Edward Kobina Acquah
| Dɔɔ bee pɔge bee dɔgebo | dɔɔ |
|---|---|
| Dɔgebo paaloŋ | Ghana |
| Country for sport | Ghana |
| Dɔgebo yuori | Edward Kobina Acquah |
| Yo-ennaa bee yoporaa | Edward |
| Family name | Acquah |
| Dɔgebo bebiri | 23 Gyoonoɔre 1935 |
| Dɔgebo zie | Sekondi-Takoradi |
| Kūū bebiri | 5 Ɔɔtoorebare 2011 |
| Place of death | Sekondi-Takoradi |
| Kɔkɔyelii, sɛge ne bee goligoluu | Bɔrefɔ |
| Tonnoɔre | association football player |
| Position played on team / speciality | forward |
| Member of sports team | Ghana men's national football team, Sekondi Wise Fighters |
| Sport | bɔlŋmɛ kpaaroo |
| Participant in | 1964 Summer Olympics, 1963 African Cup of Nations |
Edward Kobina Acquah (July 23, 1935 - October 5, 2011)[1][2] da eɛ Ghana bɔli ŋmɛra naŋ da maŋ ŋmɛra nimbitɔɔre. O da ŋmɛ koe Ghana bɔli ŋmɛ suɡu ŋa a 1964 Summer Olympics.[3] O da die ɡoli anaare (4) a ko Ghana a 1963 "African Cup of Nation."[4]
O Club Toma
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Edward da piilee o bɔli ŋmeɛbo Sekondi Eleven Wise FC, o ba ɡbɛ bɔɡre oŋ da tuuro. O ba yuori da la Kojo Acquah a da e neɛ naŋ baŋ nimbitɔɔre ŋmeɛbo ba saŋa ne. Amaaleɛŋ, Edward da ba piilee o bɔli ŋmɛɛ neŋ nimbitɔɔre ŋmɛra, ba da vɛŋ yɛŋ oŋ da maŋ kpɛ be a pooli poɔŋ o yɔɡeloŋ zuŋ. Ba da vɛŋ yɛŋ oŋ da kpɛ ŋmɛ nimbitɔɔre waɡre ŋa ba neɛ ne naŋ da maŋ be ba pooli poɔŋ ne da yi te ŋmɛra kuro neŋ zaane. A na kyɛkyɛ ne poɔŋ, Edward da die ɡoli ayi (2) ka be la da vɛŋ ka Eleven Wise da nyɛ zunoɔ. Waɡre kaŋa, ba da maŋ vɛmeŋ oŋ te ŋmɛra lombo dori kyɛ be la da ba wule ka o naŋ baŋ ŋmeɛbo ɡaa Baba Yara, ka be la da vɛŋ oŋ mare o nimbitɔɔreŋ.[5]
A 1959/1960 bɔli ŋmeɛbo waɡre ne, Eleven Wise FC da la be a suɡuri zaa muniŋ a da tare pɔntiri ayuobo (6) waɡre ŋa baŋ da ŋmɛ kyɛkyɛle pie (10) a da ba di kaŋa zaa. A waɡre Ghana da ba tare bɔli ŋmɛ yi bile zaa ka be la da vɛŋ ka Sekondi Eleven Wise FC da la ŋmɛ ana ziene a da e yɛlɛ neɛ zaa naŋ da ba teɛra ka ba na baŋ eŋ. Acquah da deɛ Sekondi Eleven Wise FC yɛɡele o nyɛo a da ŋmɛ bɔli ka noba da yɛlɛ ba yɛlɛ Ghana zaa. Kumasi deme bɔli ŋmɛ suɡu ŋa teŋ boɔna ka Kotoko SC da la boɔraŋ ka di a bonsuo ka be la na wule ka ba na la noba naŋ baŋ di o yuomo ayi a tu taa. Kyɛ Eleven Wise FC la da di ana bonsuo ne aneŋ pɔnti ayi baŋ da de ŋmaa Kotoko SC. A bonsuo kyɛkyɛ baahaa daana baŋ da ŋmɛ da eɛ Eleven Wise FC neŋ Hasacaas FC kyɛkyɛ ŋa naŋ da e Sekondi deme boŋ, a kyɛkyɛ naŋ da wa ta mintiri 85, Eleven Wise FC da nyɛɛ boŋ ŋa teŋ boɔna ka penalty ka Acquah da de di neŋ laanfeɛ. A bɔli naŋ da wa baare, Eleven Wise FC da kyɛliree Asente Kotoko SC ka ba meŋ bɔli neŋ Cornerstones da baare sene. Sielee, Cornerstones da deɛ Asante Kotoko SC ɡoli ayi (2) ka be la da vɛŋ ka Sekondi Wise FC da di ana yuoni bonsuo ne.[6][7][8]
Dao ŋa teŋ boɔna ka Ohene Djan, naŋ da e Ghana FA koɡo daana koree neŋ Ghana sports director fara, da yɛlɛ yɛŋ ka Acquah da die ɡoliri 400 o club toma poɔŋ a da la di ɡoliri 166 ayi kyɛkyɛ 77 poɔŋ. A paalee zɔmeeloŋ bɔliri aneŋ bɔlire nimbɛra aŋ ba baŋ o yɛlɛ. Ka ba naŋ de a zaa lantaa, a na baŋ te eɛ ɡoliri 566.
O Ghana Bɔli Toma
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ba da boɔmee Acquah Gold Coast bɔli ŋmɛ suɡu ŋa December 16, 1956 a da di ɡoli ata (3) o kyɛkyɛ fara baŋ da ŋmɛ neŋ Sierra Leone Akwewe bonsuo ŋa aŋ da baahe 4:3 a ko Gold Coast. Kyɛore ata puoriŋ ka Ghana da baŋ toɔŋ ba meele a yi nansaaleba seŋ, ka be la da vɛŋ ka Acquah da ŋmɛ ana kyɛkyɛ ne yoŋ.
O Kyɔɔtaare
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]O Club Kyɔɔtaare
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Ghana Premier Leaɡue: 1961, 1963
- Ghana FA Cup: 1963, 1964, 1965
O Ghana Kyɔɔtaare
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Meŋ Kaa Nyɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Football at the 1964 Summer Olympics
Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ "Edward Acquah - Goals in International Matches". www.rsssf.org.
- ↑ "Ex-Striker Acquah Passes Away At 76". allafrica.com. Retrieved 12 October 2011.
- ↑ "Edward Acquah". sports-reference.com. Archived from the original on 1 February 2012. Retrieved 12 October 2011.
- ↑ "African Nations Cup 1963". RSSSF. Retrieved 28 March 2012.
- ↑ Anaman, Fiifi (10 February 2023). "Ghana. Mr Sputnik. Goals".
- ↑ "Ghana 1959/60". www.rsssf.org.
- ↑ Ghana 1960/61". www.rsssf.org.
- ↑ "Sekondi Eleven Wise crowned champions of national football league". GhanaWeb. 22 January 2021.
- ↑ "Dr Kwame Nkrumah Gold Cup - West African Soccer Federation championship". www.rsssf.org.
- ↑ "Uganda Independence Tournament 1962". www.rsssf.org.