Vare le yelbulo

Nupe Day Festival

Yizie Wikipiideɛ
Nupe Yipɔge Bebiri
annual event, Tigiri
Aŋa yitaalombilecultural event Maale eŋ
Piiluu26 Gyoone 1896 Maale eŋ
PaaloŋNigeria Maale eŋ
Indigenous toNupe people Maale eŋ
BezieNiger, Kogi State, Kwara State Maale eŋ
Day in year for periodic occurrenceJune 26 Maale eŋ

A Nupe Day tigiri maaloo e la lisiri tigiri bee tigiri naŋ maŋ di a Nigeria poɔ a 26 June bebiri . A tigiri Nupe noba la maŋ di o yuoni zaa a teŋɛ poɔ[1][2]

A Nupe bebiri tigiri e la lisiri tigiri maaloo, naŋaŋ wolo a bebiri naŋ ba naŋ da tuo a British sogyare a yi a Africa sogyare naŋ da tuo ba a 26 June 1896 poɔ, a British Protectorate a Lokoja naŋ da peɛle a Bida sogyare kpɛ zie a Ogidi poɔ, pampana naŋ e Kogi State naŋ da wane ba tuobo a yi a British Constabulary ane a Union Jack ka a Nupe noba da faa. A yuoni zaa tigiri ŋa a Nupe nembɛrɛ la waane a yeli ka a ŋa, a ba e ŋa Durbar tigiri ane a Pategi Ragatta gbori tigiri meŋ maŋ e Nupe deme tigiri a Northern Nigeria lisiri tigiri[3][4]

A tigiri maŋ piili la ne puoroo a mosiri ane a masa zaa poɔ, a ŋa a naŋ tu lɛ Sunday ane Friday a piiluu ane a baaroo a tigiri saga. A neɛ naŋ maŋ di a weɛ la Etsu Nupe, Etsu Yahaya Abubakar naŋ e a koŋo zusoba ko a Niger State lisiri nembɛrɛ, a tigiri maŋ manne la ba lisiri zɛgeroŋ naŋ ta be kyɛ vɛŋ ka a noba ba enni ba lisiri. O meŋ maŋ la taa yelyaga mannoo ane yelzuri naŋ kyaare Nupe's lisiri, ba yizie, dakoroŋ ane teŋɛ baabo. A Nupe tigiri maŋ tere la kyɔɔtaare a yi koɔbo laboriŋ ka a vɛŋ a Nupe teŋɛ koɔbo yɛlɛ gɛrɛ nimitɔɔre[5][6]

Nupe Day Ane Niger’s yaako baabo

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Niger State Governor Alhaji Abubakar Sani Bello bambo poɔ;a ‘ Nupe yuoni zaa tigiri dɔgebo, naŋ maŋ wulo a Nupe noba lisiri ane a teŋɛ zaa nuure toma, maŋ tagara la noba waana ne ba yaako baabo ko a teŋɛ.

A 9th Nupe tigiri da di la Etsu Nupe Naa yiri a Bida poɔ a yi 24 te ta 26 a November kyuu poɔ ba da tage o la gaa ne June yuoni ŋa a yi nɔlɛge wagere na.

Meŋ la nyɛ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • Festivals in Nigeria

Sommo yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. ↑ https://allafrica.com/stories/201602120050.html
  2. ↑ https://www.vanguardngr.com/2010/07/nupes-celebrate-yet-another-festival/
  3. ↑ https://www.pressreader.com/nigeria/daily-trust/20190626/281973199190255
  4. ↑ https://www.dailytrust.com.ng/nupe-day-as-tool-for-cultural-revival-unity.html
  5. ↑ https://www.vanguardngr.com/2010/07/nupes-celebrate-yet-another-festival
  6. ↑ https://punchng.com/kulturefest-is-supporting-37-festivals-adebiyi