Waakye
| Country of origin | Ghana |
|---|---|
| Made from material | bean, rice, kõɔ nyuuri, NaCl |
| Hashtag | Waakye |
| Cuisine | African cuisine |
| Used by | eating |
Waakye (Tɛmpileti:IPAc-en Tɛmpileti:Respell)[1] e la a Ghana mui dɔgera ane bɛŋɛ, ka ba maŋ di a ka a e beguo bee ŋmenaŋ bondiraa.[2] Neŋ a lɛ zaa, bamine maŋ di a la ka a e zimaane bondiraa. A mui ane bɛŋɛ, gbɛɛ yaga black eyed peas bee cow beans, maŋ dɔgɛɛ lantaa, neŋ red dried sorghum leaf sheaths bee stalks ane kaun (powdered limestone).[3] A sorghum vaɛ ane limestone maŋ terɛɛ a zeɛre nyuuŋ soŋ mine ane a red appearance neŋ a sorghum maŋ taa iruuŋ kyɛ baŋ taa diibu. A yelbiri waakye eɛ a Dagbani kɔkɔre, meŋ naŋ e bɛŋɛ parɛɛ kaŋa. A Hausa, a bɛŋɛ ane a zeɛre naŋ e wake, a yuori kyɛ-ŋmaaroo la shinkafa da wake naŋ e mui ane bɛŋɛ.[4]
Waakye maŋ taa la koɔroŋ a roadside vendors. A maŋ taa la pɔgebo neŋ banana vaare ane meŋ maŋ taa la diibu neŋ Wele stew, boiled chicken eggs, garri, shito, vegetable salad ko cabbage, onions ane tomatoes, spaghetti (na maŋ taa talia a Ghana) bee fried plantain.[3][5]
Yelkori
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]O taa la yizie naŋ e northern Ghana naŋ beff Mole-Dagbon noba. A zeɛre meŋ maŋ taa diibu ko Hausa noba naŋ kpeɛrɛ Zongo kori naŋ be a southern Ghana. O na baŋ eɛ precursor ane mui ane bɛŋɛ zeɛre naŋ be a Caribbean ane South America, maŋ taa la eebo ko slave trade.[3]
Bondi-maale boma
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- 1 cup black-eyed peas or cow beans
- 5 dried sorghum leaves
- 3.5 cups water
- 1 cup white rice jasmine or basmati
- ½ teaspoon baking soda
- sea salt to taste[4]
Maaloo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Waakye maŋ taa la maaloo neŋ zoma ane bɛŋɛ a lanne kyi koɔne paale stake vaare ka a bɛŋɛ e folɔfolɔ kyɛ e doɔre ka fo baŋ eŋ a mui a vuuŋ.[6]
Meŋ kaa kyɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ "Waakye - An Everyday Ghanaian meal". Breakfast Daily. January 23, 2020.
- 1 2 3 Muyambo, Freda (16 August 2018). "All You Need to Know About Waakye". The Spruce Eats. dotdash. Archived from the original on 2 February 2023. Retrieved 22 May 2020.
- 1 2 "Ghana: Waakye". 196 flavors (in American English). 2013-01-08. Retrieved 2020-06-01.
- ↑ Appiah-Adjei, Salomey (2019-05-31). "Waakye: The dish with loyal patrons". www.graphic.com.gh. Retrieved 2019-06-02.
- ↑ "Homemade waakye". biscuits and ladles (in British English). 2017-10-05. Retrieved 2020-09-12.