Vare le yelbulo

Nollywood

Yizie Wikipiideɛ
Nollywood
byname, movement in cinema, cinema by country or region
Aŋa yitaalombileentertainment Maale eŋ
Piiluu1993 Maale eŋ
PaaloŋNigeria Maale eŋ

Nollywood, e la portmanteau Nigeria ane Nollywood sinii, Nollywood yiibu zie meŋa la ka ba boɔlɔ Nigerian sinii maaleba. A sinii ŋa maaloo piili la a yuomo 2000s poɔ naŋ pare, leɛ kaa a tuuli The New York Times atikile poɔ. A dakoreŋ naŋ viirikoli vɛŋ la a pare bammo ba taa yelzaa naŋ kyaane bee ba naŋ sage ka a pare la ŋa, a yelŋa pãã e la nɔkpeɛne yaga a ko noba.

Sinii karekyibɛrɛ de la a Nollywood ka o laŋgbuli kaŋa bale naŋ taa ba sinii  maaloo a piili 1990s yuomo poɔ, a wa yi zenɛ, a Afrika paaloŋ poɔ kyɛ ona la ka gyamaa yaga zie baŋ, A saŋa na a sini ama maaloo da ba taa sane gyamaa, a yi be a da maŋ e la gmaa lɛ. Sini bale ŋa taa la nembɛrɛ naŋ baŋ sinii maaloo yɛlɛ ka a taa nimiri, ka yuori yoŋ zuiŋ a sinii poɔ ka noba gyamaa maŋ boɔrɔ ka ba kaa.

Etymology ( A bone pare yiibu zie)

A Nollywood pare piilu ane a yiibu zie naŋ ba e bone o pare naŋ kyaane ko neɛzaa; Jonathan Haynes ŋmɛ la nɔkpeɛne ka a yelbiri ŋa soŋ la maale a Nigeria sinii kompani ka o tori- ka fooŋ na tuule a gaa a yelbiri ŋa de tone toma pare piilu a 2002 poɔ, Matt Steinglass naŋ yi The New York Times paaloŋ da sɛge la atikile a bigi ri lɛ Nigerian sinii naŋ maŋ waa. Charles Igwe da nyɛ la ka Norimitsu Onishi meŋ de la a yuori a toŋ ne toma a sakyɔrɔ kyuu a 2002 yuoni poɔ a yi atikile kaŋa onaŋ sɛge a eŋ a the New York Times poɔ. A yi be ka noba yaga a piili derɛ a yuori tona ne toma a saseɛ dɔgere poɔ, ka noba de boɔlɔ ka Nigeria sinii, ka o pare bammo la ka ba de ka o e portmanteau yelbiri “Nigeria” ane “Hollywood”ka o meŋ e Amerikan sinii meŋa.

A sinii pare bammo banaŋ sage de ka onaŋ la a Nollywood maŋ e la nɔkpeɛne wagere zaa. Alex Eyengbo yeli ka a Nollywood pare la “ yelzaa naŋ erɛ a kyaare sinii maalo a Nigeria poɔ a yi a kɔkɔrɛɛ ama kaŋa zaa aseŋ; English, Igbo, Hausa, Yoruba, Itsekiri, Edo, Efik, Ijaw, Urhobo, Ibibio, Annang bee ka Nigeria kɔkɔɛ 300 na kaŋa zaa la. Onaŋ yelpaale la ka “a yele ama piilu zie dakoreŋ yeltegere anaŋ zaa naŋ e pare, Nollywood piili la a yi a saŋa Nigeria naŋ ba taa ba toɔraa faŋa ane a saŋa banaŋ wa taa ba toɔraa kpeio, ba naŋ wa taa kpeoŋ la ka ba taa naa  Hubert Ogunde,  Chief Amata, Baba Sala, Ade Love, Eddie Ugbomah ane a mine kaŋa.

Yuomo naŋ pare, a Nollywood ŋa la ka Ghana deme meŋ maŋ de ka o are ko, aseŋ Ghanaian English-kɔkɔre, gbɛɛ yaga Ghana ne Nigeria maŋ laŋ la taa a maale sinii ne a Nigerian kompani.  A yelbiri ŋa meŋ naŋ e la bone banaŋ de ka o are ko Nigerian ane Afrikan paaloŋ sinii, ba maŋ e la a ŋaa ka ba toɔ nyɔge Nigeria noba ka toɔ kaa a sinii. Anaŋ wa tɔ zenɛ Nollywood yelbiri pare bammo naŋ ba kyaane, lɛ anaŋ ta ka ba boɔlɔ a Nigerian sinii ka Nollywood.

Sub-Industries

Nigerian sinii

Atikile meŋa Nigeria sinii

Sinii maaloo a Nigeria poɔ poŋi eŋ la irigiŋ bɛrɛbɛrɛ poɔ, bale bale poɔ, puori tɛɛtɛɛ poɔ. A sinii ama kampani maŋ taa la tɛɛtɛɛ , kaŋa zaa maŋ ekyaare la puoru bale kaŋa bee bale kaŋa onaŋ are ko o. A yi a ŋaa puoriŋ Bɔrefɔ kɔkɔre sinii kompani vɛŋ la ka sinii maaleba a irigiŋ ŋa poɔ yuori yi.

A Igbo-kɔkɔre sinii, Living in Bondage (1992), sinii ŋa, Chris Obi Rapu la wuli a sinii maaloo sobiri, kyɛ ka Okechukwu Ogunjiofor, Kenneth Okonkwo, Kanayo O. Kanayo and Kenneth Nnebue la a deɛdeɛmɛ naŋ lantaa a maale a sinii ŋa. A yi a ŋaa puoriŋ a ba kɔɔre kyɛ ka a Southeastern Nigeria noba meŋ piili ba sinii maalo kaŋ de ka Nollywoo sinii la. A yi a ŋaa poɔ, sinii maaloo pãã ŋmaa viiri la Nneka The Pretty Serpent, Rituals and Rattle Snake.

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]