Vare le yelbulo

Detty December

Yizie Wikipiideɛ
Detty December

Detty December e la a tigiri nang gaa be a yuoni baaronŋ saŋa Nigeria nang yi a mid-December te ta a New Year. O e la wagere soŋ tigiri diibu, noba lambo, paatiri, ane deԑne sere nɔmmo nang be a o poɔ, popeɛle yele, ane optimism.[1][2] [3]O e la wagere na a Nigerians noba gyamaa, bana nang be a teŋɛ poɔ ane bana nang be a diaspora,leɛ wanna yiri poɔ ka ba wa laŋ di neng ba yirdeme ane bataaba.

Etymology ane o Toma

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A yelzu Detty e la a corruption naŋ e "dɛgere", nang wulo tigiri maaloo k'a ogiruu ba kye o poɔ a Kirisimii saŋa ane peԑnoo vuo poɔ.[4]

A yizie bee yiibu zie ba kyaane. Noba bamine yeli ka a tigiri ŋa diibu piili la 2004 yuoni poɔ a Calabar Carnival a South Nigeria poɔ, o na la ka ba da boɔlɔ a Africa biggest party( Africa tigikpoŋ), Donald Duke la da wane a yuori, o na da la e a Cross River State gɔbenɛte. A Nigeria gama poɔ, BellaNaija ane The Guardian, yeli ka a yelbiri kuri la yi Nigeria yielluŋ ŋmeɛrɛ kaŋa o yuori naŋ di Mr. Eazi, onaŋ da de o deɛne o yielluŋ kyɛ deɛne poɔ Lagos a 2016 yuoni poɔ. Mr. Eazi la vɛŋe ka a yelbiri ŋa yuori a yi.

Events (a deɛne)

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A yuori Detty December, yi la a Nigeria paaloŋ poɔ a yi noba banaŋ naŋ leɛ gaa ba yie poɔ. A noba banaŋ naŋ leɛ gaa yokpɛgelaa la IJGBs, ka o tɛgɛ la " N leɛ wa la" A tendaazaa libie binibe (World bank) da nyɔge la a yele ŋa paaŋ da libiri feeŋ soŋ ne ba fuo ŋa poɔ, A deɛne ŋa e la naŋ wuli kpeoŋ naŋ bebe ka noba wa tu sori kyɛ leɛ wa yiri.

A ŋa lɛ Detty December naŋ lanne tembɛrɛ, noba yaga naŋ maŋ leɛ gaa ba yie poɔ, a wsgere ŋa la ka maŋ nyɛ a vuo a toɔ yɔ a paaloŋ kori kori poɔ. Igbos tɛgɛ la Nbịarute bee ịlota ụlọ̀( yiri leɛ waabo bee yiri gaabo) a wagere barɛɛ, kyɛnnemine ane yideme zaa maŋ leɛ gaa ba tenne poɔ ka ba te nyɛ ba noba bee yideme a pɛnnoo wagere bee vuo na poɔ, ka ba te di a tigiri. aneazaa, Fo deɛ koŋ baŋ yeli ka Detty Dcember maŋ kyaare la a tembɛrɛ yoŋ poɔ a Nigerian naŋ maŋ ka ba di a tigiri aŋa Rhythm Unpugged, A deɛne ŋa e la bone naŋ dire a piili a 2004 yuoni poɔ, a tigiri ŋa yelnyɔgeraa la ka o teɛ a Nagerian yielluŋ ŋmeɛrɛbɛ ka ba yuori do saa. A yeli ŋa da wuli la a tɛɛtɛɛ a eastern paaloŋ a a Nigeria poɔ, a be la Igbo gyamaa da maŋ yi wa a ba pɛnno vuo poɔ, ka wa di Detty December a tembɛrɛ poɔ. Ba maŋ leɛ gaa la yie poɔ ka ba la leɛ te maale nyɔge nɔlaŋ ane ba yiri deme kyɛ meŋ di tigi mine tembɛrɛ ane kori poɔ, a deɛ ba maŋ e a tembɛrɛ yoŋ poɔ. Detty December, gyamaa baŋ ka Lagos deme so o na, a Yoruba teŋkpoŋ naŋ be a South West a Nigeria poɔ, saadayel wuli ka ba naŋ la taa Owanbe yaga kyɛ meŋ la e noba naŋ taa deɛne yɛlɛ nimizeɛ yeltarre (Be la e Afrobeats yielluŋ yikpoŋ), o na ka ba maŋ kaa kyɛ erɛ Detty December.

A yi a noba nyɔgetaa tigiri ŋa puoriŋ, yele yaga maŋ e a yie poore, kultaa zie, koɔ duubu zie, lammo ziiri ane taaba gyamaa. A tigi ama zaa poɔ, a December tigiri ŋa la maŋ are o yoŋ, a e tigiri naŋ maŋ tage yielluŋ ŋmeɛrebɛ gyamaa lantaa a wagere ŋa poɔ. A yuoni ŋa baaroo tigiri koŋ baŋ iri a te meŋɛ yielluŋ ŋmeɛreba a bare, gbɛɛ yaga a Nigeria yielluŋ kyeɛrebɛ naŋ de weɛŋ la maŋ gaŋ a karataa zu aseŋ, Burna Boy, Asake, Wizkid, Davido, Olamide, Rema, Ayra Starr);

Kpaaroŋ sere ane a wagere

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A detty mine ba nang de a nang e a december wagere la a ama.

Yuori Bebiri Bezie
Nigerian Air Show 2–4 December 2025 Legend Hotel, Lagos
The Experience 5 December 2025 Tafawa Balewa Square
Shiloh 9–14 December 2025 The Ark, Ota, Ogun
Motherland 2025 15–21 December 2025 Lagos and Abuja
Rhythm Unplugged 21 December 2025 Eko Hotels and Suites
Flytime Fest 22–25 December 2025 Eko Hotels and Suites
Obi's House Every Monday Obi's House
Calabar Carneval TBD Calabar, Cross river
Lagos Boat Regatta TBD Five Cowries Creek, Lagos
More TBD

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. https://web.archive.org/web/20231228184257/https://smartgeek.ng/meaning-of-detty-december-slang-christmas/
  2. https://www.bellanaija.com/2022/12/how-mr-eazi-invented-detty-december/
  3. https://guardian.ng/saturday-magazine/a-december-without-usual-dettiness/
  4. https://www.bellanaija.com/2022/12/how-mr-eazi-invented-detty-december/