Ekizino
| Aŋa yitaalombile | Ugandan folk dance |
|---|---|
| Culture | Bakiga |
| Paaloŋ | Uganda |
| Genre | folk dance |
| Country of origin | Uganda |
| Toŋne toma | party |
Ekizino, meŋ naŋ e Kizino, e la sããkonnoŋ gbaŋgbale poɔ seɛre naŋ bulo yire a Bakiga noba naŋ be Kigezi irigyiŋ poɔ southwestern Uganda eŋɛ.[1][2][3][4] O de yi la a irigyiŋ taŋkubo (hilly terrains) eŋɛ, zie koɔreba naŋ maŋ ɛgera ne faŋa na dɔle ba gyiile ane daŋ ba kɔba saŋa na ba naŋ maŋ wa toŋ a bebiri toma baare.[5][6] Ekizino sããkoŋ seɛre maŋ seɛ la ne faŋa yaga.[7]
Yelkorɔ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A seɛre taa la sããkoŋ yelkorɔ gbɛre ane o buli kpɛ la a Bakiga yipɔge paa. O maŋ seɛ la kpaaroŋ lambori yaga poɔ. Ba de o la ka o e nabiseɛre a Bakiga noba naŋ yi Kigezi pampana naŋ e Kabale, Kanungu, Kisoro, ane Rukungiri Desekyere laŋkpeɛbo poɔ.[8][9]
Seɛbo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ekizino e la dɔba ane pɔgeba zaa seɛseɛreba naŋ maŋ su Bakiga sããkoŋ bonsuuri. A seɛre ŋa seɛbo poɔ la faŋa leɛb kyɛmbo, teseŋ ɛgebo ane gbɛɛ toɔbo, naŋ manna a Bakiga noba koɔbo toŋkpeɛne kpimaroo dagerekɔlkya lomboriŋ.[2][10] Gbɛɛ yaga o maŋ seɛ la butubutu diibu kpaaroŋ wagere, teseŋ kultaa (pɔge beɛle) ane bompeɛ deebo tigiri diibu, a laŋ ne kpaaroŋ mine ne a taaba yaga.[2][11]
Yipɔgeloŋ Tɔna
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ekizino taa la yipɔgeloŋ tɔna boŋkpoŋ a Bakiga laŋyie poɔ, a erɛ wulo toma toŋyaga meseroŋ areterebo kpeɛŋaa. O meŋ la e la vuo na leɛre yipɔge ko baapaaba ne puori deme.[2]
Kanne Gaa Nimitɔɔre
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ "Traditional Dances of Uganda - Popular Dances". Guide to Uganda. 2017-08-26. Retrieved 2024-01-08.
- 1 2 3 4 "Uganda Traditional Dances: An Integral Part of Uganda's culture". www.ugandaimmigration.org. Retrieved 2024-01-08.
- ↑ "Traditional Dance of the Uganda people - text in English". www.face-music.ch. Retrieved 2024-01-08.
- ↑ "Namulindwa and her troupe dance all the way to the bank". Monitor. 2022-06-04. Retrieved 2024-01-08.
- ↑ "Gayaza High makes fresh statement in performing arts". New Vision. Retrieved 2024-01-08.
- ↑ "Finding unity in music and dance". Monitor. 2021-01-09. Retrieved 2024-01-08.
- ↑ Ltd, Deks Safaris & Tours (2023-03-17). "Bakiga or Kiga Culture and People". Deks Tours. Retrieved 2025-02-24.
- ↑ Love, Justine (2020-06-18). "Of Bakiga Cultural Dance – 'Ekizino'". Gamba with J. Retrieved 2024-01-08.
- ↑ Kamoga, Jonathan (2018-01-30). "How about a cultural dance treat?". The Observer - Uganda. Retrieved 2024-01-08.
- ↑ https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/why-i-don-t-like-ballet-dance-teaching-in-ugandan-schools-4074414
- ↑ https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/fusing-latino-with-local-dance--1337226