Camel milk
| Aŋa yitaalombile | milk |
|---|---|
| Natural product of taxon | Camelus dromedarius, Camelus bactrianus, Camelus |

Camel beroŋ e la Beroŋ naŋ yi camel pɔgeba poɔ. O maŋ soŋ la nomad ane pastoral saaŋkonnoo ayi wagere na banaŋ leɛre camels yuomo korɔkorɔ ka a be yiriŋ. Noba naŋ kyeenɛ camels maŋ baŋ e la a beroŋ ka a e wagere ŋmaa kaŋa yoŋ bondirii ka banaŋ wa de a gaa neŋ zitɔbɔ ka a te ɔɔ moɔ a desert poɔ ane arid ziiri, a gaŋaazaa a Middle East ziiri mine, North Afereka ane a Horn of Afereka[1][2]. A camel beroŋ maaloo guoloŋ zie baa la a Australia ane a United States, a yi zie naŋ soma neŋ nii guoloo neŋ sobi soŋ deebo a ko a arid regions poɔ. Camel beroŋ tarɛɛ tɔno tɛɛtɛɛ a yi a nii beroŋ, kyɛ a noɔ semmo na baŋ e la tɛɛtɛɛ a yi yɛlɛ mine yaga zuiŋ, a yi a boorɔ ane a camel yuomo, a zie waaloŋ, boŋ o naŋ dire aneŋ a beroŋ iribu sobiri. A na maŋ baŋ de maale la boma gyamaa ka mine la; yogurt ane ice cream, kyɛ a ba e mɔlɔ ka fo tõɔ leɛre a ka e butter bee cheese. Camel beroŋ maŋ boɔraŋ ka a waaŋa naabo beroŋ.
Dakoroŋ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sɛre ka a teɛrɛ ane a Islam ŋmɛyaaroo, Arabs noba yaga wa e la doŋkyeenebɛ a maŋ pɛ a beroŋ yi a camels poɔ ane a desert oases maaloo.[3]
Zenɛ, desert nomad boorɔ maŋ de la camel beroŋ, ka a na baŋ tõɔ de maale neŋ yogurt, ka a e bondirii,[4] kyɛ baŋ tõɔ biŋ kɔɔre ta kyuu ka a ba e bonzaa kyɛ ka e camel beroŋ yoŋ.[5]
Maalebo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]2017 poɔ, a boma maaloo a tendaa zaa poɔ, camel beroŋ paala wa e la 2.85 million tonnes ka Somalia ane Kenya tu neŋ 64% a tendaa zaa gbuli poɔ. Mali ane Ethiopia wa e la noba meŋ naŋ maala bonsonne.[6]
Australia
Sɛre ba naŋ wa wuli a Australia deme a1840s poɔ ka ba soŋ ne zannoo ane da-di a harsh interior poɔ kyɛ ka a modern communications ane transport yeltuurii leɛ de, a feral camel yageroŋ wa do la saa a te ta 600,000.[7] Australia's camel beroŋ yuobu danwēɛ soba 2014 poɔ, ane a ba semmo wa baara la saŋa zaa, a ba semmo baabo a ba ziiri ane paaloŋ bɛrɛ poɔ. A 2016 poɔ, Australian government da tere la duotone ka "yuomo anuu te ta 2021 ka a seŋ ka ba nyɛ Australian camel beroŋ maaloo yɛlɛ naŋ baara yaga zaa". A camel beroŋ maaloo yɛlɛ baa la a yi 50,000 litres (11,000 imp gal) a 2016 poɔ te ta 180,000 litres (40,000 imp gal) yuoni zaa a 2019 poɔ. Weɛ bonnyeni baa la mɔ camel a yi boma ata a 2014 poɔ a te ta ŋa 300 a 2019 poɔ, kyɛ ka ba ma de gaaneŋ gbɛɛ yaga a Singapore poɔ, ane kɔŋmaareba a bompaale ane a zɔŋ zaa naŋ seŋ ka a piili a Thailand ane a Malaysia poɔ.[8]
Pasteurised litre a camel beroŋ poɔ zaa maŋ koɔre la te ta ŋa Tɛmpileti:AUD (Tɛmpileti:USD; £8) a Australia poɔ a 2019 yuoni poɔ, a naŋ wa e ŋa gbɛɛ pie ne ayi a daa naŋ e tuo gaŋ naabo beroŋ lk. April 2020 poɔ, Australia deme wa taa camel beroŋ ayɔpoi, naŋ maŋ e nɛne kyɛ la baŋ e kãã soɔree meŋ a pãã poɔ beroŋ ne cheese.[9] camel beroŋ kaŋa naŋ noba naŋ baŋ o yɛlɛ ka o are o gbɛɛ zuŋ kyɛ e zi kpɛŋ ka noba daara boma be a 2019 poɔ.
United States
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]2014 wagere a United States ba wa taa camels yageroŋ ta 5000 ba naŋ waneŋ ba paaloŋ poɔ. Sane naŋ maŋ be camel's beroŋ maaloo poɔ maŋ e la kpɛŋ gaŋ fo naŋ maale naabo beroŋ. A United States poɔ, camels pɔgeba ba nyera bee yɛlɛ e la tuo; a ba maŋ tõɔna baara wĩeou kyɛ na baŋ ɛne bere velaa ka anaŋ wa pare yuomo anaare. A kyuuri pie ne ata poɔ taabo ne dɔgebo wagere maŋ seŋ ka o ta neŋ dɔgebo soŋ kyɛ ka a ɛnnoo tu, la lɛ naane a camel pɔge beroŋ koŋ la waana. A ba e ŋa naapɔge dɔgeraa naŋ bare a bile naŋ wa dɔge a kyɛ ɛnne bere kyuur'a yoɔbo te a kyuur'a wɔe, camel na baŋ po la o beroŋ ko a koɔraa ane o bile a yi kyuuri pie ne ayi te ta kyuur'a nii.[10]
Beroŋ yiibu ane tɔnɔ semmo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A camel beroŋ yiibu ane tɔnɔ semmo maŋ fere la a yi yɛlɛ mine zuiŋ, ana la "forage semmmo ane sonnoo, kõɔ yiibu wagere zaa, zie leɛroo waaloŋ, a donne kore sembo, parity, beroŋ yiibu, beroŋ yiibu wagere zaa, a bilii mogebo, beroŋ yiibu sobori (nu bee machine pɛnnoo), lããfeeloŋ, ane a dɔgebo yeltarre.[11]
Sommo yizi
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ http://agritrop.cirad.fr/572463/1/document_572463.pdf
- ↑ https://doi.org/10.1016%2Fj.idairyj.2022.105404
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Camel_milk#cite_ref-3
- ↑ https://web.archive.org/web/20120922092103/http://library.sandiegozoo.org/factsheets/camel/camel.htm
- ↑ https://web.archive.org/web/20121101015011/http://www.fao.org/AG/AGAInfo/themes/en/dairy/camel.html
- ↑ http://www.fao.org/faostat/en/#data/QL
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Camel_milk#cite_ref-7
- ↑ https://www.bbc.com/news/business-48935371
- ↑ https://www.abc.net.au/news/2020-03-22/camel-meat-and-dairy-sought-after-internationally/12070310
- ↑ http://culturecheesemag.com/cheese-bites/camel-milk-now-available-purchase-us
- ↑ http://culturecheesemag.com/cheese-bites/camel-milk-now-available-purchase-us