Ekitaguriro
| Aŋa yitaalombile | Ugandan folk dance |
|---|---|
| Culture | Nkole people |
| Paaloŋ | Uganda |
| Located in the administrative territorial entity | Ankole |
| Genre | folk dance |
| Country of origin | Uganda |
Ekitaguriro aka Cow Dance e la sããkoŋ seɛre naŋ bulo yire Nkore bee Ankole irigyiŋ naŋ be a South Western Uganda poɔ. O e la butubutu diibu seɛre dɔba ne pɔgeba zaa naŋ maŋ seɛ na wuli popeɛloŋ kyaare ne nii ba naŋ taa ane na wuli lokal zunɔɔloŋ teseŋ dɔgebo, kultaa ane bompeɛ deebo.[1][2][3][4] O e la bone naŋ neɛle 'social' lambori ane kpaaroŋ a irigyiŋ poɔ, a manna nii yipɔgeloŋ neɛloo tɔna a laŋyiri poɔŋ.[2][1][5]
Yelkorɔ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A Ankole kingdom wa la voroŋ poɔ a yi a Nkore kingdom ne a Sheema, Buhweju, ane Igara nabilii tenne yɔkpɛtaa. Ankole kingdom da gaa la nimitɔɔre te wɛle eŋ desekyere ayi eŋɛ, ka ana la, a Bahima (consisting of nobles and pastoralists) ane a Bairu (comprising agriculturalists and peasants). A Ankole irigyiŋ la dɔge a Ekitaguriro sããkoŋ seɛre, dɔba ane pɔgeba zaa naŋ maŋ seɛ. A seɛre ŋa e la bone ba naŋ maŋ tu kyɛ manne yɛlɛ, yeli nimizeɛ yipɔgeloŋ yɛŋyɛlɛ, di bompeɛ deebo, ane nyɔvotɔɔre bɔge naŋ bare leɛteɛroo teseŋ dɔgebo ane kultaa.[2][4]
Seɛbo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]O maŋ piili ne la "Okwevuga," yelwiiraa tɔ dɔba naŋ maŋ yi yeli, zie ba naŋ maŋ manne ba nyɔvore yelerre. Seɛre maŋ tu la a ŋaa, zie a dɔba naŋ maŋ tɔgele nii kyɛmbo a derɛ gbɛɛ boŋyeni boŋyeni. Alɛna na, kyɛ ka a pɔgeba maŋ laali gaa gɔɔ ane duli, a yaara ba nuuri lɔnna ane lɔnna ba zuri na areko a naa eele wogiri. A seɛre wagere, dɔba ane pɔgeba zaa maŋ su la sããkoŋ seɛre bomma ba naŋ boɔlɔ 'bitambi' bee 'lessu.' A seɛseɛreba maŋ le la ana bonsuuraa ŋa ba seɛ eŋɛ ka o seere kyɛ vaare bonsu fɛŋɛfɛŋɛ ba bɔgebie eŋɛ. A pɔgeba meŋ maŋ peɛ la bamenne ne Africa deme kaama kpama. A dɔba maŋ eŋ la ba bonsuuri kaama ne bɔtɔ laɛɛ taa, naŋ maŋ nyɔge hakela enna ba gbɛ-sampana kyɛmo ane lanna gɛrɛ ne a 'Kitaguriro' seɛrɛ gɔnne. Wulee, Engalabi, soŋkyegerre (boŋkyegeree) gaŋgarre ane nuuri kporuu meŋ la maŋ erɛ/kuro a gɔnne.[6]
Enfuomo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Ndere Troupe naŋ seɛrɛ a Ekitaguriro Yipɔgeloŋ seɛre
- Bibilii naŋ seɛrɛ Ekitaguriro
Kanne Gaa Nimitɔɔre
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- 1 2 "Why we dance the way we do". Monitor. 2021-01-04. Retrieved 2024-01-07.
- 1 2 3 "Traditional Dances of Uganda - Popular Dances | Guide to Uganda". 2017-08-26. Retrieved 2024-01-07.
- ↑ Services, Online Visa (e-Visa) To Uganda- Global Immigration. "Uganda Traditional Dances: An Integral Part of Uganda's culture". Online Visa (e-Visa) To Uganda - Global Immigration Services. Retrieved 2024-01-07.
- 1 2 "Ghetto Kids: what's behind the moves of the Ugandan dance troupe that stormed the world". Nation. 2023-04-22. Retrieved 2024-01-07.
- ↑ KAMOGA, JONATHAN (2018-01-30). "How about a cultural dance treat?". The Observer - Uganda. Retrieved 2024-01-07.
- ↑ "Kabushenga's Ekitaguriro shatters stage at Qwela Band show". New Vision. Retrieved 2024-01-07.