Vare le yelbulo

Kwafie

Yizie Wikipiideɛ
Kwafie Tigiri
Tigiri
PaaloŋGhana Maale eŋ
Located in the administrative territorial entityBono Irigyin, Bono East Region Maale eŋ
BezieDormaa Ahenkro, Wenchi, Techiman, Berekum, Nsoatre Maale eŋ

Kwafie Festival e la yuoni gbuli zaa tigiri Dormaa, Berekum ane Nsoatre, naŋ be a Bono Irigyiŋ namine ane noba naŋ maŋ di. A tigiri ŋa maŋ di la na leɛteɛre ba sããkommine yɛlɛ ane o meŋ e la dɛgere peeroo. A yelerre gyamaa zaa poɔ, a ona naŋ maŋ yuoro eŋɛ la vũũ kpoŋ nyegebo a courtyard poɔ.[1] A Dormaa, Berekum ane Nsoatre noba meŋ maŋ di o la Nyɔgevenne/Disembare poɔ.[2][3][4][5]

A tigiri diibu

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A tigiri diibu wagere, sori maŋ yuo la ko saamba ka ba na wa poŋ bondirii ane bonnyuuri ko taa. A noba maŋ su la sããkoŋ bonsuuri ane namine kpaaroŋ vinviŋ maŋ bebe la. Seɛre ane gaŋgarre ŋmeɛbo meŋ maŋ bebe la.[6] A Kwafie Festival maŋ di la Dormaa Ahenkro, Berekum, ane Nsuatre poɔ a Brong Ahafo Irigyiŋ poɔ, Ghana na eŋ vũũ de wane a gbaŋgbale na, ba naŋ yeli ka ba maŋ de la a emmo ko ba sããkommine naŋ daŋ iri boɔrɔ zinzie wa ziŋ ana irigyiŋ ŋa poɔ saŋa zaa. A tigiri diibu maŋ ta la ŋa bebie ata ane o maŋ baŋ e la Nyɔgevenne/Disembare bee Gyoonnoɔre poɔ.[7] Dormaa Ahenkro poɔ a tigiri maŋ piili ne la zimaani fentelɛ nyegebo yi a nazaŋo gaa die zie a lesiri bomma naŋ biŋ. Ba maŋ puori la a ŋmemɛ ne kaaloo, kyɛ ka a fentel-nyegereba la leɛ gaa a nazaŋo. A nyããzie beguo neɛzaa maŋ laŋ la a nazaŋo eŋɛ zie a naa naŋ maŋ kaa a dakpulo bimmu "laying of logs," bee Nkukuato, zie nembɛre bilii naŋ maŋ pɛgele dakpulo ba bagebieŋ na wa ko a naa. Ba zaa neŋkpoŋ maŋ iri la dakpulo ata na piili a vũũ, ba naŋ maŋ de maale ne lesiri seemaa. A puoriŋ a bebiri eŋɛ zimaani lesiri tuuribo maŋ de la a sããkoŋ kogiri gaa ne kõɔ naŋ gaŋ peɛle ka ba na tu seeloŋ peeroo. Lesiri tuuri mine meŋ maŋ tu la. Ka a tigiri bebibaaraa pãã di ne eŋyuo seɛre, yiele, ane bebikpali ko a nazaŋo guuribo/zɔɔzɔɔreba.

A tigiri ŋa maŋ di la na teɛre yɛlɛ naŋ daŋ e pare.[8] A Dormaas maŋ nyege la vũũ kpoŋ a tigiri wagere kyɛ yeli ka ba naŋ wane vũũ Ghana.[2][9]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. https://viewghana.com/ghana-events/kwafie-festival-ghana/
  2. 1 2 https://web.archive.org/web/20210120100250/http://ghanaculturepolitics.com/list-of-festivals-in-ghana/
  3. https://web.archive.org/web/20210811153900/https://www.nhoc.gov.gh/festivals
  4. https://web.archive.org/web/20220601160639/https://www.fiandadghanalimited.com/kwafie-festival/
  5. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Thousands-attend-Kwafie-Festival-grand-durbar-822373
  6. http://www.ghanaembassyiran.com/en/page/majorfestivals
  7. https://doi.org/10.1377/forefront.20141216.043437
  8. https://web.archive.org/web/20200815054207/https://ghanaconsulatedubai.com/tourism.html
  9. https://viewghana.com/kwafie-festival/