Awukudae Tigiri
Awukudae tigiri tɛgɛ la Tadaare(Wenesday). [1]Santerebɛ(Ashanti) deme la dire a tigri ŋa. O waa ŋa Akwasidae(Podaare) tigri, Awukudae tigiri ŋa Adae tigiri kyɛlle. A Adae tigiri eŋ ba leɛrɛ, o bebiri are la ba taa leɛroo.[2]
Wagere ba maŋ di o
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A tigiri ŋa maŋ di la Tadaare(Wenesday) a yi o bebie leZaa ayi bee leZaa ayi ne ayi daare o maŋ la di la. A tigiri maŋ di la Eastern Region paaloŋ poɔ. A o boma ayi la maŋ laŋ taa e Adae tigiri, a kaŋa meŋ la Akwasidae itgiri, ŋa maŋ di Podaare(Sunday) ata Zaa poɔ kyɛ ko Awukudae. A naa ne o potuuribo naŋ e Akan bale naŋ be a Kumasi poɔ la di o. A Yidaare(Tuesday) maŋ e la a bebie anii sɛre ka Awukudae a ta ka ba boɔlɔ ka Kwabena kyɛ ka a Yɔdaare(Saturday) naŋ tuuro a Awukudae ka ba boɔlɔ o meŋ ka "Memeneda Dapaa". A tigiri ŋa moɔloo, gaŋgaa la ka ba maŋ de moɔle ne a Zimaane ana na dambio e a "Dapaa bebiri".Awukudae tigiri anii Zaa puoriŋ, "Adae Butu" yeltuuri maŋ maale la a piili ne a Odwira tigiri.[3]
Saaŋkonnoŋ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Awukudae tigiri maŋ ti a Wo tu adae (A tigiri bebiri moɔloo) a gaŋgaa maŋ ŋmɛ a dambio e a Tadaare(Wenesday) bebiri bimaara. A atumpan gaŋgaɛ ane saseɛ gaŋgaa la ba maŋ ŋmɛrɛ, a ba e Fontomfrom gaŋgaɛ. A dambio ŋmenaa saŋa a tigiri meŋa maŋ di la a nakogi yiriŋ. A gaŋgaa ŋmeɛbo maŋ wulo la a guubu bee a kaabo a ŋmemɛ ane a kpeemɛ na kaara a naa Zu ane a nɔlaŋ ba naŋ ko a noba a teŋɛ poɔ. Ba sage di la ka Nsamanfoɔ(kpeemɛ) ane a teŋɛ bonfolo maŋ bebe a kaara ka ba ka na di la a tigiri ŋa velaa bee. A tigiri ŋa bebiri la ka maŋ kya nembatoɔne ane baleba bondirii. A bebiri ŋa daare a Akafoɔ maŋ wuli ka bebiri nimiZeɛ daare aZuiŋ neɛZaa ba tuuro sori a daare.[4]

Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://web.archive.org/web/20130219020511/http://www.transafrica.biz/en/festivals-ghana.php
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Awukudae_Festival#CITEREFBraffi2002
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Awukudae_Festival#CITEREFAyisi1992
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Awukudae_Festival#CITEREFAkuaOpokuwaa2005