Vare le yelbulo

Seŋkãã Zeɛre

Yizie Wikipiideɛ
Seŋkãã zeɛre
Aŋa yitaalombilesoup, bondirii Maale eŋ
Part ofBolivian cuisine, Ghanaian cuisine, Peruvian cuisine Maale eŋ
Indigenous toEdo people Maale eŋ
Fabrication methodcooking Maale eŋ
Coursemain course Maale eŋ

Seŋkãã zeɛre e la Zeɛre na ba naŋ maŋ de seŋkãã a maale ne, gbɛɛ yaga maŋ a maŋ bone laŋlaŋ taa ba naŋ maŋ de maale ne. A zeɛre ŋa e la bone naŋ be a West Afrikaŋ paaloŋ poɔ, kyɛ a East Asia (Taiwan ) poɔ meŋ ba diraa la, a gaa United States ( Virginia)[1][2] poɔ ane tatenne mine naŋ ŋmaa viiri a tendaazaa poɔ. Ka fooŋ la gaa Argentina paaoŋ poɔ, a zuoazaa a Northwest[3][4] poɔ, Bolivia[5], ane Peru[6] poɔ, a be ka fo maŋ tasoga nyɛ ka ba de maale ne ka banaŋ wa dɔgerɔ nɛne bee ka banaŋ wa kyeenɛ  boma. Kyɛ Ghana poɔ eŋ, gbɛɛ yaga fufu/ satoɔraa / bee kapala la ka maŋ kyaara dɔgerɔ a seŋkãã zeɛre ama ennɛ, gbɛɛ yaga meŋ mine maŋ noŋ ka ba dɔgerɔ a seŋkaa zeɛre ama a ennɛ mui-sao eŋa, ka mine meŋ maŋ dɔgerɔ ennɛ baŋku eŋa bonso a zeɛre ama ne a bondirii ama la maŋ kpɛtaa soŋ[7] a ko ba. Seŋkãã zeɛre meŋ e Benin saaŋkompare zeɛre ka ba maŋ boɔle ka (Edo), kyɛ ka foo gaa Nigeria poɔ ba noba maŋ de ɔɔ ne la wa-toɔraa.[8][9][10] A boma mine gbɛɛ yaga ba naŋ maŋ de maale ne a seŋkaa zeɛre ama la, ugu, oziza vaare, piper guineese ( uziza bie)  ane vernonia amygdalina ( va-tuo).[11][12]

A seŋkaa zeɛre ama doge la yi seŋkaa banaŋ ɛre a leɛ boŋkoɔ, anaŋ ka bɔrefɔ bee ka nansaala maŋ boɔle ka (groundnut past).[13] Ka banaŋ wa doge a, a maŋ yi ne ŋa bonzeɛ na. Ba maŋ de la a seŋkaa zeɛre a di ne eba, fufu, baŋku, dɔkɔno ane a taaba gyamaa. A e bondinoɔ kaŋa a ko Ghana, Nigeria noba ane a Afrikaŋ noba naŋ ŋmaa aseŋ Sierra Leone.[14] A Ghana poɔ kyɛ, a Akan kɔkɔre poɔ ba maŋ boɔle o la (nkatenkwan), ka Ewe kɔkɔre poɔ ka ba boɔle a ka (Azidetsi).

Meŋ kaa nyɛ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Seŋkaa zeɛre

Kube zeɛre

Seŋkãã zɛparɛɛ

Zɛparɛɛ

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. Cathy (18 November 2012). "A Thanksgiving Recipe: Virginia Peanut Soup". National Peanut Board. Archived from the original on 20 December 2013. Retrieved 19 December 2013.
  2. Collins, Geneva (9 May 2007). "Where Settlers, Slaves and Natives Converged, a Way of Eating Was Born". The Washington Post. Retrieved 19 December 2013.
  3. ""Sopa de mani", el plato favorito de los norteños para festejar el Carnaval" ["Peanut Soup", the northerner's favorite dish to celebrate Carnival.]. www.quepasasalta.com.ar. Retrieved 2020-07-07.
  4. "Sopa de maní, la receta ideal para celebrar el jueves de ahijados" [Peanut Soup, the ideal recipe to celebrate Godchild Thursday]. www.todojujuy.com (in Spanish). 14 February 2019. Retrieved 2020-07-07.
  5. "Sopa de Maní - Cochabamba Bolivia" [Peanut Soup - Cochabamba Bolivia]. Conoce Cochabamba Bolivia (in Spanish). 2020-04-18. Retrieved 2020-07-07.
  6. "Sopa de Mani :: Gastronomía Perú" [Peanut Soup :: Gastronomy Peru]. Gastronomía Perú (in Spanish). Archived from the original on 2020-11-04. Retrieved 2020-07-07.
  7. "Ghanaian groundnut soup – recipe". The Guardian. 24 April 2013. Retrieved 4 May 2013.
  8. "How to Cook Groundnut Soup". FoodieDame. 2020-07-13. Archived from the original on 2022-05-27. Retrieved 2022-05-12.
  9. "Groundnut Soup - Omisagwe". Sisi Jemimah. 2015-09-07. Retrieved 2022-05-12.
  10. "How to prepare Cassava Fufu: Akpu". All Nigerian Food Recipes. 2019-01-13. Archived from the original on 2022-06-28. Retrieved 2022-05-12.
  11. "Make groundnut soup the Edo way". Nigerian Tribune. 2022-04-16. Retrieved 2022-05-12.
  12. "Groundnut Soup (Omisagwe)". My Active Kitchen. 2015-04-08. Retrieved 2022-05-12.
  13. Saffery, D. (2007). The Ghana Cookery Book. Jeppestown Press. p. 44. ISBN 978-0-9553936-6-2.
  14. The Anthropologists' Cookbook. Taylor & Francis. 2012. p. 84. ISBN 978-1-136-16789-8.