Vare le yelbulo

Ekizino

Yizie Wikipiideɛ
Ekizino
type of dance
Aŋa yitaalombileUgandan folk dance Maale eŋ
CultureBakiga Maale eŋ
PaaloŋUganda Maale eŋ
Genrefolk dance Maale eŋ
Country of originUganda Maale eŋ
Toŋne tomaparty Maale eŋ

Ekizino, meŋ naŋ e Kizino, e la sããkonnoŋ gbaŋgbale poɔ seɛre naŋ bulo yire a Bakiga noba naŋ be Kigezi irigyiŋ poɔ southwestern Uganda eŋɛ.[1][2][3][4] O de yi la a irigyiŋ taŋkubo (hilly terrains) eŋɛ, zie koɔreba naŋ maŋ ɛgera ne faŋa na dɔle ba gyiile ane daŋ ba kɔba saŋa na ba naŋ maŋ wa toŋ a bebiri toma baare.[5][6] Ekizino sããkoŋ seɛre maŋ seɛ la ne faŋa yaga.[7]


A seɛre taa la sããkoŋ yelkorɔ gbɛre ane o buli kpɛ la a Bakiga yipɔge paa. O maŋ seɛ la kpaaroŋ lambori yaga poɔ. Ba de o la ka o e nabiseɛre a Bakiga noba naŋ yi Kigezi pampana naŋ e Kabale, Kanungu, Kisoro, ane Rukungiri Desekyere laŋkpeɛbo poɔ.[8][9]

Ekizino e la dɔba ane pɔgeba zaa seɛseɛreba naŋ maŋ su Bakiga sããkoŋ bonsuuri. A seɛre ŋa seɛbo poɔ la faŋa leɛb kyɛmbo, teseŋ ɛgebo ane gbɛɛ toɔbo, naŋ manna a Bakiga noba koɔbo toŋkpeɛne kpimaroo dagerekɔlkya lomboriŋ.[2][10] Gbɛɛ yaga o maŋ seɛ la butubutu diibu kpaaroŋ wagere, teseŋ kultaa (pɔge beɛle) ane bompeɛ deebo tigiri diibu, a laŋ ne kpaaroŋ mine ne a taaba yaga.[2][11]

Yipɔgeloŋ Tɔna

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Ekizino taa la yipɔgeloŋ tɔna boŋkpoŋ a Bakiga laŋyie poɔ, a erɛ wulo toma toŋyaga meseroŋ areterebo kpeɛŋaa. O meŋ la e la vuo na leɛre yipɔge ko baapaaba ne puori deme.[2]

Kanne Gaa Nimitɔɔre

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. "Traditional Dances of Uganda - Popular Dances". Guide to Uganda. 2017-08-26. Retrieved 2024-01-08.
  2. 1 2 3 4 "Uganda Traditional Dances: An Integral Part of Uganda's culture". www.ugandaimmigration.org. Retrieved 2024-01-08.
  3. "Traditional Dance of the Uganda people - text in English". www.face-music.ch. Retrieved 2024-01-08.
  4. "Namulindwa and her troupe dance all the way to the bank". Monitor. 2022-06-04. Retrieved 2024-01-08.
  5. "Gayaza High makes fresh statement in performing arts". New Vision. Retrieved 2024-01-08.
  6. "Finding unity in music and dance". Monitor. 2021-01-09. Retrieved 2024-01-08.
  7. Ltd, Deks Safaris & Tours (2023-03-17). "Bakiga or Kiga Culture and People". Deks Tours. Retrieved 2025-02-24.
  8. Love, Justine (2020-06-18). "Of Bakiga Cultural Dance – 'Ekizino'". Gamba with J. Retrieved 2024-01-08.
  9. Kamoga, Jonathan (2018-01-30). "How about a cultural dance treat?". The Observer - Uganda. Retrieved 2024-01-08.
  10. https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/why-i-don-t-like-ballet-dance-teaching-in-ugandan-schools-4074414
  11. https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/fusing-latino-with-local-dance--1337226