Cinema of Africa

Cinema of Africa la ka ba boɔlɔ ka sinii maaloo zie ane sinii naŋ taa maaloo yi a continent Africa. O laŋɛɛ dakore saŋa yeltare ane pampana yele naŋ vɛŋ peɛroo kpɛ a sɔgaŋ a sinii a African continent, kyɛ meŋ taa yele kyaare a soba na naŋ wanneŋ a audiovisual culture. O bebiri da gaa la a 19th century, be ka a sinii naŋ da e a primary cinematic technology a da taa toma. Cairo da eɛ a kapital ko sinii maaloo zie naŋ be a Africa yi a piiluu saŋa 20th century te tɔ zenɛ.[1][2][3]
Pɔgeba daraatare
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Kemi Adetiba (born 1980), Nigerian film maker, 2014
- Safi Faye (1943–2023), Senegalese film director, anthropologist, ethnologist and feminist, 2004
- Wanuri Kahiu (born 1980), Kenyan film director, producer, and author, 2018
- Hala Khalil (born 1967), Egyptian film director, producer, and screenwriter, 2018
UNESCO duoruu kyaare African sinii maalozie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A October 2021, UNESCO da terɛɛ duoruu kyaare sinii ane audiovisual industry a 54 states na be a African continent te paale a quantitative ane qualitative data ane peɛroo sere kyaare faŋa ane leebu zie naŋ be a continental ane regional levels. A peɛroo da wulee strategic recommendations kyaare a sinii baabo ane audiovisual sectors a Africa kyɛ da tage policymakers, professional organizations, firms, filmmakers ane yielŋmereba ka ba lantaa e yeni.[4][5]
cinema sere yi irigyini
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]North Africa
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]West Africa
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Central Africa
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]East Africa
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Southern Africa
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Daraatare ko a teŋɛŋ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Algeria: Merzak Allouache, Malek Bensmaïl, Nina Khada, Karim Moussaoui
- Angola: Zézé Gamboa,[6] Miguel Hurst
- Benin: Idrissou Mora Kpaï, Jean Odoutan
- Botswana: Thabiso Maretlwaneng, Thato Rantao Mwosa
- Burkina Faso: Gaston Kaboré, Valérie Kaboré, Dani Kouyaté, Fanta Régina Nacro, Sanou Kollo, Idrissa Ouedraogo, Pierre Rouamba, Drissa Touré, Apolline Traoré, Saint Pierre Yaméogo
- Burundi: Justine Bitagoye, Eddy Munyaneza, Léonce Ngabo
- Cameroon: Jean-Pierre Bekolo, Bassek Ba Kobhio, Urbain Dia Moukouri, Bernard Auguste Kouemo Yanghu, Joséphine Ndagnou, Jean-Paul Ngassa, Jean-Pierre Dikongué Pipa, Thérèse Sita-Bella, Francis Taptue, Jean-Marie Teno, Francois L. Woukoache
- Cape Verde: Lolo Arziki, Leão Lopes, Júlio Silvão Tavares
- Chad: Issa Serge Coelo, Mahamat Saleh Haroun
- Comoros: Hachimiya Ahamada
- Côte d'Ivoire: Marie-Louise Asseu, Sidiki Bakaba, Akissi Delta, Henri Duparc, Desiré Ecaré, Fadika Kramo Lanciné, Roger Gnoan M'Bala, Jacques Trabi
- Democratic Republic of the Congo: Machérie Ekwa Bahango, Balufu Bakupa-Kanyinda, Baloji, Mars Kadiombo Yamba Bilonda, Guy Bomanyama-Zandu, Claude Haffner, Dieudo Hamadi, Mamadi Indoka, Kiripi Katembo, Joseph Kumbela, Laura Kutika, Zeka Laplaine,[7] Albert Mongita, Djo Tunda Wa Munga, Guy Kabeya Muya, Mwezé Ngangura, Ne Kunda Nlaba, Monique Mbeka Phoba, Roger Kwami Zinga
- Egypt: Salah Abu Seif, Adel Adeeb, Youssef Chahine, Yousry Nasrallah, Ezz El-Dine Zulficar, Sherif Arafa, Khaled Youssef, Marwan Hamed, Mohamed Khan, Shady Abdel Salam, Khairy Beshara, Samir Seif, Nader Galal, Ali Abdel-Khalek,[citation needed] Ashraf Fahmy, Radwan El-Kashef,[citation needed] Hady El Bagoury, Ali Ragab, Hala Khaleel, Ehab Lamey, Tarek Al Eryan, Atef El-Tayeb, Daoud Abdel Sayed, Ehab Mamdouh,[citation needed] Sandra Nashaat
- Ethiopia: Yemane Demissie, Haile Gerima, Hermon Hailay, Salem Mekuria[8]
- Gabon: Henri Joseph Koumba Bibidi, Pierre-Marie Dong, Imunga Ivanga, Manouchka Kelly Labouba, Charles Mensah
- Ghana: Egbert Adjesu, John Akomfrah, King Ampaw, Kwaw Ansah, Jim Awindor, Yaba Badoe, Akosua Busia, Leila Djansi, Kuukua Eshun, Shirley Frimpong-Manso, Chris Hesse, Nii Kwate Owoo, Kwesi Owusu, Tom Ribeiro, Halaru B. Wandagou[citation needed]
- Guinea: David Achkar, Sékoumar Barry, Cheick Fantamady Camara, Mohamed Camara, Cheik Doukouré, Gahité Fofana, Mama Keïta
- Guinea-Bissau: Flora Gomes, Sana Na N'Hada[9]
- Kenya: Robby Bresson,Jim Chuchu, Wanuri Kahiu, Wanjiru Kinyanjui, Judy Kibinge, Gilbert Lukalia, Jane Munene, Anne Mungai
- Lesotho: Lemohang Jeremiah Mosese
- Madagascar: Alexander Abela, Marie-Clémence Andriamonta-Paes, Lova Nantenaina, Philippe Raberojo, Raymond Rajaonarivelo, Benoît Ramampy, Solo Randrasana, Luck Razanajaona, Laza Razanajatovo
- Mali: Abdoulaye Ascofare, Souleymane Cissé, Cheick Oumar Sissoko, Manthia Diawara, Adama Drabo
- Mauritania: Med Hondo, Abderrahmane Sissako, Sidney Sokhona
- Mozambique: Fátima Albuquerque, Licínio Azevedo, Karen Boswall, Sol de Carvalho, Camilo de Sousa, Mickey Fonseca, Rogério Manjate, Isabel Noronha, Lara Sousa
- Namibia: Joel Haikali, Tim Huebschle, Richard Pakleppa
- Niger: Moustapha Alassane,[10] Oumarou Ganda
- Nigeria: Femi Adebayo, Kemi Adetiba, C.J. Obasi, Kunle Afolayan, Dele Ajakaiye, Andy Amenechi, Bayo Awala, Ola Balogun, Biyi Bandele, Jide Bello, Chico Ejiro, Zeb Ejiro, Obi Emelonye, Lola Fani-Kayode, Greg Fiberesima, Amaka Igwe, Tunde Kelani, Billy Kings, Chris Obi Rapu, Tade Ogidan, Iyabo Ojo, Izu Ojukwu, Zina Saro-Wiwa, Yemi Shodimu, Eddie Ugboma
- Rwanda: Eric Kabera, Kivu Ruhorahoza
- São Tomé and Príncipe: Januário Afonso, Katya Aragão, Ângelo Torres
- Senegal: Tidiane Aw, Moussa Bathily, Ben Diogaye Bèye, Ahmadou Diallo, Clarence Thomas Delgado, Djibril Diop Mambéty, Thierno Faty Sow, Safi Faye, Joseph Gaï Ramaka, Dyana Gaye, Alain Gomis, Ousmane William Mbaye, Bouna Medoune Seye, Samba Félix Ndiaye, Moustapha Ndoye, Ababacar Samb Makharam, Ibrahima Sarr[citation needed], Ousmane Sembène, Moussa Sène Absa, Blaise Senghor, Mansour Sora Wade, Paulin Soumanou Vieyra, As Thiam, Momar Thiam, Moussa Touré, Mahama Johnson Traoré
- Somalia: Abdisalam Aato, Abdulkadir Ahmed Said, Idil Ibrahim
- Sudan: Amjad Abu Alala, Suhaib Gasmelbari, Gadalla Gubara, Hajooj Kuka, Hussein Shariffe, Marwa Zein
- South Africa: Neill Blomkamp, Seipati Bulani-Hopa, Mickey Dube, Nosipho Dumisa, Oliver Hermanus, Katinka Heyns, Gavin Hood, William Kentridge, Jonathan Liebesman, Nana Mahomo,[11] Zola Maseko, Teddy Matthera, Morabane Modise, Sechaba Morejele, Lionel Ngakane
- Togo: Anne Laure Folly
- Tunisia: Raja Amari, Mehdi Ben Attia, Mohamed Ben Attia, Kaouther Ben Hania, Férid Boughedir, Leyla Bouzid, Nouri Bouzid, Khaled Ghorbal, Nacer Khémir, Anis Lassoued, Moufida Tlatli
- Uganda: Matt Bish, Caroline Kamya, Hassan Kamoga,[12] Usama Mukwaya, Mariam Ndagire, George Stanley Nsamba, Joseph Kenneth Ssebaggala,
- Zambia: Rungano Nyoni
- Zimbabwe: M. K. Asante Jr., Tsitsi Dangarembga, Roger Hawkins, Siphiwe Gloria Ndlovu, Jordan Riber
Sinii na be African cinema
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
- Caméra d'Afrique, Director: Férid Boughedir, Tunisia/France, 1983
- La Belle at the Movies, Director: Cecilia Zoppelletto, Kinshasa, 2016
- Le Congo, quel cinéma!, Director: Guy Bomanyama-Zandu, Democratic Republic of Congo, 2005
- Les Fespakistes, Directors: François Kotlarski, Eric Münch, Burkina Faso/France, 2001
- Sembene!, Director: Samba Gadjigo and Jason Silverman, 2015[13]
- Spell Reel, Director: Filipa César, Guinea-Bissau, 2017, documentary on the digitization of revolutionary films from Guinea-Bissau.[14][15]
- This Is Nollywood, Director: Franco Sacchi, 2007
Sinii Tige
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Africa
- Africa International Film Festival (AFRIFF), Lagos, Nigeria
- Africa Movie Academy Awards (AMAA, AMA Awards), Yenagoa, Nigeria
- Alexandria Mediterranean Countries Film Festival, Alexandria, Egypt
- Amakula International Film Festival, Kampala, Uganda
- Ananse Cinema International Film Festival (ANCIFF), Kasoa, Ghana
- Aswan International Women's Film Festival, Aswan, Egypt
- Bushman Film Festival, held in Abidjan, Côte d'Ivoire[16]
- Cabo Verde International Film Festival
- Cairo International Film Festival (CIFF), Cairo, Egypt
- Carthage Film Festival
- El Gouna Film Festival (GFF), El Gouna, Egypt
- Festival International du Film Amateur de Kélibia (FIFAK), Kélibia, Tunisia
- Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou (FESPACO), Burkina Faso
- Festival of African Cinema (Tarifa-Tangier African Film Festival), Morocco/Spain
- Luanda International Pan African Film Festival (Luanda PAFF)
- Luxor African Film Festival, Luxor, Egypt
- Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou (FESPACO) is the largest and most prestigious film festival in Africa
- Rencontres du Film Court Madagascar (Madagascourt Film Festival)
- Rwanda Film Festival (Hillywood), held in Rwanda
- Sahara International Film Festival (FiSahara), held in Sahrawi refugee camps in Algeria
- Zanzibar International Film Festival (ZIFF)
Asia
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Atesib Film Festival, Israel
Europe
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Africa in Motion, held in Edinburgh, Scotland in late October
- Festival cinémas d’Afrique Lausanne, in Lausanne, Switzerland in August
- Festival des Cinémas d'Afrique du pays d'Apt, in Apt, Vaucluse, France in November
USA
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- The African Film Festival (TAFF) held in Dallas in late June[17]
- African Film Festival, held in New York
- Africa World Documentary Film Festival, held in St Louis
- Pan African Film Festival, held in Los Angeles
- Silicon Valley African Film Festival, held in San Jose, California
Meŋ kaa kyɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
|
|
Sommo yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ Ntsal. "The Golden Age of Cairo's Silver Screens". rawi-publishing.com (in English). Retrieved 2025-12-30.
- ↑ "تاريخ السينما المصرية - Chamber of Cinema industry" (in American English). 2024-03-17. Retrieved 2025-12-30.
- ↑ "Cairo | Egypt, Meaning, Map, & Facts | Britannica". Encyclopedia Britannica (in English). Archived from the original on 2025-11-16. Retrieved 2025-12-30.
- ↑ Lora-Mungai, Marie; Pimenta, Pedro (2021). The African film industry. Trends, challenges and opportunities for growth. UNESCO. p. 3. ISBN 978-92-3-100470-4. OCLC 1346154769. Retrieved 2024-03-21.
- ↑ Lora-Mungai & Pimenta 2021, pp. 7–9.
- ↑ Biography, African Film Festival, New York.
- ↑ Thackway (2003). Africa Shoots Back. Indiana University Press. ISBN 9780852555774. Retrieved 13 October 2010.
- ↑ "Salem Mekuria", Women Make movies.
- ↑ Fernando Arenas - Portuguese Literary and Cultural Studies, University of Massachusetts Dartmouth (May 29, 2018). Christopher Larkosh; Mario Perreira; Memory Holloway (eds.). "The Filmography of Guinea-Bissau's Sana Na N'Hada: From the Return of Amílcar Cabral to the Threat of Global Drug Trafficking". Transnational Africa: 68–94. doi:10.62791/va3ttz37.
- ↑ Lynsey Chutel (March 30, 2018). "One of Africa's oldest animated films has a timeless message about African life". Quartz Africa.
- ↑ "Nelson "Nana" Mahomo". South African History Online.
- ↑ Yael Even Or (August 14, 2017). "The Man Running a Queer Film Festival in a Nation Where Homosexuality Is Illegal". Broadly.
- ↑ "Film Screening: SEMBENE! The Inspiring Story of the Father of African Cinema with Director Samba Gadjigo". February 7, 2017. Archived from the original on December 26, 2019. Retrieved October 28, 2018.
- ↑ Ela Bittencourt (June 27, 2017). "Reactivating the Lost Revolutionary Films of Guinea-Bissau: In her debut feature, artist Filipa César documents the digitization of films made in the African country around the time of its independence". HyperAllergic.
- ↑ Ben Kenigsberg (June 27, 2017). "Review: 'Spell Reel' Shows a Revolution Filmed, on the Leader's Orders". New York Times.
- ↑ "Bushmanfilmfestival – Smartphone Film festival in Côte d'Ivoire". Archived from the original on 2020-02-18. Retrieved 2020-02-18.
- ↑ "TAFF WORKSHOPS AND EVENTS CALENDAR".
Bibliography
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- "Africultures, les mondes en relation". africultures.com (in French, English, and Portuguese). Africultures. 2023. Retrieved 1 June 2023.
- "Afrimages, Cinémas d'Afrique: analyses critiques". afrimages.net (in French, English, and Portuguese). Afrimages, Olivier Barlet. 2023. Retrieved 1 June 2023.
- "Africine.org, Le leader mondial (cinémas africains & diaspora)". africine.org (in French, English, and Portuguese). Fédération africaine de la critique cinématographique (FACC), African Federation of Film Critics. 2023. Retrieved 1 June 2023.
Actuellement recensés 21 791 films, 2 562 textes
- Armes, Roy: Dictionary of African Filmmakers, Indiana University Press, 2008, ISBN 0-253-35116-2
- Barlet, Olivier (2000). African Cinemas: Decolonizing the Gaze. London; New York: Zed Books. ISBN 978-1856497428.
- Barlet, Olivier (15 July 2008). "The Five Decades of African Cinemas". Africultures.
- Barlet, Olivier (2016). Contemporary African Cinema. East Lansing: Michigan State University Press. ISBN 978-1611862119.
- de Medeiros, Paulo; Apa, Livia, eds. (2021). Contemporary Lusophone African film : transnational communities and alternative modernities. Remapping world cinema (in English). Abingdon, Oxon: Routledge. ISBN 9780367134976.
- Dovey, Lindiwe (2009). African Film and Literature: Adapting Violence to the Screen. Columbia University Press. ISBN 978-0231147545.
- Friendéthié, Martial K. (2009). Francophone African cinema : history, culture, politics and theory. Jefferson, N.C.: McFarland. ISBN 9780786439621. OCLC 277136408.
- "Ecrans d'Afrique, Revue internationale de cinéma, télévision et vidéo". africine.org. Retrieved 1 June 2023.
Créée en 1992. Elle n'est plus éditée depuis 1998.
. See also Ecrans d'Afrique. - Halhoul, Khalid (2012-07-03). "Using African Cinema to Shift Cultural Perceptions". Utne Reader. Retrieved 2014-04-12.
- Harrow, Kenneth W.; Garritano, Carmela, eds. (2019). A companion to African cinema. Wiley-Blackwell companions to national cinemas. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc. p. 498. ISBN 9781119100317.
- Lelievre, Samuel (ed.), "Cinémas africains, une oasis dans le désert?", CinémAction, no. 106, Paris, Télérama/Corlet, 1st trimester 2003
- Okome, Onookome. "Film Policy and the development of the African Cinema" (PDF) – via Michigan State University.
- Ouzgane, Lahoucine (2011). Men in African film & fiction. Woodbridge, Suffolk, UK: James Currey imprint of Boydell & Brewer. ISBN 9781846159329. OCLC 792684913.
- Pfaff, Françoise (2004). Focus on African Films. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 9780253216687.
- Roberts, Andrew D. (1987). "Africa on Film to 1940". History in Africa (in English). 14: 189–227. doi:10.2307/3171838. ISSN 0361-5413.
- Solanas, Fernando E., Getino, Octavio, "Towards a Third Cinema" in: Bill Nichols (ed.), Movies and Methods. An Anthology, University of California Press, 1976, pp. 44–64
- Şaul, Mahir and Ralph Austen, Ralph A. (eds), Viewing African Cinema in the Twenty-First Century: Art Films and the Nollywood Video Revolution, Ohio University Press, 2010, ISBN 978-0-8214-1931-1
- Tomaselli, Keyan G., & Mhando, Martin (eds), Journal of African Cinemas, Bristol : Intellect, 2009 -, Tɛmpileti:ISSN
- Ukadike, Nwachukwu Frank (1994). Black African cinema. Berkeley, CA: University of California Press. ISBN 978-0520077478.*Ukadike, Nwachukwu Frank (1994). Black African cinema. Berkeley, CA: University of California Press. ISBN 978-0520077478.
Ziiri mine liŋkiri
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Movie theatres re-opening in Africa (in French, extensive business discussion)
- Congo in Harlem
- The Heavy Flag of Pan-African Cinema Archived 2015-08-09 at the Wayback Machine
- African Cinema in the 1990s
- African Media ProgramTɛmpileti:Spaced ndash comprehensive database of African media
- Library of African Cinema in California
- Wiki of the African Film Festival of Tarifa
- Khalid Halhoul, "Using African Cinema to Shift Cultural Perceptions", UTNE, July 3, 2012. Archived 2013-07-03 at the Wayback Machine
- Pan-African Film Festival, Cannes
- "Top African Film Directors in Alphabetical order", Africapedia
- CS1 English-language sources (en)
- CS1 American English-language sources (en-us)
- All articles with unsourced statements
- Articles with unsourced statements from April 2024
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles with unsourced statements from July 2024
- Articles with unsourced statements from October 2018
- CS1 French-language sources (fr)
- CS1 Portuguese-language sources (pt)
- Webarchive template wayback links