Elijah Amoo Addo
| Dɔɔ bee pɔge bee dɔgebo | dɔɔ |
|---|---|
| Dɔgebo paaloŋ | Ghana |
| Family name | Addo |
| Dɔgebo bebiri | 1 Ɔɔgore 1990 |
| Dɔgebo zie | Accra |
| Kɔkɔyelii, sɛge ne bee goligoluu | Bɔrefɔ |
| Tonnoɔre | businessperson |
| Zanne la | University of Cambridge |
Elijah Amoo Addo dɔŋebo la 1 August, 1990. O eɛ Ghanaian chef ane food stylist naŋ e a social Entrepreneur a yi o nuuri toma toma bondimaale koraa a Africa zaa poɔŋ. O piili la a yi 2014 yuoni, bondi-maale ko a Africa naŋ e non-profit social enterprise a tonne a West Africa teŋɛ danwēɛ bondi sonna Center. A yi a Ghana teŋkpoŋe Accra, bana naŋ so a zie ŋa maŋ tonne a Advocacy ane a bondi ponne taŋgaraa miri zu te ko bibiiri koba naŋ seŋ ne kaabo a yi bondirii recovery ane redistribution. Ba naŋ tonne ne a local bondimaale koraba, dakpoŋ, bondi ponne Companies, ane kora-kora poɔ koɔba, Addo's Organization derri la bondi di kyɛŋmaare bee bondi zagere bare meŋ naŋ taa tɔna ko o a bibiiri ane bondi-leɛponterri te ko bikpeeba, a Asebeti bee Laafēēloŋ baaba deme ane banaŋ meŋ naŋ ba taa libiri na yɔɔ sakuuri zuyɔɔ. A Organization ŋa meŋ da taa la tonnoɔre ane a National Policy Level deme meŋ da la ba zie mɔlo ko noba na boore ka ba soŋe ne bondirii kyɛ nyɛ tɔna yi a poɔŋ. O naŋ wa nyɛ ka 46% of a bondimaal bomma ma yi la koɔba zie ma sana a yi a sori na ba vielɛ zuiŋ, a meŋ ma saana a lɔɔre ane a daaroŋ meŋ ba ma soma bee veɛla, bondire, a Africa lanne a nembɛrɛ a Ghanaian bondi-maaleba (industry) ka ba naŋ e lɛ a bondirii ba ma saŋe.
A Chef Toma Ane Activism
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Addo's o naŋ da e chef piili la a Logos, Nigeria a yi o naŋ da de gbɛɛ a o toma poɔŋ a Restaurant a Kitchen porter ka o soŋe a o sakuuri. Bebiri kaŋa o da boɔra la ka o gaa yiri wieŋ, ka o da lɔɔ a Olive Sauce bare ka o te tɔ a Chef zu ka o poɔ zaa da saaŋ. A ŋaa da vɛŋ la a Chef suuri iri ka o ko tõɔ omeŋa kyɛ toora o zoma. Ka o da piili a kono yele "fo teɛre ka ka n dɔgereba da naŋ voora N da naŋ be la a kyɛ a e sagepeera kyɛ ka n taaba be sakue poɔŋ?" Aŋaa da tɔ la a Chef zuzeɛ ka o de o meŋɛ wuli kyɛ teɛ o ka o te baare a Culinary studies a Sphinx Vacational zannoo sakuuri a Lagos[1]. A yi a o zannoo puoriŋ, o nyɛ la toma a Marios Restaurant ŋa kaŋa a Busiest Restanrants. O da bare la a be, kyɛ a yi 2010, ka o leɛ wa Ghana ka o wa soŋe a Lebanese Businessmen naŋ na nyɛ a o toma a Lagos ka o yuo Chase Restaurant. A yi a yuoni na puoriŋ ka o leɛ gaa Lagos a yi o naŋ nyɛ lɛta yi a o terraa na zie ka o te toŋ a ba hostel kaŋa poɔŋ kyuuri ayoɔbo kyɛ ka o lɛre a Sous Chef.[2][3]
Addo da leɛ wa la Ghana kyɛ 2011 yuoni poɔ da la, ka o da wa nyɛ dɔɔ kaŋa o yɛŋ naŋ ba do bee saale ka o turoo bondi-di-kyɛ ŋmaare a bondi koroba zie a o ne o taaba mine te di[4]. Aŋaa da mii o la eŋɛ ka o piili a Chef for change Ghana Foundation, aŋa NGO na deɛŋ bondi-ŋmaare yire ne a Hospitality Companies te korɔ a noba naŋ boɔra bondirii kyɛ meŋ ŋmɛ kyɛlle a yi bondi sanno ne a kɔ Ghana poɔŋ. A yi 2015 yuoni poɔ, Chef For Change waa ŋa bondirii ko neɛzaa a Africa programme[5].
A yi yuomo 2017, Addo da de la kyɔɔtaa a Queen's Young ninderaa kyɔɔtaa a yi pɔge Naa Queen Elizabeth || a Buckingham Palace a o sommo kyaare a Ghana bondirii distribution system ka ba na seŋerɛ a bondirii saamo.
O Nyɔvoɔre Ane O Sakuuri Gaabo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ba dɔŋe o la 1 August, 1990 yuoni a Acrra poɔŋ, Ghana kyɛ ka o yi Akuapem-Mampong[6]. O yoŋ da la a bidɔɔ a o saa biiri zaa banaare poɔ. O dɔgereba zaa kpɛeoŋ, o naŋ wa nyɛ yuomo pie ne ayi kyɛ ka o gaa o puree zie a Lagos, be la ka o da te piili o sakuuri gaabo. O kyoge la o sakuuri gaabo a St. Thomas Aquinas Secondary sakuuri a Accra poɔ, Ghana kyɛ ka o te baare o sakuuri ne Culinary studies a Sphinx Hospitality sakuuri ne bondi-maale toma a Lagos, Nigeria. O taa la Certificate in Entrepreneurship ane management a yi YALI West Africa RLC_GIMPA ane earned a leading Change a certificate yi ne a Yuniveniti of Cambridge a yi a yuoni 2017 poɔ.[7][8]
Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-5
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-6
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-7
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-8
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-9
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-1
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-2
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Elijah_Amoo_Addo#cite_note-3