Jollof rice
| Aŋa yitaalombile | rice |
|---|---|
| Named after | Wolof people |
| Continent | Africa |
| Bezie | ceremony |
| Country of origin | Senegal, Nigeria, Ghana |
| Fabrication method | cooking |
| Hashtag | jollof rice |
| Used by | eating |
| Course | main course |
Jollof rice la bondiraa kaŋa te naŋ maŋ de mui maale neŋ.

Jollof (/dʒəˈlɒf/), bee jollof rice, e la mui seemaa a yi West Africa. A siimaa ŋa ba maŋ maale neŋ mui, kombie, sɛremaanee, alibasa, spices, ane wagere kaŋa vegetables zaani bee doge boyeni poŋ, naŋ zaa o zeɛre bombilii ane o maalebo taa la wɛlebo paale zaane. A bondiraa mumpeɛle zie e la Senegal[1].
Yelkore Maaloo Ane Mumpeɛle
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
A Jolof bee Wolof Empire da e la nɔyeni lambo paaloo naŋ kaara a West Africa kyɛlɛɛ naŋ areko modern-day Senegal, Mali, A Gambia ane Mauritania a yi a 12th century wagere[2][3][4] kyɛ da leɛ puori boɔla a Jolof Kingdom. A duoru da yi la African seemaa sinii-kori mannebo Fran Osseo-Asare, a jollof rice mumpeɛle na baŋ maale gaa yizie, mui naŋ maŋ buri [5]; a seemaa mumpeɛle da muola aŋa thieboudienne bee thiebou djeun[5], kyԑ taa mui, zoma, shellfish ane zɛvaɛ[6].ka a naŋ maale neŋ nɛne, ba maŋ boɔlɔ ceebu yapp[7]. A zoma paaloo ko Saint-Louis naŋ e dɔgebo ko thieboudienne.
Ba maŋ diree a donɛɛ kompaane, tomato paste, capsicum sɛremaane (bell, chili, paprika), Indian curry powder, Mediterranean thyme,ane Asian mui boora-boora, da ŋmaa sori ko a mumpeɛle ko a pampana siimaa naŋ ba la e feroo gaa a 19th century, ba ba taa sieree neŋ a zeɛre boma ba naŋ maŋ nyaare bee boma ba naŋ maŋ wa neŋ yi paale zansaama a wagere[8][9]. A Senegal, noɔre yeliyaga yelikori bammo teɛre yeli ‘ko neɛ Penda Mbaye, a seŋ dogera a kpɛzie kaŋa ko a paale-zanne kaareba a Saint-Louis, Senegal, o naŋ da maale a seemaa naŋ da zo yi a barley ane boŋ naŋ na baŋ are mui gbɛbogiriŋ [9][10].
Boma Te Naŋ Maŋ De Maale Neŋ Jollof
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sɛre fo naŋ na maale bee a doge jollof fo maŋ daŋ nare la fo meŋa a kyaare neŋ a dogebo. Ka a narebo bee boma na fo naŋ de lantaa la:
A Mui ama Mine Bommaale
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]1. Mui, kommie, kãã, sɛremaanee, kõɔ , zombilii, kalle, zama, nyɛnnoo a de ne fo vūū ne fo laa bee darensɛne
Sobie Na Fo Naŋ Na Tu kyɛ Maale Jollof Rice
- Fo maŋ daŋ mare la a vūū ka anaŋ wa nyɔge ka fo pãã de fo darensɛne bee fe seleba wa dogele a kuoŋaa lɛ.
2. Ka a seŋ danseɛŋ dogele ka o wa tole ka fo pãã de a kãã eŋ.
3. Ka a kãã wa tole bee uro ka fo ŋma fo gyenlee eŋ .
4. Ka a kãã neŋ a gyɛnlee wa uro ka fo de fo kommie ne fo sɛremaanee fo naŋ ɛre eŋ kyɛ dɔɔŋ
ka a lantaa kyɛ ka fo baraa ka a ka fēē ka fo eŋ fo kale kyɛ pɛge fo zombilii eŋ a baraa ka a ka fēē ka fo pãã eŋ kõɔ senneŋ lɛ a mui naŋ na baŋ voŋ seŋ
5. Ka anaŋ wa ka fēē ka fo eŋ fo nyɛnnoo kyɛ pãã pɛge fo mui eŋ a de bone pɔge ka a ka be ka fo togi . Kyɛ serɛ ka a na wa te kaara fo maŋ dɔɔnɔ la ka a ta kɔɔ.
Geographical range ane variants
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Jollof rice e la seemaa kaŋa nane laafe a West Africa. A biye paaloo zimaane buura-buura a yoe ane ziiri bunghuu[11]; bigiree poɔŋ, a Maale ba boɔla ka zaamè in Bamanankan. A seemaa yoe laafeeloŋ ko jollof piiluu yi a yuori ko a Wolof noba[12], Aneazaa; kyiiruŋ, a seemaa e la "mutually intelligible" a pare a paaloo kye la e yosoŋ ko African bondiraa a gbandege puori . O be la a donnɛɛ lomboe zaa kuri-bile zaa ko a West African yuoriba da yuo-ye[13][14][15].
Meŋ Kaa Nyɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Arroz rojo
- Charleston red rice
- Jambalaya
- Java Rice
- List of African dishes
- List of rice dishes
Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://ich.unesco.org/en/RL/ceebu-jn-a-culinary-art-of-senegal-01748
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9782907233002
- ↑ https://www.yahoo.com/news/invented-jollof-rice-senegal-beats-140252708.html
- ↑ https://ich.unesco.org/en/RL/ceebu-jen-a-culinary-art-of-senegal-01748
- 1 2 https://www.nytimes.com/2019/06/24/dining/nigerian-food-yewande-komolafe.html
- ↑ https://www.bbc.com/travel/article/20210607-jollof-wars-who-does-west-africas-iconic-rice-dish-best
- ↑ https://books.google.com/books?id=CAhgpbXzq0oC&pg=PA133
- ↑ https://www.jstor.org/stable/3171994
- 1 2 https://bestofvegan.com/food-history-the-history-of-jollof-rice/
- ↑ https://matadornetwork.com/read/senegalese-thieboudienne-dish-feeds-satisfies-unites/
- ↑ https://archive.org/details/dinersdictionary0000ayto
- ↑ https://books.google.com/books?id=1s-a7EMM6BgC&pg=FA162
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Alan_Davidson_(food_writer)
- ↑ https://books.google.com/books?id=s-qnAgAAQBAJ
- ↑ https://buzzghana.com/ghana-jollof-recipe-steps/
