Chikwangue

Chikwangue, ka Cameroon dɛme boɔnuu bobolo a boɔnuu Kwanga a Congo River tire baŋ boɔna ka Lingala, ɩɛ julɔɔ a e banche mɩɩhe aŋ e sɩɩmaa bi Afɩrɩka toŋsogo seŋ: Democratic Republic of Congo,(DRC), Republic of Congo(RotC), Gabon, Cameroon aneŋ Equatorial Guinea.[1] Chikwangue ɩɛ banche mɩɩhe baŋ maŋ de eŋ koɔŋ poɔŋ ata bɛri pie neŋ anaahi, baŋ panaa mɔmaa a maŋ ŋmaa gaa eŋ marantaceae vaare a de dugi.[1]
A Maalibu Neŋ A Diibu
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ba daŋ maŋ paahɛɛ a banche, a ŋmaahaa bilɩɩ, a de eŋ koɔŋ poɔŋ ka a mɩ́ɩ́. Ba maŋ tɔɛ a banche mɩɩhe aŋ lɛo mɔli sene baŋ dɛa eŋ Megaphrynium macrostachyu vaare bee kodi vaare sene baŋ dugaa a te ta awahe ayi. A dugi jamaa ŋa jaa boɔbu la ka a banche ne baŋ de maanaa ana sɩɩmaa ne baŋ e diibu.[2][3]
Chikwangue na baŋ die tuluu bee dɛo puo tuluu wagre bee ka e baŋ lamaa neŋ sɩɩ jaane di neŋ. Ba maŋ dia neŋ sɩɩŋ jamaa aŋ yi Central Afɩrɩka neŋ Congo dɛme sɩɩmaa, awa poulet mayonnaise aneŋ Gnetum africanum vaare.
Ka anaŋ ba wa di wieŋ, e na baŋ dɛe biŋ ka a ta bɛri ka a ba kpɛ firigi poɔ. A vaare ba e diibu, see ka e de lɔɔ.[4]
Yoe
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]O taree yo jɛmaa tijɛmaa poɔŋ:
- agnizock, a yi Fang nuba aŋ be Gabon
Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ Lim, T. K. (2 February 2016). Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants: Volume 10, Modified Stems, Roots, Bulbs. Springer. ISBN 978-94-017-7276-1.
- ↑ Ze, Nardis Nkoudou; Engama, Marie-Joseph Medzeme; Ngang, Jean Justin Essia (18 August 2021). "New retting method of cassava roots improve sensory attributes of Bobolo and Chikwangue in Central Africa: an approach through just about right (JAR) test". Emirates Journal of Food and Agriculture: 475–482. doi:10.9755/ejfa.2021.v33.i6.2716. S2CID 237952460.
- ↑ Panghal, Anil; Munezero, Claudia; Sharma, Paras; Chhikara, Navnidhi (2 January 2021). "Cassava toxicity, detoxification and its food applications: a review". Toxin Reviews. 40 (1): 1–16. doi:10.1080/15569543.2018.1560334. S2CID 92541062.
- ↑ "Baton de Manioc and Chikwangue". The Congo Cookbook. 6 August 2018.