba vɛŋ ka a tuure paaloŋ ane a Afrikan paaloŋ noba taa nɔlaŋ, A tigiri ŋa da la a danweɛŋ soba a gɔbenɛnte naŋ de a paaloŋ libie eŋ ka ba maale ne, a tigiri ŋa da wuli la sinii maaleba, yieluŋ kyeɛrebɛ, sɛgesɛerebɛ naŋ ŋmaa viiri a Afrikan paaloŋ zaa poɔ. A saŋa Leopold Sengar naŋ da e a dakogi zu soba, a tigiri yelnyɔgeraa da la ka ba ŋmɛ Afrikan saaŋkonoŋ yelerre ka yi gbaŋgbale ka noba baŋ. A tigiri ŋa yelkoŋ zaa la ka ba vɛŋ ka a tuure paaloŋ ane a Afrikan paaloŋ noba taa nɔlaŋ, a maŋ vɛŋ la ka paaloŋ noba wuli ba gɔɔloŋ[10]

A saŋa o naŋ da nare ka ba na di a tigiri, Dakar da leɛ kaa la a paaloŋ zaa libie poɔ a kpɛ a be a iri soŋ nw ka a  tigiri toɔ di. Dakar da ŋmaa sopaala, a ŋmaa alopelaa lebaa zie, kyɛ naŋ ŋmaa a tigiri diibu dire ayi, ka anaŋ la; – the Theatre National Daniel Sorano ane a Musée Dynamique a ko a saama naŋ na wa tigiri ŋa ba naŋ waana ka ba di. Dakar da maaleŋ maale la zie aseŋ a naayiri, a be banaŋ maŋ ŋmaa ba sɛrɛ, Dakar Cathedral, Dakar Town Hall, ane zenziiri gyamaa kyaare ne a tigiri ba naŋ waana ka ba di.[11]

A naŋ kyogi gɛrɛ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A tigiri diibu da piili ne bebie anii ane (co-organized by UNESCO) lammo, banaŋ daŋ wa a tere ba kyɔɔtaa banaŋ taa kyaare ne a tigiri ŋa, a kyɔɔtaa terebo soŋ ŋa da kyaare la a Negro Art yɛlɛ. a kyɔɔtaa ŋa da e la  National Assembly Building [Povey, 1966, p. 5]. A  tigiri piilu, President Senghor's la danweɛŋ  soba, naŋ da yele yɛlɛ, “ onaŋ wa bare la ka Negritude ameŋ tu” a bama naŋ wa yele yɛlɛ bare la ka Langston Hughes ane o taaba mine pãã piili ka ba dire dɛmɛ a kyaare ne a boma na banaŋ taa wa ne ka ba ko ba.[12] Kyɛ a kyuu bebie anaŋŋ zaa naŋ paaŋ kyɛre, a saama banaŋ zaa na paaŋ wa tigiri de la a paaloŋ zaa a yɔɔrɔ, a gɛrɛ zisaama banaŋ daŋ ba nyɛ. A  Cinema Palace da iri la sinii paala kaŋa  Musée Dynamique showcased national art naŋ maale kyɛ ka Theatre National Daniel Soran seɛseɛrebɛ meŋ te seɛrɛ, ka deɛne ane jazz gigs  le laare ziezaa. A tendaazaa sɛrɛ direbe meŋ da ko tere la kyɔɔta a Daniel Sorano Theater [Povey, 1966, p. 6] die na poɔ. Noba banaŋ da ŋmɛ a kyakya ŋa yelwiiri yele kaŋa naŋ di  Tchicaya U Tam'si [France] ane  Wole Soyinka [Nigeria] onaŋ la da ba  nyɛ a kyɔɔta mine.

US naŋ poɔ a tigiri diibu poɔ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A North American committee organized US meŋ da lanne ba la a tigiri diibu. Neɛ naŋ da de ne ba weɛŋ ka ba wa a tigiri diibu la H. Alwynn Innes-Brown (president) ane John A. Davis (vice president) naŋ yi a American paaloŋ a be a Afrika saaŋkompare naŋ zeŋ.[13] Ba naŋ na soŋ ka US nobatoɔ poɔ a tigiri ŋa diibu poɔ soŋ, a Senegalee saama wederɛ, ieluŋ kyɛɛrɛ kaŋa naŋ di  Mercer Cook, ane  French Literature scholar Ousmane Diop Socé[14] banaŋ da tuori de ba. A US noba naŋ da wa ba da soŋ ne ba la libie, ba da kaa iri la o soba a ko o ¢150,000, kyɛ paaŋ meŋ da kaa iri ba wederɛ onaŋ da e a US kogi zu soba President Lyndon B. Johnson ane o pɔge ka banaŋ e a ba nembɛrɛ kyɛ e a ba wederebɛ a ba poɔ a tigiri ŋa diibu zie, a noba mine naŋ da poɔ ka ba gaa a tigiri ŋa diibu wagere ŋa la  Ralph Bunche, Alvin Ailey, Marian Anderson, Fred O'Neal, Leontyne Price, Sidney Poitier, Hale Woodruff, Ossie Davis, Duke Ellington, Langston Hughes, Margaret Danner, Rosa Guy, Katherine Dunham, Arthur Mitchell, and William Warfield.

A tigiri yelkyɛre

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Aneazaa ka noba da yeli ka a tigiri di la soŋ, ane noba 50, 000 naŋ gaa lantaa a tigiri ŋa diibu poɔ, kyɛ yelkyerre mine meŋ bebe a da ba nyɛ kpɛzie, noba naŋ e gane zanne bɛrɛ da be a tigri ŋa diibu poɔ a zuiŋ ba nyɛ yelba senne mine. A yelkaŋa la ba da naŋ wono la tuo ne paati paati yeltarre ane a Afrikan  Liberation yɛlɛ meŋ da kpɛ soŋ. A tigiri di gaa baaroo ba da inni la a lɛ nempeɛle naŋ de a teŋa a dɔgerɔ ba yɛlɛ, ba tori la a wulo ba saaŋkonnoŋ a vɛŋ ka paati ane a paaloŋ laafeɛloŋ ne ba libyɛlɛ zaa  te pɔge. A tigri da e la bone banaŋ yeli ka o ba soma bonso e nembɛrɛ naŋ yi ziiri yoŋ la ka ba da tere vuo ka ba wa di a tigri, a ne meŋ a kyɔɔtaa bana da terɛ, a e ŋa sɛre ka ba na ko neɛ kyɔɔtare, see ka noba mine paa sage sɛre kyɛ ka a kyɔɔtaa na ba ta o soba. Black scholars such as Afro-Brazilian writer Abdias do Nascimento da e la noba toŋ soŋ kyɛ banaŋ meŋ la noba ba naŋ da mɔŋ kyɔɔtaa a yi nembɛrɛ na ba tere noɔre na. contemporary musicians and radical Black scholars from America aseŋ; James Brown  meŋ da ba nyɛ a vuo na poɔ a US noba banaŋ are a US naŋ wa a tigri diibu.

Continuing Tigiri

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Algiers, 1969

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A zie ŋa naŋ tu a kyɛ poɔ la a  Festival panafricain d'Alger 1969

Lagos, 1977 yuoni poɔ.

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

               Atikile meŋa :  FESTAC 77

A 1977 yuoni poɔ, yuompaala kyuu beri pie ne anuu (15), a World Festival of Black Arts or Black and African Festival of Arts and Culture — banaŋ boɔlɔ a FESTAC '77 da di la, a tigri ŋa da di la a Lagos, a Nigeria paaloŋ poɔ, a saŋa na,  Olusegun Obasanjo la da e a ba paaloŋ yidaadɔɔ bee a a paaloŋ zaa kogi zu soba. A yuoni ŋa poɔ, noba naŋ da wa lantaa di a tigiri ŋa da la noba 17,000 naŋ paaloŋ bee tatenne 50 poɔ a wa lantaa. A yuoni ŋa poɔ tigri ŋa diibu da e la a tendaazaa tigiri kpoŋ kaŋa naŋ da di.[15] A yieluŋ kyeɛrebɛ naŋ dawa a tigiri ŋa diibu saŋa la  Stevie Wonder, Ted Joans, the Sun Ra Arkestra, ane Donald Byrd naŋ yi US paaloŋ poɔ, Tabu Ley ane Franco meŋ naŋ yi Congo paaloŋ, Gilberto Gil meŋ naŋ yi Brazil paaloŋ poɔ, Bembeya Jazz National meŋ naŋ yi Guinea, ane Louis Moholo, Dudu Pukwana, ane Miriam Makeba me South Africa.[16]

Dakar 2010

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Senegalese kogi kogi zu soba Abdoulaye Wade, la da wane a tigiri ata soba  World Festival of Black Arts, a yi a Borenyɛ kyuu beri pie te tɔ beri lazare ne pie ne ayi, a 2010 yuoni poɔ. A tigri yelnyɔgere a ko a Afrikan paaloŋ deme la lɛ.[17] Wade naŋ e a paaloŋ kogi zu soba da yeli, la da tere a noɔre yelyaga a UN noba zie, “ N boɔle la Afirkan zaa, a dɔba ane a pɔgeba zaa naŋ be a paaloŋ poɔ, n taaba ane banaŋ zaa naŋ nare bamenne ka ba naŋ are la n lambogriŋ a soŋ ma. N boɔle la a a tendaazaa sinii maaleba naŋ wa soŋ ka a tigiri ŋa nyɛ kpɛzie son yɛ bareka, yɛ soŋ la ka a Afrika yuori do saa.  A 2010 tigiri yuoni ŋa,  Kwame Kwei-Armah, la piili ne o, onaŋ da piili ne puoruu, a paal ne o taaba mine;  Youssou N'Dour, Baaba Maal, Angélique Kidjo, Toumani Diabaté, Wyclef Jean, Euzhan Palcy, Carlinhos Brown ane a Mahotella Queens [18][19]. a paaŋ poɔ ne seɛseɛrebɛ, yieluŋ kyɛkyɛɛrebɛ, sinii maaleba, enfuoŋmaaba, endaa peɛmpeɛmɛ naŋ yi a Afrikan paaloŋ poɔ ka mine meŋ yi a  US, Brazil, Haiti, France and Cuba a tuure paaloŋ poɔ.[20]

Zanzibar, 2022

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Yuomo pie ne ayi puorin, Hotel Verde naŋ be a Zanzibar poɔ, meŋ da nare la Festac tigeri, a nembɛrɛ mine o naŋ da toɔ de ba lantaa a tigiri ŋa poɔ la, H.E. Chief Olusegun Obasanjo, Professor Wole Soyinka, H.E. Dr Hussein Ali Mwinyi, and Dr Abdulrazak Gurnah.

Arusha, 2023

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Engr. Yinka Abioye, kpɛo poɔ, FESTAC AFRICA tigri a 2023 yuoni poɔ, da di la a tigiri a  tourist city of Arusha, Tanzania, poɔ ne a yelnyɔgeraa: wa nyɛ a Afrika bebie ayɔpoi tigiri (Experience Africa in Seven Days.)

A tigiri ŋa piilu, o maŋ piili la Podaare zisoɔre  ( A Borebo kyuu beri lezare ne yeni dare a 2023 yuoni poɔ), a yi  Black Panther Party ona da e a neɛ naŋ yi a  Charlotte Hill O'Neal ne a benediction ceremony tigri diibu a Afrikan paaloŋ poɔ. Kyɛ a tigiri diibu piilu bebiri mŋa la, (Borebo kyuu beri lazare ne ayi  dare a 2023 yuoni poɔ), neɛ naŋ da tere a tigiri yelboɔraa la  Prof. P. L. O. Lumumba, o da dɔre la  

A dɛmɛ deebu yelpeɛre gyamaa poɔ, Prof. Lumumba maŋ yeli tɔnɔ naŋ be Afrika tigiri  FESTAC Renaissance poɔ.

A koseɛraa na poɔ yeltuur gyamaa maŋ bebe a tu a bebie na zaa, a East Afrikan gaŋgaŋmeɛbɛ, Les Wanyika, Lord Eyez,  Jamapara, ane a taaba gyamaa maŋ deɛne la a tigiri bebie ata soba, a wagere na baŋ naŋ wa zeŋ a lammo poɔ ka ka ba e ka noba enne noma, pɔgeba meŋ maŋ deɛne la saaŋkompare deɛne.

Kisumu, 2024

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A 2024 yuoni poɔ tigri ŋa la ka ba boɔlɔ  Fifth World Black and African Festival of Arts and Culture, a tigiri ŋa da di la Kisumu a Kenya paaloŋ a Sakyɔrɔ kyuu lezare ne  ayoɔbo te tɔ Kpankyaa kyuu beri danweɛŋ soba. A tigiri ŋa da di la Jomo Kenyatta International Stadium a Mamboleo paaloŋ poɔ, a tigiri ŋa maŋ tage laŋ a tendaa noba zaa lantaa, ane a  Kenyan Prime Minister Raila Odinga ane General Olusegun Obasanjo da tere a tigiri yelmanne la . Prof. Peter Anyang' Nyong'o - Governor of Host City alongside Dr. Farzam Kamalabadi, Dr. Kristina Kenyatta Pratt, Prof. Julia Ojiambo, James Orengo, Gladys Wanga. Da boɔle ba lantaa a tigiri ŋa zie.

O noɔre yelyaga a kyaare ne a noba naŋ da wa a tigiri lammo zie da taa la tɔnɔ gyamaa aa ko Gen. Olusegun Obasanjo, bonso o da yeli la yelnimizie a kyaare o, kyɛ Raila Odinga, ona da la wagere mine onaŋ African Union Commission Chairperson.

A tigiri ŋa da la a tigiri kaŋa noba gyamaa naŋ yeli ka o e la tigiri naŋ di soŋ, a yi saŋa na zaa ba naŋ piili o dibu a wa tɔ zenɛ, a daa gbuli yelerre na zaa a tigiri poɔ, taa la tɔnɔ gyamaa aseŋ; noba da kyɛŋ la gaa toɔre ka ka ba ŋmɛ daworo ka noba baŋ ka pampana yelzaa banaŋ erɛ ba seŋ ka ba ŋmaa pɔge bre bee yelzaa pɔgeba naŋ erɛ ba seŋ ka ba ŋmaa dɔba bare a yi ba naŋ e dɔba bee pɔgeba, a ba leɛ waabo poɔ, ba da laŋ la a zeŋ zilige kaŋa poɔ a di bondirii, a yelŋa da e la yelsaana Yinka Abioyes naŋ da wane a tigiri ŋa poɔ. A yelŋa yelboɔraa la ka ka o vɛŋ ka andɔnɛɛ baŋ yelfere mine noba na maŋ taa nimie kyɛ koŋ baŋ nyɛ, a yɛlɛ ama da e la  Grand Royal Swiss Hotel  poɔ, kyɛ a Kenya zɔnne kpaaroŋ deme la da soŋ nare a yeli ŋa ka toɔ maale ka o tori.

A saaŋkompare deɛne tɛɛtɛɛ da deɛne a temparɛɛ parɛɛ poɔ a tigiri diibu daa na poɔ aenŋ  Suzanna Owiyo, Les Wanyika band, Culturel Kipfumu naŋ yi Congo D.R.C paaloŋ poɔ, Bamasaba Dancers meŋ naŋ yi Uganda paaloŋ poɔ, Burundi Drummers, Wahenga Band meŋ naŋ yi a Kenya paaloŋ poɔ ane a taaba mine.[21]

A yi a be puoriŋ, a yelerre anaŋ zaa naŋ paaŋ kyɛre e yɛroŋ yelerre ka neɛzaa pãã erɛ. Ka noba yɔ koɔrɔ boma ka noba meŋ yɔ daara ba bomboɔre.

Accra, 2025 yuoni poɔ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A yi FESTAC 24 tigri puoriŋ', Southern ane Western Afrikan tenne da eŋ la noɔre a boɔrɔ ka ba wa maale bee di a tigiri ayoɔbo soba a Ghana poɔ, A Toloŋ kyuu poɔ a 2025 yuoni poɔ, Accra-Ghana poɔ la ka ba da ŋmɛ daworo a tigiri naŋ be niŋe a waana naŋ na e a kpankyaa kyuu beri lazre ne yeni te tɔ bebie lazre ne ayɔpoi ka ba na di a tigiri,  ka o wuli a zisaana zie naŋ be a Ghana poɔ ka U.N Tourism deme nyɛ. A tigiri ŋa pãã da di la a Labadi Beach Hote poɔ naŋ be a Accra iriŋ poɔ. A tigiri ŋa da di la ka o wuli a yelsonne a Ghana zaa kogi zu danweɛŋ soba naŋ di Dr. Kwame Nkrumah, naŋ toŋ kyɛ kpi, ka ba leɛ teɛre a o dɔgebo bebiri yuomo 116 soba. A  kyakya na a Kente ane Calabash na maŋ ŋmɛ neŋkpoŋ la  C.E.O of Ghana Tourism Authority Mrs. Maame Efua Houadjeto, Ambassadors Dayo Adeoye, Thando Dalamba and Kufa E. Chioza of Nigeria, South Africa ane Zimbabwe ba ma la de weɛŋ a ko Ghana, naŋ e a saama ba naŋ da toɔ boɔle lantaa ka  ba kyɛlle a yi a Afrika paaloŋ poɔ, kyɛ ka mine meŋ yi a  Caribbean, the United States, Asia ane Europe paaloŋ poore.[22]

Kyɛ a tigiri meŋa tɔre zaa da piili diibu a Yendaare bebiri naŋ e a Kpankyaa kyuu beri lazare ne ayi dare a Accra International conference lammo zie (AICC), Engr. Yinka Abioye, la da de weɛŋ a di dɛmɛ a kyaare ne a tigiri banaŋ waana naa di. A yi a be puoriŋ, ba da la tere la noɔre ka zie na a tigiri naŋ na di ka ba leɛre la a tigri diibu zie gaane  Independence Square, a yi lɛ a zie naŋ waa bonso ba da zoror la dabeɛŋ ka saa wa mi. Noba naŋ da wa a tigiri ŋa la  Deputy Governor of Kisumu County, Kenya, Ambassadors Kufa E. Chinoza, Dayo Adeoye and Thando Dalamba, ane Mr.Caleb Ampah, ane noba banaŋ da are leɛre a wa tere a UNESCO's noɔre toɔlɔ a ko FESTAC AFRICA a yi banaŋ da are leɛre UNESCO a wa ko Ghana Mr. Edmond Moukala.[23]

Aneazaa ka Accra zie bad a waana ka ba di a tigiri e la fẽẽ a zuo Kisumu toɔre na, a  AUDA-NEPAD and UNESCO be poɔ da e la yelseɛle noba gyamaa naŋ da ba sage di ka ba na wa la a FESTAC AFRICA renaissance UNESCO, tigiri ŋa zie a Ghana poɔ kyɛ. UNESCO, toŋ la toŋkpeɛŋaa a yi a FESTAC 77'  tigiri ŋa poɔ a yi  a piilu a wa tɔ a ŋaa, a ŋmaa viiri a Afrika paaloŋ zaa ne a Saaŋkompare yɛlɛ banaŋ ba sage ka a kpi, a neŋ meŋ ba de la a  United Nations while AUDA- NEPAD is African Union's technical yelerre zaa wane a Afrika paaloŋ poɔ.[24]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. Ige, Tofarati (2024-08-26). "Obasanjo, Odinga, others attend FESTAC Africa Festival opening ceremony". The Punch. Retrieved 2025-12-09.
  2. "Dinner in the Dark: Sh10,000-per-plate journey into world of the blind". Daily Nation. 2024-09-08. Retrieved 2025-12-09.
  3. togoscoop (2024-08-29). "Kenya/FESTAC Afrique, un festival panafricain qui ravive l'esprit d'unité et célèbre la diversité". TOGO SCOOP | Nous redonnons un sens aux scoops. (in French). Retrieved 2025-12-09.
  4. Borelli, Caterina (10 August 2015). "'Festival mondial des arts nègres'- 'World Festival of Black Arts' by Sergio Borelli, 50 min". Retrieved 8 March 2018 – via Vimeo.
  5. "African Presences I: Music in Africa » Pan-African Festivals". musc265.blogs.wesleyan.edu. Retrieved 8 March 2018.
  6. "1st World Festival of Negro Arts, Dakar, April 1-24, 1966: Colloquium: Function and Significance of African Negro Art in the Life of the People and for the People, March 30-April 8, 1966; 1968". unesdoc.unesco.org. Retrieved 8 March 2018.
  7. Murphy, 2016, pp. 3 & 4.
  8. "First World Festival of Negro Arts. U.S. Committee Records", New York Public Library.
  9. "World Festival of Negro Arts". tate.org.uk. Archived from the original on 15 July 2015. Retrieved 19 October 2023.
  10. Ratcliff, Anthony J. (February 2014). "When Négritude Was In Vogue: Critical Reflections of the First World Festival of Negro Arts and Culture in 1966" (PDF). Journal of Pan African Studies. 6 (7): 172. Retrieved 7 February 2025.
  11. Murphy, 2016, p. 21.
  12. Ratcliff, 2014, p. 177.
  13. Ratcliff, 2014, p. 173.
  14. Murphy, 2016, p. 20.
  15. "FESTAC '77 - 2nd World Black & African Festival of Arts - NaijaPositive.com". naijapositive.myfastforum.org. 25 May 2007. Retrieved 8 March 2018.
  16. "The History of the World Festival of Black Arts & Culture / FESTAC" Archived 2017-10-28 at the Wayback Machine, Afropop Worldwide, 20 January 2011.
  17. "Honoring Black Arts | Third World Festival of Black Arts: Dakar, 2010". www.unesco.org. Retrieved 16 April 2023.
  18. Pool, Hannah (3 January 2011), "World Festival of Black Arts: a once in a decade event", The Guardian.
  19. Lee, Felicia R., "World Festival of Black Arts Announces Lineup", ArtsBeat, The New York Times, 7 December 2010.
  20. Daoudi, Karima, "The World Festival of Black Arts and Cultures" Archived 2016-02-24 at the Wayback Machine, Fulbright-mtvU Fellows, 21 March 2011.
  21. Thomas, Abdul Rashid (2024-08-27). "Africa's poverty is not an act of God, says former President Obasanjo". The Sierra Leone Telegraph. Retrieved 2025-12-09.
  22. "Kenya Export Promotion and Branding Agency About Keproba". makeitkenya.go.ke. Retrieved 2025-12-09.
  23. emmakd (2025-09-25). "Ghana is hosting FESTAC Africa Renaissance Festival 2025 at the Black Star Square". Ghana Business News. Retrieved 2025-12-09.
  24. "TV BRICS strengthens media cooperation at FESTAC AFRICA Renaissance in Accra | TV BRICS, 22.10.25". TV BRICS. Retrieved 2025-12-09.