Vare le yelbulo

Ayawaso West Wuogon

Yizie Wikipiideɛ
Ayawaso West Wuogon Gbandige
Ghana republic begemaale die gbandige
PaaloŋGhana Maale eŋ
Located in the administrative territorial entityAccra, Accra Metropolitan Assembly, Greater Accra Region Maale eŋ
Ayawaso West Wuogon Gbandigi
Ayawaso West Wuogon Gbandigi- Parliament of Ghana Edit-a-thon. Event 2of3. Groupings

Ayawaso West bee Ayawaso West Wuogon e la a gbandigiri kaŋa naŋ areko a Ghana begemaale die.[1] O maŋ ɛlɛte la begemaale die mɛmba neŋyeni tuuro a yageroŋ nuneɛ sobie. A Ayawaso West gbandige be la a Accra Mɛtropolitan Gbaŋgbale naŋ be a Greater Accra Irigyiŋ poɔ Ghana. A begemaale die mɛmba pampana ko a gbandige la John Dumelo.[2]

Begemaale die mɛmbare

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
First elected Member Party President
1992 Kenneth Dzirasah

(First Deputy Speaker)

National Democratic Congress Jerry Rawlings
1996 Mrs. Rebecca Akweley Adotey National Democratic Congress Jerry Rawlings
2000 George Isaac Amoo New Patriotic Party John Kufuor
2004 Akosua Frema Osei-Opare New Patriotic Party John Kufuor
2012 Emmanuel Kwabena Kyeremateng Agyarko New Patriotic Party John Atta Mills
2019 Lydia Alhassan[3] New Patriotic Party Nana Akufo-Addo
2020 Lydia Alhassan New Patriotic Party Nana Akufo-Addo
2024 John Dumelo National Democratic Congress (Ghana) John Mahama
2020 Ghana Nuneɛ:Ayawaso West Zipeɛraa:[1]
Party Candidate Votes % ±%
New Patriotic Party Lydia Seyram Alhassan 39,851 51.4
National Democratic Congress John Dumelo 37,478 48.3
People's National Convention Gifty Botchway 160 0.2
Majority 2,373 3.1
Turnout

A yi o sɛrɛ naŋ kpi, Lydia Alhassan da yie la a are, a di a vofuri nuneɛ ko a o kogi.[4]

2019 Vofuri Nuneɛ:Ayawaso West Zipeɛraa: GhanaWeb
Party Candidate Votes % ±%
New Patriotic Party Lydia Seyram Alhassan 12,041 68.80
National Democratic Congress Kwasi Delali Brempong 5,341 30.52
Progressive People's Party William Kofi Dowokpor 102 0.58
Liberal Party of Ghana Clement Boadi 17 0.1
Majority 6,700 38.28
Turnout 17, 589 19.83
MPs ba naŋ ɛlɛte a Ghana begemaale die nuneɛ eŋɛ, 2008:Ayawaso West Zipeɛraa: Ghana Home Page
Party Candidate Votes % ±%
New Patriotic Party Akosua Frema Osei-Opare 24,603 43.2
National Democratic Congress Albert Kwadwo Twum Boafo 21,564 37.8
Convention People's Party William Kofi Dowokpor 7,910 13.9
Independent Samuel Kobby Adiepena 2,547 4.5
People's National Convention Henry Haruna Asante 374 0.7
Majority 3,039 5.4
Turnout

A Asɛmbole

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

15th Mɛnoɔre, 2018 eŋɛ, a Ayawaso West Munisipal Asɛmbole (AWMA) da mɛɛ la a e o tɔɔraa, a wɛle yi a Accra Mɛtropolitan Asɛmbole (AMA), a tuuro a Legislative Instrument (LI) 2312 merɛ. O administrative arezie be la Dzorwulu poɔ. A asɛmbole ŋmaabo teɛroŋ narebo da la a 2018-2021 Medium Term Development Plan, naŋ na wane a pare piibo ko a Munisipal socio-economic baabo. Naŋ kɔlage gbaŋgbale ta 385 square kilometers, a Ayawaso West Munisipal Asɛmbole (AWMA) kɔlage la aŋa 3.0% teŋɛ gbaŋgbale noɔre yi a Greater Accra Irigyiŋ.[5]

A Ayawaso West Munisipal arɛɛ la e nenboorɔ/nentɛɛtɛɛ naŋ lantaa kpeɛrɛ a irigyiŋ, naŋ baara nensaale ire ire bee nentɛɛtɛɛ naŋ yi yipɔge tɛɛtɛɛ. Noba naŋ de zu/pore a be la a Ga noba naŋ dire a Homowo Tigiri, ane meŋ a zie ŋa taa la Ga-Dangme, Akan naŋ taa Northern yipɔge, Ewe, Nigerian, ane bal/boorɔ mine naŋ kpeɛrɛ bee tona a o toribogiri nɔɛ eŋɛ. A la poɔ meŋ, a munisipal taa la banneba yɔ a globe tuori, naŋ tona bee kaara laanfeeloŋ ane tontonne vuo zaa. A kɔkɔɛ naŋ de zu bee ba naŋ yele yaga be la Twi, Ga, Ewe, ane a kɔkɔkpɛgelɛ mine.

N ba. Bernard Kwesi Pari Sakyiama la de zu a administrative yeltarre eŋɛ, a tona a Munisipal Coordinating Director tonnoɔre ko a asɛmbole.

Sandra Owusu Ahinkorah la a Munisipal kyif Executive ba naŋ so eŋ ka o kaara a Ayawaso West Munisipal Asɛmbole ne dannyaa bambo yaga o naŋ nyɛ, a baara gaŋ yuomo 18 nuuri toma dannyaa 'managerial' voriŋ naŋ kɔlage deri ane paaloŋ yobo gyɛmaa ane Sommeŋɛ zaa lomboe.[6]

Yelnyɔgere

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • Sakuuri bodimaale ziiri debie 3, 2 meɛbo - O e la yelnyɔgeraa naŋ erɛ a a desekyere asɛmbole eŋɛ, o piile la 18/09/2019 eŋɛ. Laŋyie naŋ dire a tɔna ŋa mine la Legon Staff Village School, Mamobi Prisons School, Abelenkpe Primary 1 Basic School.
  • Karenderi debie-6 ayoɔbo meɛbo ne sombo bomma - A yelnyɔgeraa ŋa piilee 17/09/2019 poɔ ane o e la bone naŋ kyɛnɛ pampana. Laŋyie naŋ dire a tɔna ŋa mine la Abelenkpe.
  • Sobie leɛmaaloo - A yelnyɔgeraa ŋa erɛ la a asɛmbole ziirimine pampana ŋa, kyɛ ka a Westland By-Pass Link pill-pɔge baare a ziirimine eŋɛ. A Westland laŋyie poɔ la ana naŋ dire ana tɔna ŋa.[7]

Muuli kyɛ meŋ nyɛ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Tendaa ziyuo yeltare

  1. 1 2 "Ayawaso West Wuogon shooting: Government is yet to compensate me - Victim - MyJoyOnline.com". www.myjoyonline.com (in American English). Retrieved 2021-05-22.
  2. "Ghana election results: John Dumelo win Ayawaso West Wuogon parliamentary seat". BBC News Pidgin. 2024-12-08. Retrieved 2025-02-11.
  3. "Ayawaso West Wuogon by-election: NPP's Lydia Alhassan wins seat with 68.8%". www.myjoyonline.com. Retrieved 2019-02-02.
  4. "Ayawaso West Wuogon by-election: NPP's Lydia Alhassan wins seat with 68.8%". www.myjoyonline.com. 31 January 2019. Archived from the original on 7 March 2019. Retrieved 14 April 2022.
  5. "Ayawaso West Municipal Assembly". aywma.gov.gh. Retrieved 2023-08-17.
  6. "AYWMA - The MCE". aywma.gov.gh. Retrieved 2023-08-17.
  7. "AYWMA - Projects". aywma.gov.gh. Retrieved 2023-08-17.