Kwafie
| Paaloŋ | Ghana |
|---|---|
| Located in the administrative territorial entity | Bono Irigyin, Bono East Region |
| Bezie | Dormaa Ahenkro, Wenchi, Techiman, Berekum, Nsoatre |
Kwafie Festival e la yuoni gbuli zaa tigiri Dormaa, Berekum ane Nsoatre, naŋ be a Bono Irigyiŋ namine ane noba naŋ maŋ di. A tigiri ŋa maŋ di la na leɛteɛre ba sããkommine yɛlɛ ane o meŋ e la dɛgere peeroo. A yelerre gyamaa zaa poɔ, a ona naŋ maŋ yuoro eŋɛ la vũũ kpoŋ nyegebo a courtyard poɔ.[1] A Dormaa, Berekum ane Nsoatre noba meŋ maŋ di o la Nyɔgevenne/Disembare poɔ.[2][3][4][5]
A tigiri diibu
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A tigiri diibu wagere, sori maŋ yuo la ko saamba ka ba na wa poŋ bondirii ane bonnyuuri ko taa. A noba maŋ su la sããkoŋ bonsuuri ane namine kpaaroŋ vinviŋ maŋ bebe la. Seɛre ane gaŋgarre ŋmeɛbo meŋ maŋ bebe la.[6] A Kwafie Festival maŋ di la Dormaa Ahenkro, Berekum, ane Nsuatre poɔ a Brong Ahafo Irigyiŋ poɔ, Ghana na eŋ vũũ de wane a gbaŋgbale na, ba naŋ yeli ka ba maŋ de la a emmo ko ba sããkommine naŋ daŋ iri boɔrɔ zinzie wa ziŋ ana irigyiŋ ŋa poɔ saŋa zaa. A tigiri diibu maŋ ta la ŋa bebie ata ane o maŋ baŋ e la Nyɔgevenne/Disembare bee Gyoonnoɔre poɔ.[7] Dormaa Ahenkro poɔ a tigiri maŋ piili ne la zimaani fentelɛ nyegebo yi a nazaŋo gaa die zie a lesiri bomma naŋ biŋ. Ba maŋ puori la a ŋmemɛ ne kaaloo, kyɛ ka a fentel-nyegereba la leɛ gaa a nazaŋo. A nyããzie beguo neɛzaa maŋ laŋ la a nazaŋo eŋɛ zie a naa naŋ maŋ kaa a dakpulo bimmu "laying of logs," bee Nkukuato, zie nembɛre bilii naŋ maŋ pɛgele dakpulo ba bagebieŋ na wa ko a naa. Ba zaa neŋkpoŋ maŋ iri la dakpulo ata na piili a vũũ, ba naŋ maŋ de maale ne lesiri seemaa. A puoriŋ a bebiri eŋɛ zimaani lesiri tuuribo maŋ de la a sããkoŋ kogiri gaa ne kõɔ naŋ gaŋ peɛle ka ba na tu seeloŋ peeroo. Lesiri tuuri mine meŋ maŋ tu la. Ka a tigiri bebibaaraa pãã di ne eŋyuo seɛre, yiele, ane bebikpali ko a nazaŋo guuribo/zɔɔzɔɔreba.
Tɔna
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A tigiri ŋa maŋ di la na teɛre yɛlɛ naŋ daŋ e pare.[8] A Dormaas maŋ nyege la vũũ kpoŋ a tigiri wagere kyɛ yeli ka ba naŋ wane vũũ Ghana.[2][9]
Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://viewghana.com/ghana-events/kwafie-festival-ghana/
- 1 2 https://web.archive.org/web/20210120100250/http://ghanaculturepolitics.com/list-of-festivals-in-ghana/
- ↑ https://web.archive.org/web/20210811153900/https://www.nhoc.gov.gh/festivals
- ↑ https://web.archive.org/web/20220601160639/https://www.fiandadghanalimited.com/kwafie-festival/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Thousands-attend-Kwafie-Festival-grand-durbar-822373
- ↑ http://www.ghanaembassyiran.com/en/page/majorfestivals
- ↑ https://doi.org/10.1377/forefront.20141216.043437
- ↑ https://web.archive.org/web/20200815054207/https://ghanaconsulatedubai.com/tourism.html
- ↑ https://viewghana.com/kwafie-festival/