Bureau of Ghana Languages
| Paaloŋ | Ghana |
|---|
A Bureau of Ghana Languages e la gɔbena tonnoɔre ulee kaŋ̍a na be a Ghana ka a o tonnoɔre maale kyaare Gaana kɔkɔrɛɛ,te paale boma de emmo a poɔ. O maale la kyaare kɔkɔrɛɛ pie ne yeni: Akuapem Twi, Asante Twi, Ewe, Mfantse, Ga, Dangme, Nzema, Dagbani, Dagaare, Gonja ane Kasem.[1]
A bureau maŋ̍ tere la vuo ko a kɔkɔrɛɛ ama baabo, sɛgebie kaabo ane a ma-kɔkɔrɛɛ zannoo, a meŋ̍ paale peɛroo yeltare na be a ma-kɔkɔrɛɛ ama poɔ, sԑgebo, boma na ba be a kɔkɔrɛɛ ama poɔ leɛroo, gyennoo, maale emmo ane boma deterebo a ma-kɔkɔrɛɛ ama poɔ. O taa la sommo kyaare a Gɔbena yelnyɔgere mine kyaare ma-kɔkɔrɛɛ yineŋ̍ yelzuri na zaa na sereŋ̍ taa toma kyaare ne ma-kɔkɔrɛɛ baabo. O taa la ɔfere ayi, ka a kaŋ̍a be Accra kyԑ ka a kaŋ̍a meŋ̍ be Tamale.
Dabaŋ̍koroŋ̍ Yeltare
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A bureau piiluu da la 1951, na da nyɛ eebo yi Vernacular Literature Bureau,[2] kyɛ da wa ta wagere kaŋ̍a ka ba da leɛre a yuori 1957. A 1958 ba da leɛre o la eŋ̍ depaamԑn naŋ̍ be a Ministry of Information.O da la ta wagere kaŋ̍a ka ba da la leɛre o yineŋ̍ a Ministry of Information gaane Ministry of Education a 1963. A Bureau yi 1 December 1989 saŋ̍a zaa beebe la National Commission on Culture naŋ̍ be a PNDC Law 238. A Bureau of Ghana Languages e la gɔbena tonnoɔre ulee kaŋ̍a naŋ̍ be zannoo ane saakommo nimitɔɔre gaabo a paaloŋ̍ poɔ. O e la o toɔre ulee bonso, o na e gɔbena deterebo kpaaroŋ̍, o e la kpaaroŋ̍ na yoŋ̍ na maŋ̍ deɛrɛ terɛ Gaana ma-kɔkɔrɛɛ yoŋ̍ poɔ.
| Yuori | Toma piiluu | Toma baaroo | Irigyin |
|---|---|---|---|
| R.C. Whitaker | 1951 | 1953 | |
| John A Hamilton | 1953 | 1956 | |
| Edwin L. Read Jr. | 1956 | 1958 | |
| Samuel K. Otoo | 1958 | 1968 | |
| Samuel K. Otoo | 1968 | 1972 | |
| Felix S. Konu | 1973 | 1982 | |
| Daniel E. K. Krampah | 1982 | 1995 | |
| John N. Nanor | 1995 | 2001 | |
| J. C. Abbey | 2001 | 2005 | |
| A.A . Arries-Tagoe | 2005 | 2005 | |
| Francis E. Kwaw | 2005 | 2018 | |
| William Boateng | 2018 |