Kaaloŋ Yelsoore / Sobie Mine
Kaaloŋ Sobie Mine la:
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]√ Bonsuuri Mine Yagoo;
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A kaalkaala maŋ vɔge la o zupili, a iri o nɔɔteɛ kyɛ yage o kparoo, ŋaa wullo la sigiruu milluu a ŋmemɛ zie, bonso a naŋ waa boŋkponni /namine zuiŋ. A kparoo yagoo meŋ wuli ka a soba wuli ka o ba taa yelzaa na sɔgele bee ŋma zirii. O boɔrɔ ka o yeli ka o poɔ zaa laɛ ne a ba nimitɔɔre waabo, azuiŋ ba ba zo o nembaaloŋ. A o ma-dɔgoo-na bee eŋkpoŋkpoli taabo, wuli ka o waa la nembaal pɛrɛpɛrɛ, a ba taa bonzaa, a pãã waana Azaa-soba zie ka o naa yɛŋ ko o boŋkaŋa ka o pɔge o eŋɛ.[1]
√ Gyoŋgyoliŋgyo Dɔɔbo;
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Fo ba ara dendeŋe kyɛ yele yɛlɛ kora neŋkpoŋi kaŋa boora, ka fõõ wa boɔrɔ bomboɔraa moɔ eŋ naane, Naa bee neŋkpoŋi niŋe gaabo tuuruŋ la lɛ. Ka fõõ sɔrɔ bone meŋ fo maŋ dɔɔ la teŋɛ a pɔge gbɛle nuuri gba.
√ Tampɛloŋ ŋmaa viiruu;
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ka saanaŋ kpɛ fo, fo maŋ ko o la kogi naŋ soma. A kaalkaala maŋ ɔŋe la tampɛloŋ ne o nu-gɔɔ a viiri goɔ a teebo bee benee o naŋ boɔrɔ na kaale, ka ka sefaa zaa ta wa kpɛ a vilenvileŋ na poɔ. A vilenvileŋ na, a tampɛloŋ naŋ ŋmaa viiri, la a zisoŋ na a ŋmembilii ane Naaŋmene naŋ na sigi zeŋe a kyɛlle a soba kpɛlle.
√ Kõɔ De Gboregbore Noɔre;
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Kaalkaala maŋ gboregbore la o noɔre ne a kõɔ gbɛre bota, ka ka o pɛge o noɔre dɛgere bare kyɛ tõɔ yeli yɛlɛ ko Ŋmene.
√ Kõɔ pore baroo;
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]ka ka a ŋmemɛ ane ba zaa Naa de nyu. Ka a kpinni vūū na naŋ dire kyɛ ka a noba yelboɔraa na waa maaroŋ.
√ Yelnyɔgraa bee boɔbo yɛlɛ yeluu.
√ Doŋa koobo.
Kaaloo Meɛroŋ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]√ piiluu
√ Soga
√ Baaroo
√ O maŋ waa te seŋ ŋa yelwiiraa ŋa.
Kaaloo Yelsoore
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]√ O maŋ taa la kaale kaala.
√ O maŋ taa la noba naŋ kyɛllɛ a yɛlɛ yeluu aseŋ voba ane a kpenne bee ŋmemɛ.[2]
√ O maŋ sɔre la sudi ane emmaaroŋ yi a ŋmemɛ zie.
Kaaloo Wuobu
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]√ Boɔloo: saazu ŋmene, teŋɛzu ŋmene, teŋgane kpeene ane amine la maŋ de a boma bee a teɛroŋ gaa te pɔge ne a taaba.
√Kaaloo ananso bee boɔla ananso: o maŋ wuli la yelwonaa na naŋ pɔge a neɛ na ka o kaala aseŋ ware, sori yiibu, wɛpaalaa kyeɛbo ane amine.
√ Sɔroo: sommo na neɛ naŋ boɔra yi a ŋmene bee kpenne zie la omaŋ yeli bee sɔre a kyɛ.
√ Polloo bee noɔre emmo: