Calabar Carnival
| Piiluu | 2004 |
|---|---|
| Founded by | Donald Duke |
| Paaloŋ | Nigeria |
| Bezie | Calabar |
| Coordinate location | 4°58′7″N 8°20′27″E |

Calabar Carnival e la tigri ba naŋ maŋ di o yuoni ne yuoni zaa a Cross River State, Nigeria poɔŋ.[1]Ka mine maŋ boɔlɔ ka "Africa's Biggest Street Party",[2] Borenyɛ kyuu poɔ (December) la ka ba maŋ di a Tigiri ŋa,a governor of Cross River State, Mr. Donald Duke da yeli ka o e la tigri naŋ kyaare borenyɛ diibu yel-ere yuoni zaa "an activity to mark Christmas celebration yearly".O da la manne yeliŋ ka a tigri ŋa yelnyɔgeraa la ka o vɛŋ ka leɛ nobɔ yɔwakaanyɛziiri die a Nigeria ane Africa zaa gbuli poɔ ("Cross-River a home of tourism and hospitality in Nigeria and Africa"). A tigri yuori la yaga a kpɛ laare a tendaa zaa yuomo naŋ pare kyɛ meŋ la e Nigeria tigri kpoŋ kaŋa a tendaa zaa naŋ baŋ ne. Ba da maŋ de la kyuugbuli a di o, ka o maŋ piili December kyuu bebiri dendeŋ soba, lɛ la ka a former governor naŋ kaara a river state, ka o yuori la Benedict Ayade wa ŋmaa a bebie mine bare kyɛ vɛŋ ka o maŋ di daare ayi yoŋ "two weeks" saŋa naŋ o da wa zɛŋ a kogi zuŋ. A 2017 yuoni tigri diibu wagre (carnival), Former governor Benedict Ayade da yeli la o yelyaga poɔ ka a tigri ŋa maŋ wuli la ka Africa taa la kyɔɔtaare ane lesiri yaga kyɛ pãã kpãã a baapaaba ka maŋ vɛŋ ka ba poore pɛlle baŋ yi pa a Africa paaloŋ kyɛ. Deɛne tɛɛtɛɛ maŋ deɛne la a tigri bebiri kyɛ ka libie kyɔɔtaare meŋ maŋ be be ko banaŋ naŋ tõɔ de weɛ a deɛne poɔ.[3][4] Calabar ka mine meŋ maŋ boɔle ka Canaan City, e la paaloŋ (city) naŋ paale a south-eastern Nigeria poɔ. Calabar la a Cross River State teŋkpoŋ naŋ yuo yaga . Calabar peɛle la a Calabar ane Great Kwa Rivers ane Falls a de ne creeks a Cross River.[5]
A yizie
deɛdeɛneba
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
A tigiri da be a local aneŋ international yieli-yielibe, actors ane actresses, politicians ane pɔgeba ane dɔɔba. A deɛdeɛneba bamine nang da paale a carnival la Lucky Dube, Akon, Fat Joe, Young Jeezy, Nelly, Kirk Franklin.[6][7]
Gaŋgaɛ Mine
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Calas vegas
- Passion 4
- Freedom band
- Seagull band
- Masta blasta
- Bayside
- Diamond
- Hitfm band
- FAF band (Florence Agogo Foundation)
- Governor band
A Tigiri Yelnyɔgeraa ane Banaŋ di a Kyakya
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]2013
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A 2013 yuoni, carnival tigiri yelnyɔgeraa da kyaare la Nigeria yielluŋ kyeɛrebɛ la-maaleba ane a sinii maaleba. Neɛ naŋ da di a carnival tigiri kyakya la Masta Blasta.
2015
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A 2015 Calabar Carnival tigiri yelnyɔgeraa la a teŋɛ saase leɛroo. Ben Ayade, o na da la Cross River gɔbenɛti neŋkpoŋ ba naŋ da iri ka o kaara a baa, o yeli ka a tigiri ŋa la laŋ la tatenne paaloŋ noba ata pie ne anuu. A yuoni na poɔ, o maale o toɔraa gaŋaŋmeɛrebɛ a wa ne ba, ka ba yuori ka governor's band. Noba naŋ da di a 2015 carnival tigiri kyakya la Passion 4 band.
2017
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Noba naŋ yi zie kyɛ be Africa taa la saadayel bee dakoroŋ yɛlɛ, Aŋa gbɛɛ yaga Africa poɔ la maŋ e noba yaga yiri poɔ. A 2017 yuoni carnival tigiri poɔ, A Passion 4 band la da di a kyakya.
2018
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A carnival tigiri pie ne anuu soba a 2018 yuoni poɔ, Benedict Ayade la da e a neɛ a gɔbenɛte naŋ iri ka o kaara Cross River paaloŋ noba. A tigiri ŋa yelnyɔgeraa kyɛyuobu da kyaare "Africanism" o da manne la saaŋkompare yɛlɛ zaa naŋ kyaare ne ba ane lɛ anaŋ ta ka ba boɔlɔ ba African. A tigiri yelnyɔgeraa kaŋa meŋ la ka vɛŋe ka a yi gbaŋgbale poɔ ka pampana a African e ba meŋ toɔraa lɛ, ba faa la ba menne yi a gbaŋgbaaloŋ poɔ a Western noba nuuriŋ. A ŋaa ba ba la be neɛkaŋa nuuriŋ paati yɛlɛ poɔ ka ba deme na kaara ba. 2018 yuoni carnival tigiri poɔ, A Passion 4 band la da di a kyakya. Ba da di o la tutaa yuomo ayi zaa.
2019
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]2019 Calabar Carnival tigiri yelnyɔgeraa da la, a teŋezu yɛlɛ leɛroo naŋ vɛŋe ka nensaalba a wono tuo, o yeli ka neɛzaa taa la sori ka o zeŋe booro. A tigiri yelnyɔgeraa kaŋa la, ka neɛzaa ta ka o tasoba wono tuo a yi ona zie bee ta veŋe ka neɛkaŋa yɛlɛ zuiŋ ka fo dire dɔgeɛ. A yi a seɛre ane a saaŋkompare deɛne a African noba naŋ maŋ deɛne a tigiri zie, a carnival tigiri ŋa yelnyɔgeraa kaŋa la ka maale a tendaazaa yelwoni ka a nyɛ eebo bee kpɛzie, ka kaŋa la nembataaneɛ dɔgeɛ. A gɔbenɛte nenzu a tigiri poɔ Benedict Ayade, da la maale kpaale la a tigiri yelnyɔgere ama, o yelyaga poɔ o vɛŋe la ka a kyaane ko gyamaa ka neɛzaa bare zɔɔre, ka fooŋ e neɛ naŋ taa nɔmo, zɔɔre ba seŋ ka e bone naŋ na be fo nyɔvore poɔ. 2019 yuoni carnival tigiri poɔ, A Passion 4 band ane Freedom bands la da di a kyakya. A yuoni tigiri kyakya e a danweɛŋ soba da maale e kpeɛŋaa, a da eɛ tuo ka ba baŋ toɔ yeli ka zagela ŋa la di a kyakya.
2020
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A 2020 Calabar Carnival tigiri da toɔ di bonso, Cross River State paaloŋ zu kaareba da laŋ la zeŋe a yeli ka a coronavirus baaloŋ zuiŋ ka a yuoni tigiri koŋ baŋ wa, anaŋ meŋ yoŋ naa ba eŋ la duoro ka zie na noba naŋ maŋ laŋtaa gyamaa ka sori ba la kyebe a lɛ a paaloŋ na poɔ.
2021
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A 2021 Calabar Carnival tigiri, Cross River State Government, da ba sage ka tigiri na di COVID-19 pandemic. baaloŋ zuiŋ.
2022
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A yuomo ayi zaa naŋ pare ka a tigiri ŋa da ba toɔ a di kyɛ ka a yi COVID-19 baaloŋ zie, A Cross River State Gɔbenɛte da yeli ka a 2022 yuoni ŋa tigiri na e la a Africa zaa poɔ tigi-kpoŋ, o da yeli ka Carnival Calabar tigiri narebo diibu na wane tɛgeraa kaŋa ka a yi a paaloŋ bontaa yɛlɛ a ko a teŋɛ. A duori ŋmɛyaara neŋkpoŋ naŋ di Eric Anderson
Anderson naŋ e a Calabar tigiri narebo neŋpkoŋ ane a ba zaa zuzeɛ naŋ di Gabe Onah yeli ka bebie 32 tigiri deɛne na leɛ piili la bonso a COVID-19, baaloŋ yuomo ayi vuo ŋa o naŋ wane ka ba ba toɔ di a tigiri ŋa na e la bone ba naŋ de a yuomo ayi anŋ zaa lantaa a di.
Anderson yeli ka
2023
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Yuoni nang pare yelnyɔgraa ko a carnival da la "Season of Sweetness" kyԑ ka o da e Bassey Otu's dɛndɛŋ carnival o na e governor.[8]
2024
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Cross river state governor, Bassey Otu da tere la duoruu kyaare a 2024 Calabar carnival yelnyɔgeraa nang e “Our Shared Prosperity”[9][10][11]
2025
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Governor Bassey Otu has unveiled "Traces of Time" yelnyɔgeraa la a 2025 Calabar carnival ka ba magere a 20th anniversary.[12]
Meŋ kaa kyɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Tige na be Nigeria
2016 Tigri
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Yipɔge
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ziiri mine liŋkiri
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://folio.ng/the-magic-of-the-calabar-carnival/
- ↑ https://web.archive.org/web/20241004154530/https://nico.gov.ng/2014/09/18/history-of-calabar-canival/
- ↑ https://guardian.ng/sunday-magazine/many-shades-of-calabar-carnival-2017/
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Calabar_Carnival#cite_note-:0-4
- ↑ https://www.crossriverstate.gov.ng/
- ↑ calabargist (2023-12-29). "Winners For 2023 calabar carnival Bands competition". CALABARGIST. Retrieved 2024-04-03.
- ↑ Online, Tribune (2023-12-30). "Calas Vegas band wins 2023 Carnival Calabar". Tribune Online. Retrieved 2024-04-03.
- ↑ https://www.converseer.com/2023-carnival-calabar-theme-is-season-of-sweetness/
- ↑ https://leadership.ng/gov-otu-unveils-2024-carnival-theme-declares-festival-national-asset/
- ↑ https://crossriverwatch.com/2024/03/governor-otu-unveils-2024-calabar-carnival-theme-says-its-an-asset-to-tourism/
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Calabar_Carnival#cite_note-39
- ↑ https://www.converseer.com/otu-unveils-traces-of-time-as-2025-carnival-calabar-theme/