Diibu
| Aŋa yitaalombile | ingestion, activity |
|---|---|
| Has use | pleasure, homeostasis, nutrition |
| Bezie | kitchen, restaurant, dining room, workplace |
| Follows | cooking, naŋkpaanti, food and drink preparation, butchering |
| Has cause | hunger |
| Has effect | satiety |
| Hashtag | eating |
| Practiced by | eater |
| Toŋne toma | human digestive system |
| Class of object(s) of occurrence | bondirii |
| NCI Thesaurus ID | C86069 |
| Opposite of | excretion, drinking, starvation |
Diibu e la bondirii de eŋ poɔŋ. A Biology poɔ, a ŋaa ma e la ka a toɔ bɔ faga kaŋa ane bonuuri naŋ waana ne basbo. Donne ane bonvobo zaa seŋ ka a di ka a toɔ baa. Boma naŋ dire bonvobo maŋ di la a donne mine ka a toɔ baa, a mine meŋ naŋ dire teere, ka a mine meŋ dire a teere ane a donne zaa. A mine meŋ dire la bompõɔmo. Bonvobo mine maŋ de la boma naŋ maŋ maale a puoriŋ kyɛ ba dire boma naŋ maala a poɔŋ.
Nensaaleba, diibu yɛlɛ e la kpeɛŋaa, kyɛ a e la yeli kaŋa naŋ erɛ bebiri zaa. Dɔɔtare naŋ kaara bondirii yɛlɛ yeli ka bondisonne taa la tɔna yaga ko a egane. Noba mine na baŋ ŋmaa la ba bondirii diibu bare. A ŋaa na baŋ e la a yi a soba boɔbo ka a e ba bondirii yɛlɛ nɔɔre lembo. Bondirii ba diibu na baŋ e la ayi bondirii naŋ ba kyɛbe zuiŋ. Bondirii diibu yaga na baŋ vɛŋ la ka fo eŋgane e bɛroŋ lɛ. A ŋaa la vɛŋ ka yeli ka bɛroŋ e la yelwonaa kaŋa.
Nensaaleba bondirii diibu
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Yie gyamaa taa la bondimaale die ka a kpoŋ ka o e bondirii yoŋ maaloo zie, a na baŋ taabondirii ziŋ di zie. Ziire gyamaa meŋ taa bondimaale ziiri naŋ e kpoŋ, siri zu bondimaaleba, ka noba na baŋ di be ka ba naŋ ba wa peɛle yiri, ka ba naŋ ba wa nyɛrɛ wagere na maale bondirii kyɛbee ba maŋ da di la yeŋ poɔ ka lantaa ne ba zɔmmine.[1] Lammo ziiri gyamaa bondirii ne bonnyuuri maŋ bebe ka noba na baŋ di.[2]
Noba maŋ di la gbɛre boyi bee bota bebiri zaa.[3] Bonɔɔre fee na baŋ ɔɔ la bondirii kpakyaga. Dɔɔtare naŋ be UK poɔ yeli ka a sommo la neɛ maŋ di gbɛre bota bebiri zaa.( ka tɔbɔ e 400 ane 600 kcal)[4][5] ka a maŋ e aware anaare bee ayɔɔbo a diibo soga.[6] Ka neɛ di bondirii naŋ soma gbɛre bota ka a laa paaleŋ ka a kyɛlee maŋ e zɛvaare yoŋ,1/4 e bondirii naŋ waana ne sēɛ ka a mine la nɛne, ka 1/4 meŋ e bondirii naŋ taa faga ka a mine la mui,[7] ka zaa pãã lantaa te e 1800-2000 kcal, a ŋaa la seŋ ka nensaalaa maŋ di.[8]
A Sharia merɛ poɔ bondirii diibo a ko a Sulaama mine maŋ e la kyeeroŋ a ŋmenaa saga a Ramadan wagere poɔ.[9][10][11]
- Eating with a fork at a restaurant
- Traditional way of eating in Uzbekistan
- Chinese girl eating with chopsticks
- Ethiopians eating with hands
- English women eating biscuits
- Japanese girl eating a piece of cake
- Balinese preparing food for eating
Nensaalaa baabo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Billeere ba maŋ di a ŋa nembɛrɛ. Ba maŋ baa la ne bire kõɔ yoŋ.[12] Bondikoɔ fee la ka ba maŋ ko bileere naŋ ta kyuure ayi bee ata, kyɛ billeere gyamaa ba dire nembɛrɛ bondirii kyɛ kaara ka ba te ta kyuure ayɔɔbo bee anii. Billere maŋ dire la bondikoɔ bonso ba ba taa nyɛmɛ kya ba poɔɔre meŋ ba yuo. Ka ba naŋ wa ta kyuure anii bee pie ne ayi, a ba poore maŋ yuor la fee ka ba peele dirɛ nubiri bondirii. A ba bondirii naŋ maŋ waa la fee kyɛ a yi biiri gyamaa naŋ ba taa a konkama nyɛmɛ zuiŋ ane a sazu nyɛmɛ. Ka ba naŋ wa ta kyuure pie ne anii ba nyɛmɛ maŋ e la yaga ka ba poore me yuo ka ba na baŋ di nembɛrɛ bondirii. Bondirii zane diibu maŋ e la kpeɛŋaa ko bibirii, ba ba maŋ baŋ lɛ ba naŋ na e a maŋ di ka zie soma kyɛ kaara ka ba te ta yuomo anuu bee ayɔɔbo.[13]
Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ John Raulston Saul (1995), "The Doubter's Companion", 155
- ↑ David Grazian (2008), "On the Make: The Hustle of Urban Nightlife", 32
- ↑ Lhuissier, Anne; Tichit, Christine; Caillavet, France; Cardon, Philippe; Masulo, Ana; Martin-Fernandez, Judith; Parizot, Isabelle; Chauvin, Pierre (December 2012). "Who Still Eats Three Meals a Day? Findings from a Quantitative Survey in the Paris Area". Appetite. 63: 59–69. doi:10.1016/j.appet.2012.12.012. PMID 23274963. S2CID 205609995. Retrieved 19 September 2020.
- ↑ "Be calorie smart 400-600-600". nhs.uk. Archived from the original on 26 May 2017. Retrieved 25 May 2017.
- ↑ "Cut down on your calories". nhs.uk. 15 October 2015. Archived from the original on 4 June 2017. Retrieved 25 May 2017.
- ↑ Sen, Debarati (27 July 2016). "How often should you eat?". The Times of India. Archived from the original on 30 May 2017. Retrieved 25 May 2017.
- ↑ Vegetables and Fruits". The Nutrition Source. Sep 18, 2012. Archived from the original on March 7, 2021. Retrieved March 7, 2021.
- ↑ "Daily Calorie Requirements of An Adult Male, Female". www.iloveindia.com. Archived from the original on 2017-07-13. Retrieved 2008-06-03.
- ↑ Sharia and Social Engineering: p 143, R. Michael Feener - 2013
- ↑ FOOD & EATING IN MEDIEVAL EUROPE - Page 73, Joel T. Rosenthal - 1998
- ↑ Conscious Eating: Second Edition - Page 9, Gabriel Cousens, M.D. - 2009
- ↑ How to combine breast and bottle feeding". nhs.uk. Archived from the original on 28 September 2017. Retrieved 5 October 2017.
- ↑ Insight, Food (2021-10-27). "Infant and Toddler Feeding from Birth to 23 Months: Making Every Bite Count". Food Insight. Retrieved 2024-05-11.