Vare le yelbulo

Argungu Fishing Festival

Yizie Wikipiideɛ
Argungu Fishing Festival
Tigiri, annual event, sports competition
Part ofcultural event Maale eŋ
Piiluu1934 Maale eŋ
Sportfishing Maale eŋ
ContinentAfrica Maale eŋ
PaaloŋNigeria Maale eŋ
Located in the administrative territorial entityKebbi State Maale eŋ
BezieArgungu Maale eŋ
Coordinate location12°44′55″N 4°32′18″E Maale eŋ
Intangible cultural heritage statusRepresentative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity Maale eŋ
Described at URLhttps://ich.unesco.org/en/RL/00901, https://ich.unesco.org/fr/RL/00901, https://ich.unesco.org/es/RL/00901 Maale eŋ
Map

Argungu zonnyɔge tigiri[1] bee Argungu seɛre tigiri e la yuoni yuoni zaa bebie anaare tigiri naq be a Kebbi paaloŋ ane ziiri mine aŋa Niger naŋ be a North-western a Northern Nigeria[2][3] poɔ. A paaloŋ maale na matanfada, mala bagbɛɛ, ba tona la gaaden toma yaga a paaloŋ na poɔ ane zie naŋ taa tewɔmɔ teere. A noba kpoŋ bee yaga zie Muslim(Yɛre) naŋ e zonnyɔgebo. A Kanta Museum la e zie naŋ be Argungu senselensoga kyɛ e zisaana saama naŋ be a tendaa ŋa zaa maŋ a maŋ gɛrɛ nyɛrɛ. Noba naŋ ŋmaa viiri a tendaa ŋa maŋ tu la sori te nyɛ lɛ Argungu tigiri na maŋ di. A tigiri ŋa yelzu bee yelnimizeɛ la zoma nyɔgebo ane a teŋɛ deme nɔlaŋ. A tigiri beri anaare ka ba maŋ di o.[4]

A tigiri ŋa piili la1934 yuoni, o maŋ di la ka ba leɛ teɛre zɔɔ koro a Sokoto Caliphate ane a Kebbi Kingdom deme. A tigiri wa ne la teŋyuo yaga a ko a teŋɛ gbuli zaa.

Ba maŋ tasoga boɔle o la zonnyɔge kyakya tigiri. A tigiri maŋ di la ka ba la teɛre ka a Argungu zonnyɔge tigiri ka a yuoni leɛ piili la, a bagbɛre poɔ a Kebbi paaloŋ. A tigiri ŋa maŋ di la Gonseɛ ane Toloŋ kyuu kpakyagaŋ yuoni zaa poɔ.

2005 yuoni naŋ pare, a soba naŋ da di a zonnyɔge kpoŋ kyakya ka a zonne tegeruŋ e 75kg ane ba da boɔrɔ la dba banaare ka ba naa do te are a bommanaa zu. 2006 yuoni naŋ pare, a tigiri poɔ ba da eŋ la noɔre ka neɛzaa ta la nyɔge zoma bonso a baa koɔ da sigi pilipoɔ te zuo. A tigiri ŋa tɔnɔ la, o vɛŋ la ka gɔbenɛte eŋ noɔre neɛzaa ta la de gill net ane cast net a nyɔge ne zoma. A zauro polda project, a garden deme naŋ be a Rima River a Argungu sazu seŋ, da yeli ka a koɔ boŋguraa da paale te do gaa a zie ba naŋ maŋ a tigiri.

A yelerre na mine

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • Nuuri bommaale
  • Gboe mɔgebo dantaa
  • Guoluu ane weɛ yelerre
  • saaŋkompare yeltuuri
  • Wrestling matches
  • seɛre
  • A Grand Fishing conquest
  • Koɔ dogebu kyakya

A tigiri bebiraa daare, dɔba kɔɔ pie maŋ kyɔŋ a baa noɔre kyɛ malefare ŋmɛ, kyɛ ka ba zaa laŋ vare a kpɛ a baa poɔ, kyɛ gu awa gbuli saŋa neɛ naŋ na nyɔge a zoŋkpoŋ. neɛ naŋ nyɔge a zoŋkpoŋ na de $7,500 dollars. A kyakyaŋmeɛrebɛ yoŋ la ka ba tere sori ka ba de ba saaŋkompare zonnyɔge boma ane aminekaŋa a nyɔgerɔ ne a zoma, a ama la bamine meŋ boŋ ka boɔlɔ ka noodling.

2020 yuoni, Argungu zonnyɔge tigiri, banaaŋ naŋ da nyɔge zoŋkpoŋ ka tegeruŋ da e ŋa 78kilograms na ba da ko o kyɔɔtaa a Negeria libie poɔ N10 miliyoŋ, lɔɛ pala ayi ane alopele kpeɛbo kogiri ayi kyɛ gaa Hajj, a soba naŋ da di a zonnyɔge kyakya danweɛ soba la lɛ, ka ayi soba ne a ata soba meŋ kyɔɔtaa meŋ da deɛ ba kyɔɔtaa. zonnyɔgebo naŋ pare 50,000 la da ŋmɛ a zonnyɔge kyakya ŋa a tigiri saŋa a Kebbi paaloŋ kyɛ ka a soba naŋ na di a kyakya la soba naŋ na nyɔge a zoŋkpoŋ. A Negeria Yidaadɔɔ, Mohammadu Buhari da gaa la 2020 Argungu zonnyɔge tigiri. A tigiri ŋa a 2020 poɔ la e a kɔɔra ata soba, yuomo pie naŋ pare ka Abubakar Bagudu o na da a Negeria yidaadɔɔ. A tigiri yelboɔraa kaŋa la ka ba e ka teŋɛ yuo kyɛ taa nɔlaŋ kyɛ ka noba zonnyɔge yɛlɛ nimizeɛ.

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. Shyllon, Folarin (August 2007). "Argungu Fishing Festival in Tilted towers : Promoting the Idea of a Sustainable Cultural Fest". International Journal of Cultural Property. 14 (3): 329–337. doi:10.1017/S094073910707021X. ISSN 1465-7317.
  2. Okafor, Chiamaka (2022-12-17). "SPECIAL REPORT: How Kebbi farmers are fighting climate change". Premium Times Nigeria. Retrieved 2022-12-25
  3. Sobamiwa, Precious (2023-09-14). "11 facts to know about Argungu fishing festival". Tribune Online. Retrieved 2024-08-09.
  4. "Argungu Festival: Africa's Biggest Fishing Celebration". Google Arts & Culture. Retrieved 2021-07-31