Koko (millet porridge)
| Paaloŋ | Ghana |
|---|---|
| Made from material | Millet, Grains of Selim, peppercorn, clove |
| Together with | koose, bread |
Koko ( ogi Yoruba naŋ maŋ boɔle) e la sɛremaane kyi koko. O e Nigeran ane Ghana Togo suri zu bondirii ka gbɛɛ yaga amaŋ nyu la beguo. A meŋ na baŋ nyu la ŋmenaa. Koko maŋ maale la yi boma gyamaa ka a mine la kyi ane yiri zeɛre boma mine ka ba maŋ eŋ ka a taa nuo bee nyu kaŋa. Ba maŋ boɔle a la Hausa koko ziire na ba naŋ daŋ piili ne Nona na naŋ yɛle a Hausa. AGhana sazu sage, a yelbiri Hausa koko ba ba boɔlɔ a lɛ. Kyɛ ba maŋ boɔle ka koko naŋ maale yi kyi 'za koko' a Dagbani noba. Koko gyamaa maŋ maale la yi kamana, kyi, ane kyɛrɛ. A koko parɛɛ mine la tali/sali ane zimbuli ane amine kaŋa. Ba maŋ nyu la lakoose, pinkaso,kulikuli bee Nigeran bɛgɛ kosee ka ba boɔlɔ akara,
Leɛ kaabo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Hausa koko maŋ be a West Africa tenne. Ba sageɛ la ka a noba tɛɛtɛɛ la daŋ maale ka kyi la bone ba naŋ maŋ di maale nimizeɛ. O e Ghana sori Zu bondipuraa kaŋa. Gbɛɛ yaga beguo. Ba maŋ kuoro a la sori zu, sikiri, miliki ane senkaa maŋ tasoge eŋ la koko poɔ ka a noma.
A tɔna
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Koko maŋ maale la yi kyi, naŋ taa bonnuure yaga.
Bondimaale
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Kyi
- Kakaduro
- Sɛremaadabile
- Sɛremaazuŋ naŋ ko
- Sɛremaa sɔgelaa
- Nyɛnuu
- Sɛremaa