Vare le yelbulo

Animere kɔkɔre

Yizie Wikipiideɛ
(Leɛwuli yi Animere language)
Animere
kɔkɔre, modern language
Aŋa yitaalombileKebu-Animere Maale eŋ
PaaloŋGhana Maale eŋ
Indigenous toVolta Region Maale eŋ
UNESCO language status5 critically endangered Maale eŋ
Ethnologue language status8a Moribund Maale eŋ
Animere
Native toGhana
RegionEast Central Ghana, Kecheibi and Kunda villages
Native speakers
30 (2006)Template:Ethnologue25 does not exist
Language codes
ISO 639-3anf
Glottologanim1239

Animere (wagere mine naŋ e Anyimere bee Kunda, kyɛ ta wagere mine a da leɛ e toponym) eɛ kɔkɔre naŋ be a Ghana, a Kecheibe ane Kunda eɛ koraa naŋ be Benimbere noba. O peɛlɛɛ a Kebu bee Akebu ko a Togo. A Ghana Togo Mountain languages (GTM), naŋ taa lambo neŋ Ka-Togo kpaaroŋ ko a Heine (1968). Aŋa a GTM kɔkɔre, Animere eɛ a yuori kɔkɔre.

Animere eɛ kɔkɔre beɛo kaŋa naŋ na ba maŋ taa yeluu korɔ biiri; a yeluu sɔrebo eɛ 30 (Blench 2006).[1] Naŋ be a 1965 Adele, ka a kaŋa naŋ e GTM kɔkɔre, la a kɔkɔkpoŋ naŋ taa a bibiiri yeluu a Animere area, kyɛ nembɛrɛ yoŋ la maŋ yele a Animere bamenne zie, naŋ vɛŋ a Heine (1968) ka o teɛrɛ ka 'a kɔkɔre naŋ eɛ extinct yuomo mine wagere'.[2] Teɛroŋ naŋ be a Twi, a dominant regional language, naŋ taa yɛroŋ ko a Benimbere.

  1. Blench (2006)[permanent dead link] notes that all 30 speakers are over 35 years old. A 2003 Ethnologue estimate of 700 probably counts all ethnic Benimbere. Bodomo 1996:38 states that "Animere (...) is said to be dying out (only 250 speakers now)". Bodomo's figure probably derives from an older edition of the Ethnologue also cited by Sommer 1992.
  2. Heine (1968) says that only members of Nkwantá and Kontrô clans of the Benimbere speak (some) Animere; cf. Sommer 1992:308

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • Bodomo, Adams B. (1996) 'On Language And Development In Africa: The Case of Ghana', Nordic Journal of African Studies, 5, 2, 31–51.
  • Heine, Bernd (1968) Die Verbreitung und Gliedering der Togorestsprachen (Kölner Beiträge zur Afrikanistik vol. 1). Köln: Druckerei Wienand.
  • Seidel, A., (1898) "Beiträge zur Kenntnis der Sprachen in Togo." Aufgrund der von Dr. Rudolf Plehn und anderen gesammelten Materialien bearbeitet. Zeitschrift für Afrikanischer und Oceanischer Sprachen.
  • Sommer, Gabriele (1992) 'A survey on language death in Africa', in Brenzinger, Matthias (ed.) Language Death: Factual and Theoretical Explorations with Special Reference to East Africa. Berlin/New York: Mouton de Gruyter, pp. 301–417.

Ziiri mine liŋkiri

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]