Vare le yelbulo

Dagaaba Pɔgede

Yizie Wikipiideɛ

Dagaaba saamine taa la pɔge parɛɛ ayi na toɔ de ko ba bidɔba.

A saa na toɔ pi la a bipɔge bare ka ba boɔlɔ boɔlɔ a pɔge ŋa pɔgepiiraa. A saa na la toɔ bɔ la a bi-pɔge ko a o bidɔɔ ka ba boɔlɔ pɔgeboɔraa.

Aŋ la pɔgepiiraa? Ka dɔɔŋ gaa teŋa, aŋa o areyiri bee o zɔmeŋa yiri bee teŋa kaŋ zaa, te nyɛ bilɛɛ ba naŋ dɔge ka o e bipɔge, ka onaŋ wa iri libiri aŋa kobo bee sompoɔ bee libipelaa eŋ a bie nu poɔ, a lɛ wulee la ka a dɔɔ ŋa pi la a bipɔge bare. Ka a bipɔge ŋaŋ wa baa , a bipɔge saa maŋ toŋ yeli ko la a dɔɔ ka o pɔge na seŋ la zie gaabo a lɛ zuiŋ ka a dɔɔŋ wa taa o yɛlɛ ka o wa bɔ a bipɔge ka lɛ naa ne o na de o la tere zizuo. Ka a dɔɔ ŋaŋ wa taa bidɔɔ naŋ seŋ pɔge kuloo, ka o naŋ wa te bɔ a bipɔge de ŋa ko a o bidɔɔ, a pɔge ŋa tɔ la ka ba boɔlɔ pɔgepiiraa.

Aŋ la pɔgboɔraa? Pɔge zaa dɔɔ nam ba pi kyɛ bɔ de ko a o bidɔɔ a pɔge ŋa la ka ba boɔlɔ pɔgeboɔraa.

Pɔgepiiraa bee pɔgeboɔraa taa la sobi- yene ka ba maŋ tu kyɛ de a pɔge.

Dɛŋdɛŋ, ba maŋ taa la noɔ, kpaao, tɔba ane guori gaa te puori ne a bi- saamine, kyɛ wuli a bipoge na ba nam boɔrɔ.

A lɛ puoriŋ, ba na leɛ kuli la kyɛ la leɛ gaa a boyi soba ka ba te wuli a bipɔge saa mine zaa ka be yeli ko ba kyɛ la leɛ kuli.

Ka ba naŋ wa leɛ gaa a gbɛre bota soba ba na te soore la a bipoge sane ka ba yeli ko ka ba leɛ kuli te nare kyɛ pãã te kyoo.

A saŋ na a kyoobo libie da maŋ e llibipelaa,turilizaayi ne pie bee turilizaayi bee turilizare ne pie bee turilizare A kyoobo daare a bima kaŋ maŋ doge la dãã ka a deɛmine te da.