Vare le yelbulo

Ekitaguriro

Yizie Wikipiideɛ
Ekitaguriro
type of dance
Aŋa yitaalombileUgandan folk dance Maale eŋ
CultureNkole people Maale eŋ
PaaloŋUganda Maale eŋ
Located in the administrative territorial entityAnkole Maale eŋ
Genrefolk dance Maale eŋ
Country of originUganda Maale eŋ

Ekitaguriro aka Cow Dance e la sããkoŋ seɛre naŋ bulo yire Nkore bee Ankole irigyiŋ naŋ be a South Western Uganda poɔ. O e la butubutu diibu seɛre dɔba ne pɔgeba zaa naŋ maŋ seɛ na wuli popeɛloŋ kyaare ne nii ba naŋ taa ane na wuli lokal zunɔɔloŋ teseŋ dɔgebo, kultaa ane bompeɛ deebo.[1][2][3][4] O e la bone naŋ neɛle 'social' lambori ane kpaaroŋ a irigyiŋ poɔ, a manna nii yipɔgeloŋ neɛloo tɔna a laŋyiri poɔŋ.[2][1][5]

A Ankole kingdom wa la voroŋ poɔ a yi a Nkore kingdom ne a Sheema, Buhweju, ane Igara nabilii tenne yɔkpɛtaa. Ankole kingdom da gaa la nimitɔɔre te wɛle eŋ desekyere ayi eŋɛ, ka ana la, a Bahima (consisting of nobles and pastoralists) ane a Bairu (comprising agriculturalists and peasants). A Ankole irigyiŋ la dɔge a Ekitaguriro sããkoŋ seɛre, dɔba ane pɔgeba zaa naŋ maŋ seɛ. A seɛre ŋa e la bone ba naŋ maŋ tu kyɛ manne yɛlɛ, yeli nimizeɛ yipɔgeloŋ yɛŋyɛlɛ, di bompeɛ deebo, ane nyɔvotɔɔre bɔge naŋ bare leɛteɛroo teseŋ dɔgebo ane kultaa.[2][4]

O maŋ piili ne la "Okwevuga," yelwiiraa tɔ dɔba naŋ maŋ yi yeli, zie ba naŋ maŋ manne ba nyɔvore yelerre. Seɛre maŋ tu la a ŋaa, zie a dɔba naŋ maŋ tɔgele nii kyɛmbo a derɛ gbɛɛ boŋyeni boŋyeni. Alɛna na, kyɛ ka a pɔgeba maŋ laali gaa gɔɔ ane duli, a yaara ba nuuri lɔnna ane lɔnna ba zuri na areko a naa eele wogiri. A seɛre wagere, dɔba ane pɔgeba zaa maŋ su la sããkoŋ seɛre bomma ba naŋ boɔlɔ 'bitambi' bee 'lessu.' A seɛseɛreba maŋ le la ana bonsuuraa ŋa ba seɛ eŋɛ ka o seere kyɛ vaare bonsu fɛŋɛfɛŋɛ ba bɔgebie eŋɛ. A pɔgeba meŋ maŋ peɛ la bamenne ne Africa deme kaama kpama. A dɔba maŋ eŋ la ba bonsuuri kaama ne bɔtɔ laɛɛ taa, naŋ maŋ nyɔge hakela enna ba gbɛ-sampana kyɛmo ane lanna gɛrɛ ne a 'Kitaguriro' seɛrɛ gɔnne. Wulee, Engalabi, soŋkyegerre (boŋkyegeree) gaŋgarre ane nuuri kporuu meŋ la maŋ erɛ/kuro a gɔnne.[6]

Kanne Gaa Nimitɔɔre

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. 1 2 "Why we dance the way we do". Monitor. 2021-01-04. Retrieved 2024-01-07.
  2. 1 2 3 "Traditional Dances of Uganda - Popular Dances | Guide to Uganda". 2017-08-26. Retrieved 2024-01-07.
  3. Services, Online Visa (e-Visa) To Uganda- Global Immigration. "Uganda Traditional Dances: An Integral Part of Uganda's culture". Online Visa (e-Visa) To Uganda - Global Immigration Services. Retrieved 2024-01-07.
  4. 1 2 "Ghetto Kids: what's behind the moves of the Ugandan dance troupe that stormed the world". Nation. 2023-04-22. Retrieved 2024-01-07.
  5. KAMOGA, JONATHAN (2018-01-30). "How about a cultural dance treat?". The Observer - Uganda. Retrieved 2024-01-07.
  6. "Kabushenga's Ekitaguriro shatters stage at Qwela Band show". New Vision. Retrieved 2024-01-07.