Dagaaba Pɔgeba

Pɔgeba la noba na taa nensaaloŋ kyɛ naŋ waa sekyere maaro deme ama bare ba sãã yiri kyɛ iri gaa a serɛ yiriŋ ka ba naŋ wa boɔ taa a kultaa baare. Pɔge e la neɛ Naaŋmene na mɛ ko dɔɔ ka o sonna o, a maŋ dogerɔ biiri meŋ. Pɔge yeli zaa la yiri meɛbo, ka o mɛ o serɛ yiri. A yiri meɛbo tɛgɛ la ka o doge biiri pa o serɛ yiri, ka anaŋ waa lɛ baare Dagaaba maŋ yeli ka o serɛ wa la ka o wa mɛ a yiri. Ba ferebo toma zaa ma la yiri toma, weɛ toma amk.Pɔgeba maŋ eŋ la faŋa ka o biiri bee o serɛ gba koŋ beŋ tontonne zaa, ka bondirii gba kyɛbe kyɛ o ma mɔ la ka ba di kyɛ gaŋ. Ba neɛ bee noba maŋ soŋe la ba serɛba ka ba toŋ toma a nyɛ libie bee bondirii a kaa ne ba biiri. Ba ba boɔra dɛgere togitogi zaa. A maŋ waa pɔge kyɛ maŋ veŋ ka o yiri kɔlagere ane sagɛɛ la ka dagaaba maŋ boɔle ka pɔge faa bonso o ba maala a yiriŋ.Ba na la ma gaa moɔ te bɔ daare wa neŋ, a gaa moɔ te bɔ vaɛ wa doge so ba biiri ka baaloŋ faa wa nyɔge ba bee ta nyɔgerɔ ba. A lɛ zuiŋ la ka a seŋ ka dagao zaa taa emmo kaŋa ko ba mamine ane ba pɔgeba zaa naŋ be a teŋɛ daga weɛŋ bonso ba maŋ dire la dogɛɛ ba biiri zu yaga.Ba maŋ eŋ la faŋa ka yeli faa zaa ta nyɔge neɛ zaa anaa yele ba biiri zieŋ. Naŋmene sereŋ mɛ la a pɔgeba.