Gbambiri
Gbambiri, e la Dagaaba deɛndeɛn boŋ boŋŋmeɛraa kaŋa baŋ naŋ maŋ de davere ane koŋkolee gaalo zage ɔɔrɔba,sepoosiri ane mie maale ne. Gbɛɛ yaga deɛne zie la ka Dagaaba maŋ ŋmeɛrɛ gbambiri. O taa la kɔkɔrɛɛ anaare aseŋ, kɔkɔre weliweli, kɔkɔsogɔ,kɔkɔzuluŋ ane kɔkɔgbɔge. A kɔkɔre zaa maŋ taa la lɛ o naŋ seŋ ka o gaale a seŋe neŋ a yieluŋ naŋ sagera lɛ. Gbambiri e la boŋŋmɛ-teɛre bilii mine Dagaaba deɛne poɔ.
* Tere / kɔkɔre / Yelbie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Yɛlɛ la ko o maŋ sɔrɔ lɛ na o naŋ maŋ ŋmeɛrɛ la koo maŋ yele.
Aseŋ Mba Amatus Dabuo naŋ da maŋ ŋmeɛrɛ kyɛ yiele lɛ na. O e la gɔɔloŋ.
*. Ŋmeɛbo zie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Deɛne zie, Tigri zie, Daapoɔ, Kuorizie ane Ŋmendie poɔ.
*. Tenne, na mine ba naŋ kyaara ŋmeɛrɛ gbambiri la, Daffiama Konzokalaa, Busie, Fian ane a mine kaŋa.
Tumpaani, e la gaŋga-kparre ba naŋ maŋ de na-gane ane dabɔgere ayi maale, nenyeni la maŋ ŋmeɛrɛ o. Dabil-gori ayi la ka ba maŋ de ŋmeɛ o. O maŋ kono/ sagere la weli weli / gbɔge o ŋmeɛbo saŋa. Gbɛɛ yaga naa la maŋ kpi ka ba de moɔle ne o kuori / neŋkpoŋ naŋ kpi a teŋɛ poɔ.
*.Tenne / kɔkɔre /Yelbie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Deɛne zie, Tigri zie, Daapoɔ, Kuorizie ane Ŋmendie poɔ.
*. Tenne, na mine ba naŋ kyaara ŋmeɛrɛ gbambiri la, Daffiama Konzokalaa, Busie, Fian ane a mine kaŋa.