Vare le yelbulo

Iria ceremony

Yizie Wikipiideɛ
Iria kultaa
cultural festival, cultural tradition
Aŋa yitaalombilerite of passage, coming of age Maale eŋ
Ethnic groupIjaw people Maale eŋ
PaaloŋNigeria Maale eŋ
Located in the administrative territorial entityRivers State, Opobo/Nkoro, Bonny Maale eŋ
Coordinate location4°30′41″N 7°32′24″E Maale eŋ
Map

A Iria ceremony tigiri ŋa taa la diibu ko a noba naŋ be a Ijaw paaloŋ a Rivers State, Nigeria.[1] O la bone na maŋ wulo pɔgeba baabo yi wagere kaŋa te gaa wagere mine meŋ a Ijaw paaloŋ. A tigiri maŋ taa la diibu a Ibani kingdoms naŋ be a Bonny ane Opobo-Nkoro Local Government Areas of Rivers State.[2]

A piiluu saŋa ko Iria tigiri diibu maŋ la a rite of passage kyaare bipɔgebil baapaaba naŋ kpeɛrɛ a ba kponnuŋ kyɛ naŋ leɛrɛ pɔgekpoŋ sere. Kyaare a ŋaa, a bipɔge maŋ zo ne la eŋkpaŋkpoli vilikoli a yiriŋ, kyɛ o naŋ kpɛ a o kponnuŋ poɔŋ, o dɔgeba maŋ da la gaŋe bee wɛgya k'o. A neɛ na naŋ na tere a wɛgya ko a pɔgelee maŋ eɛ bebikpoŋ ko ba, a maŋ taa maaloo neŋ nɔmmo ane popeɛloŋ. A Iria noba maŋ de o la k'o waa Ibani kɔkɔre naŋ e Iriabo.[3][1]

A tigiri taa la yelzuri ata, a kaŋa zaa maŋ pukyaare o yuomo noba naŋ seŋ neŋ. K'a naŋ wuli ka a yelzu kaŋa ba taa o maaloo kyaare a final Bibite stage, na maŋ e saŋa kaŋa, a maŋ eɛ feroo k'o taa eebo kyɛ k'a a baaraa saŋa baŋ ta:[2]

  1. Kala-Egerebite: A Kala-Egerebite stage maale pukyaare la bipɔgebilii yuomo naŋ e 12 te tɔ 15. A tigiri ŋa bebiri, a bipɔgebilii maŋ vaare la gaŋe bee wɛgya yoŋ ba naŋ boɔlɔ SUU a ba nyaaŋ, ane lɛge-bilii a ba seɛŋ.
  2. Opu-Egerebite: pukyaare la bipɔgebilii naŋ e yuomo 18 te tɔ 21, aneŋ banaŋ naŋ kore fēē. A Opu-Egerebite diibu saŋa, a bipɔgebilii bama maŋ seɛ la wɛgya a ba seɛŋ ba naŋ boɔlɔ Ikaki, neŋ popo ane damask wɛgya, a laŋ neŋ blouses.
  3. Bibite: A Bibite yelzu pukyaare la pɔgeba bana naŋ be yuomo 40 kyɛ naŋ gɛrɛ. A yelzu ŋa, a pɔgeba maŋ yɛre la ba saakonnoŋ bonsuuri ba na boɔlɔ intorica George wɛgya ane lili-inji wɛgya. A Bibite yelzul la taa a yel-erre kpoŋ zie kyaare emmo ane kyɔɔtaɛ a Iria tigiri diibu na be a Bonny ane Opobo, kyɛ o maŋ nyɛ la kyɔɔtaa sonne meŋ.

Meŋ kaa kyɛ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. 1 2 "Iria Festival: Excitement in Rivers community as maidens are set to dance half-naked". The Punch. 2018-11-03. Retrieved 2023-05-08.
  2. 1 2 "Iria Ceremony: Glorification of Ibani Womanhood". Kristina Reports. 2022-12-11. Retrieved 2023-05-08.
  3. ↑ "Di colourful Iria ritual into womanhood for dis ancient Nigerian tribe". BBC News Pidgin. 2022-01-15. Retrieved 2023-05-08.