Vare le yelbulo

Jollof rice

Yizie Wikipiideɛ
jollof rice
been cin
Aŋa yitaalombilerice Maale eŋ
Named afterWolof people Maale eŋ
ContinentAfrica Maale eŋ
Bezieceremony Maale eŋ
Country of originSenegal, Nigeria, Ghana Maale eŋ
Fabrication methodcooking Maale eŋ
Hashtagjollof rice Maale eŋ
Used byeating Maale eŋ
Coursemain course Maale eŋ

Jollof rice la bondiraa kaŋa te naŋ maŋ de mui maale neŋ.

Jollof (/dʒəˈlɒf/), bee jollof rice, e la mui seemaa a yi West Africa. A siimaa ŋa ba maŋ maale neŋ mui, kombie, sɛremaanee, alibasa, spices, ane wagere kaŋa vegetables zaani bee doge boyeni poŋ, naŋ zaa o zeɛre bombilii ane o maalebo taa la wɛlebo paale zaane. A bondiraa mumpeɛle zie e la Senegal[1].

Yelkore Maaloo Ane Mumpeɛle

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A Jolof bee Wolof Empire da e la nɔyeni lambo paaloo naŋ kaara a West Africa kyɛlɛɛ naŋ areko modern-day Senegal, Mali, A Gambia ane Mauritania a yi a 12th century wagere[2][3][4] kyɛ da leɛ puori boɔla a Jolof Kingdom. A duoru da yi la African seemaa sinii-kori mannebo Fran Osseo-Asare, a jollof rice mumpeɛle na baŋ maale gaa yizie, mui naŋ maŋ buri [5]; a seemaa mumpeɛle da muola aŋa thieboudienne bee thiebou djeun[5], kyԑ taa mui, zoma, shellfish ane zɛvaɛ[6].ka a naŋ maale neŋ nɛne, ba maŋ boɔlɔ ceebu yapp[7]. A zoma paaloo ko Saint-Louis naŋ e dɔgebo ko thieboudienne.

Ba maŋ diree a donɛɛ kompaane, tomato paste, capsicum sɛremaane (bell, chili, paprika), Indian curry powder, Mediterranean thyme,ane Asian mui boora-boora, da ŋmaa sori ko a mumpeɛle ko a pampana siimaa naŋ ba la e feroo gaa a 19th century, ba ba taa sieree neŋ a zeɛre boma ba naŋ maŋ nyaare bee boma ba naŋ maŋ wa neŋ yi paale zansaama a wagere[8][9]. A Senegal, noɔre yeliyaga yelikori bammo teɛre yeli ‘ko neɛ Penda Mbaye, a seŋ dogera a kpɛzie kaŋa ko a paale-zanne kaareba a Saint-Louis, Senegal, o naŋ da maale a seemaa naŋ da zo yi a barley ane boŋ naŋ na baŋ are mui gbɛbogiriŋ [9][10].

Boma Te Naŋ Maŋ De Maale Neŋ Jollof

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Sɛre fo naŋ na maale bee a doge jollof fo maŋ daŋ nare la fo meŋa a kyaare neŋ a dogebo. Ka a narebo bee boma na fo naŋ de lantaa la:

A Mui ama Mine Bommaale

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

1. Mui, kommie, kãã, sɛremaanee, kõɔ , zombilii, kalle, zama, nyɛnnoo a de ne fo vūū ne fo laa bee darensɛne

Sobie Na Fo Naŋ Na Tu kyɛ Maale Jollof Rice

  1. Fo maŋ daŋ mare la a vūū ka anaŋ wa nyɔge ka fo pãã de fo darensɛne bee fe seleba wa dogele a kuoŋaa lɛ.

2. Ka a seŋ danseɛŋ dogele ka o wa tole ka fo pãã de a kãã eŋ.

3. Ka a kãã wa tole bee uro ka fo ŋma fo gyenlee eŋ .

4. Ka a kãã neŋ a gyɛnlee wa uro ka fo de fo kommie ne fo sɛremaanee fo naŋ ɛre eŋ kyɛ dɔɔŋ

ka a lantaa kyɛ ka fo baraa ka a ka fēē ka fo eŋ fo kale kyɛ pɛge fo zombilii eŋ a baraa ka a ka fēē ka fo pãã eŋ kõɔ senneŋ lɛ a mui naŋ na baŋ voŋ seŋ

5. Ka anaŋ wa ka fēē ka fo eŋ fo nyɛnnoo kyɛ pãã pɛge fo mui eŋ a de bone pɔge ka a ka be ka fo togi . Kyɛ serɛ ka a na wa te kaara fo maŋ dɔɔnɔ la ka a ta kɔɔ.

Geographical range ane variants

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Jollof rice e la seemaa kaŋa nane laafe a West Africa. A biye paaloo zimaane buura-buura a yoe ane ziiri bunghuu[11]; bigiree poɔŋ, a Maale ba boɔla ka zaamè in Bamanankan. A seemaa yoe laafeeloŋ ko jollof piiluu yi a yuori ko a Wolof noba[12], Aneazaa; kyiiruŋ, a seemaa e la "mutually intelligible" a pare a paaloo kye la e yosoŋ ko African bondiraa a gbandege puori . O be la a donnɛɛ lomboe zaa kuri-bile zaa ko a West African yuoriba da yuo-ye[13][14][15].

Meŋ Kaa Nyɛ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • Africa portal
  • Food portal
  • Arroz rojo
  • Charleston red rice
  • Jambalaya
  • Java Rice
  • List of African dishes
  • List of rice dishes

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. https://ich.unesco.org/en/RL/ceebu-jn-a-culinary-art-of-senegal-01748
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9782907233002
  3. https://www.yahoo.com/news/invented-jollof-rice-senegal-beats-140252708.html
  4. https://ich.unesco.org/en/RL/ceebu-jen-a-culinary-art-of-senegal-01748
  5. 1 2 https://www.nytimes.com/2019/06/24/dining/nigerian-food-yewande-komolafe.html
  6. https://www.bbc.com/travel/article/20210607-jollof-wars-who-does-west-africas-iconic-rice-dish-best
  7. https://books.google.com/books?id=CAhgpbXzq0oC&pg=PA133
  8. https://www.jstor.org/stable/3171994
  9. 1 2 https://bestofvegan.com/food-history-the-history-of-jollof-rice/
  10. https://matadornetwork.com/read/senegalese-thieboudienne-dish-feeds-satisfies-unites/
  11. https://archive.org/details/dinersdictionary0000ayto
  12. https://books.google.com/books?id=1s-a7EMM6BgC&pg=FA162
  13. https://en.wikipedia.org/wiki/Alan_Davidson_(food_writer)
  14. https://books.google.com/books?id=s-qnAgAAQBAJ
  15. https://buzzghana.com/ghana-jollof-recipe-steps/