Vare le yelbulo

Taskiwin

Yizie Wikipiideɛ
Taskiwin
type of dance
Aŋa yitaalombileseɛre Maale eŋ
PaaloŋMorocco Maale eŋ
BezieHigh Atlas Maale eŋ
Intangible cultural heritage statusList of Intangible Cultural Heritage in Need of Urgent Safeguarding Maale eŋ
Described at URLhttps://ich.unesco.org/en/USL/01256, https://ich.unesco.org/fr/USL/01256, https://ich.unesco.org/es/USL/01256 Maale eŋ

Taskiwin (Berber kɔkɔɛ: ⵜⴰⵙⴽⵉⵡⵉⵏ, Arabic: تاسكيوين) e la Morocco sããkoŋ seɛre UNESCO naŋ nare ka o e a Intangible Cultural Heritage. O e la kultaa seɛre naŋ pukyaare a western High Atlas taŋa bɔgo central Morocco poɔ. A seɛre nyɛ la o yuori yi a eelɛ ba naŋ maŋ eŋ kaama ka a seɛseɛrɛ kaŋa zaa maŋ pɛgele, ba naŋ boɔlɔ ka Tiskt. A seɛre maŋ poɔ la fo bɔgebie miibu ka a lanna lere ne a tambourines ane wulee, ane gbɛɛ toɔbo leebu.[1] Ba yeli ka o seɛbo waana ne la cohesion ane harmony ane terɛ yiiluŋ yizie ane a laŋyie naŋ seɛrɛ o baabo.[2]

Taskiwin e la a Morocco sããkoŋ laŋyie seɛ yaga na mine kaŋa.[3] Ba de o la ka o e Ahwash ulee kaŋa.[4]

Yelkorɔ ane Bulyizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Sagedeebo wuli ka o buli yi la a High Atlas Mountains poɔ, zie Amazigh noba naŋ da seɛrɛ o, meŋ ba naŋ boɔlɔ ka Berbers. A seɛre dɔba la da seɛrɛ o sããkonnoŋ poɔ, ba maŋ de la eele ba naŋ eŋ kaama boɔlɔ ka a Tiskt kyɛ seɛrɛ. A Tiskt e la a seɛre nimizeɛ zie, a yi o naŋ maŋ ennɛ lanleebu toolere ne a seɛseɛreba seɛbo naŋ maŋ lanna lere. A seɛre meŋɛ da daŋ seɛ la a e kultaa gɔɔloŋ, ka a Amazigh noba da de o ka o e zannoo sobiri kyaare zɔɔre, a laŋ ne zɔɔre tõɔbo tigiri diibu.

Boŋŋmɛ Bomma

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Taskiwin taa la yiele boŋŋmeɛre yaga teseŋ:

  • Agwal: yage fĩĩ gaŋgafulofulo bee bee goblet-shaped gaŋgaa[5]
  • Tal'wwatt: wulee
  • Tallunt: gaŋgakoɔre
  • Tiskt: a powderhorn, yuori ba naŋ de pore a seɛre, ne toolenleŋ bile naŋ maŋ mare o.[6] A yelbiri "tiskt" Berber kɔkɔre poɔ muni la "horn", ka o yageroŋ e "taskiwin".[7][8][4]

O pampana Arebo

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A yi zine baapaaba sããkonnoŋ zagere baaroo zuiŋ, Taskiwin arɛɛ la ka o kpie nimizeɛŋ, ne kori awola naŋ kyãã seɛrɛ o, ane a seɛseɛreba gbɛɛ yaga ba maŋ nyɛrɛ noba naŋ na leɛre ba.[9] A yi 1993 waana ŋa, noɔreyeni laŋgbulo yaga da kuree la ka ba mɔ kyɛ gu ana sããkonnoŋ ŋa.[2]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. https://books.google.com/books?id=4uC7DwAAQBAJ&dq=Taskiwin+%22morocco%22&pg=PT7
  2. 1 2 https://ich.unesco.org/en/USL/taskiwin-martial-dance-of-the-western-high-atlas-01256
  3. https://books.google.com/books?id=lhULAQAAMAAJ&q=%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%83%D9%8A%D9%88%D9%8A%D9%86
  4. 1 2 https://folkculturebh.org/ar/index.php?issue=48&page=article&id=921
  5. Pandey, Ashish (2005). Encyclopaedic Dictionary Of Music (2 Vols.). Isha Books. ISBN 9788182052017.
  6. https://books.google.com/books?id=FB03DwAAQBAJ&dq=Taskiwin&pg=PT1937
  7. https://books.google.com/books?id=QL5yAAAAMAAJ&q=%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%83%D9%8A%D9%88%D9%8A%D9%86
  8. https://books.google.com/books?id=ISjaAAAAMAAJ&q=%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%83%D9%8A%D9%88%D9%8A%D9%86
  9. https://web.archive.org/web/20230330111730/https://sebastienrobert.nl/The-Taskiwin-of-High-Atlas