Ayawaso West Wuogon
| Paaloŋ | Ghana |
|---|---|
| Located in the administrative territorial entity | Accra, Accra Metropolitan Assembly, Greater Accra Region |


Ayawaso West bee Ayawaso West Wuogon e la a gbandigiri kaŋa naŋ areko a Ghana begemaale die.[1] O maŋ ɛlɛte la begemaale die mɛmba neŋyeni tuuro a yageroŋ nuneɛ sobie. A Ayawaso West gbandige be la a Accra Mɛtropolitan Gbaŋgbale naŋ be a Greater Accra Irigyiŋ poɔ Ghana. A begemaale die mɛmba pampana ko a gbandige la John Dumelo.[2]
Begemaale die mɛmbare
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]| First elected | Member | Party | President |
|---|---|---|---|
| 1992 | Kenneth Dzirasah
(First Deputy Speaker) |
National Democratic Congress | Jerry Rawlings |
| 1996 | Mrs. Rebecca Akweley Adotey | National Democratic Congress | Jerry Rawlings |
| 2000 | George Isaac Amoo | New Patriotic Party | John Kufuor |
| 2004 | Akosua Frema Osei-Opare | New Patriotic Party | John Kufuor |
| 2012 | Emmanuel Kwabena Kyeremateng Agyarko | New Patriotic Party | John Atta Mills |
| 2019 | Lydia Alhassan[3] | New Patriotic Party | Nana Akufo-Addo |
| 2020 | Lydia Alhassan | New Patriotic Party | Nana Akufo-Addo |
| 2024 | John Dumelo | National Democratic Congress (Ghana) | John Mahama |
Nuneɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]| Party | Candidate | Votes | % | ±% | |
|---|---|---|---|---|---|
| New Patriotic Party | Lydia Seyram Alhassan | 39,851 | 51.4 | — | |
| National Democratic Congress | John Dumelo | 37,478 | 48.3 | — | |
| People's National Convention | Gifty Botchway | 160 | 0.2 | — | |
| Majority | 2,373 | 3.1 | — | ||
| Turnout | — | ||||
A yi o sɛrɛ naŋ kpi, Lydia Alhassan da yie la a are, a di a vofuri nuneɛ ko a o kogi.[4]
| Party | Candidate | Votes | % | ±% | |
|---|---|---|---|---|---|
| New Patriotic Party | Lydia Seyram Alhassan | 12,041 | 68.80 | — | |
| National Democratic Congress | Kwasi Delali Brempong | 5,341 | 30.52 | — | |
| Progressive People's Party | William Kofi Dowokpor | 102 | 0.58 | — | |
| Liberal Party of Ghana | Clement Boadi | 17 | 0.1 | — | |
| Majority | 6,700 | 38.28 | — | ||
| Turnout | 17, 589 | 19.83 | — | ||
| Party | Candidate | Votes | % | ±% | |
|---|---|---|---|---|---|
| New Patriotic Party | Akosua Frema Osei-Opare | 24,603 | 43.2 | — | |
| National Democratic Congress | Albert Kwadwo Twum Boafo | 21,564 | 37.8 | — | |
| Convention People's Party | William Kofi Dowokpor | 7,910 | 13.9 | — | |
| Independent | Samuel Kobby Adiepena | 2,547 | 4.5 | — | |
| People's National Convention | Henry Haruna Asante | 374 | 0.7 | — | |
| Majority | 3,039 | 5.4 | — | ||
| Turnout | — | — | — | ||
A Asɛmbole
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]15th Mɛnoɔre, 2018 eŋɛ, a Ayawaso West Munisipal Asɛmbole (AWMA) da mɛɛ la a e o tɔɔraa, a wɛle yi a Accra Mɛtropolitan Asɛmbole (AMA), a tuuro a Legislative Instrument (LI) 2312 merɛ. O administrative arezie be la Dzorwulu poɔ. A asɛmbole ŋmaabo teɛroŋ narebo da la a 2018-2021 Medium Term Development Plan, naŋ na wane a pare piibo ko a Munisipal socio-economic baabo. Naŋ kɔlage gbaŋgbale ta 385 square kilometers, a Ayawaso West Munisipal Asɛmbole (AWMA) kɔlage la aŋa 3.0% teŋɛ gbaŋgbale noɔre yi a Greater Accra Irigyiŋ.[5]
A Ayawaso West Munisipal arɛɛ la e nenboorɔ/nentɛɛtɛɛ naŋ lantaa kpeɛrɛ a irigyiŋ, naŋ baara nensaale ire ire bee nentɛɛtɛɛ naŋ yi yipɔge tɛɛtɛɛ. Noba naŋ de zu/pore a be la a Ga noba naŋ dire a Homowo Tigiri, ane meŋ a zie ŋa taa la Ga-Dangme, Akan naŋ taa Northern yipɔge, Ewe, Nigerian, ane bal/boorɔ mine naŋ kpeɛrɛ bee tona a o toribogiri nɔɛ eŋɛ. A la poɔ meŋ, a munisipal taa la banneba yɔ a globe tuori, naŋ tona bee kaara laanfeeloŋ ane tontonne vuo zaa. A kɔkɔɛ naŋ de zu bee ba naŋ yele yaga be la Twi, Ga, Ewe, ane a kɔkɔkpɛgelɛ mine.
N ba. Bernard Kwesi Pari Sakyiama la de zu a administrative yeltarre eŋɛ, a tona a Munisipal Coordinating Director tonnoɔre ko a asɛmbole.
Sandra Owusu Ahinkorah la a Munisipal kyif Executive ba naŋ so eŋ ka o kaara a Ayawaso West Munisipal Asɛmbole ne dannyaa bambo yaga o naŋ nyɛ, a baara gaŋ yuomo 18 nuuri toma dannyaa 'managerial' voriŋ naŋ kɔlage deri ane paaloŋ yobo gyɛmaa ane Sommeŋɛ zaa lomboe.[6]
Yelnyɔgere
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Sakuuri bodimaale ziiri debie 3, 2 meɛbo - O e la yelnyɔgeraa naŋ erɛ a a desekyere asɛmbole eŋɛ, o piile la 18/09/2019 eŋɛ. Laŋyie naŋ dire a tɔna ŋa mine la Legon Staff Village School, Mamobi Prisons School, Abelenkpe Primary 1 Basic School.
- Karenderi debie-6 ayoɔbo meɛbo ne sombo bomma - A yelnyɔgeraa ŋa piilee 17/09/2019 poɔ ane o e la bone naŋ kyɛnɛ pampana. Laŋyie naŋ dire a tɔna ŋa mine la Abelenkpe.
- Sobie leɛmaaloo - A yelnyɔgeraa ŋa erɛ la a asɛmbole ziirimine pampana ŋa, kyɛ ka a Westland By-Pass Link pill-pɔge baare a ziirimine eŋɛ. A Westland laŋyie poɔ la ana naŋ dire ana tɔna ŋa.[7]
Muuli kyɛ meŋ nyɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- 1 2 "Ayawaso West Wuogon shooting: Government is yet to compensate me - Victim - MyJoyOnline.com". www.myjoyonline.com (in American English). Retrieved 2021-05-22.
- ↑ "Ghana election results: John Dumelo win Ayawaso West Wuogon parliamentary seat". BBC News Pidgin. 2024-12-08. Retrieved 2025-02-11.
- ↑ "Ayawaso West Wuogon by-election: NPP's Lydia Alhassan wins seat with 68.8%". www.myjoyonline.com. Retrieved 2019-02-02.
- ↑ "Ayawaso West Wuogon by-election: NPP's Lydia Alhassan wins seat with 68.8%". www.myjoyonline.com. 31 January 2019. Archived from the original on 7 March 2019. Retrieved 14 April 2022.
- ↑ "Ayawaso West Municipal Assembly". aywma.gov.gh. Retrieved 2023-08-17.
- ↑ "AYWMA - The MCE". aywma.gov.gh. Retrieved 2023-08-17.
- ↑ "AYWMA - Projects". aywma.gov.gh. Retrieved 2023-08-17.