Ama Hemmah
| Dɔɔ bee pɔge bee dɔgebo | pɔge |
|---|---|
| Dɔgebo paaloŋ | Ghana |
| Dɔgebo bebiri | 1938 |
| Kūū bebiri | 2010 |
| Place of death | Tema |
| Manner of death | homicide |
| Kɔkɔyelii, sɛge ne bee goligoluu | Bɔrefɔ |
| Convicted of | witchcraft |
| Tonnoɔre | witch |
Ama Hemmah (1937–2010) da e la Ghanaian woman ba na da nyege o vuu ka o di yi ba na da yeli ka o da e la soɔba.
Immolation
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Yi 10:00 am a 20 November 2010, a Tema Site 15, evangelical pastor Samuel Fletcher Sagoe da gaa nyɛ la a o yɔɔpuule, Emilia, be o na da nyɛ Hemmah ka o da zeŋ a o gaazie kyɛ Emilia's biiri da beebe school. Sagoe da kpɛ la kpɛlle, na da vɛŋ a Samuel Ghunney ane laŋkpeɛba mine da baŋ a yele. Yele yi Mr. Augustine Gynening, Assistant Commissioner of Police, Hemmah da sereŋ e la soɔba.[1] Hemmah da e la tortured na be confession kyaare witchcraft yi lambo noba banuu,[2] wagere na poɔ a yele na maŋ e evil spirit a Hemmah a maŋ de o eŋ kerosene kyɛ vɛŋ ka o zeŋ vuu.[3] Membare na beebe a kpaaroŋ da yeli ka ba da kpaa la anointing oil eŋ a pɔge, naŋ da nyɔge vuu.[4]
A student nurse, Deborah Pearl Adumoah, da wa soŋ o la a da de o gaane Community One Police Station. Hemmah da la yi la gaa Tema General Hospital, be ka o da kpi a bieuo daare.[5][6] O da e la yumo 72.
Suspects
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A suspects da la Samuel Ghunney, a yuomo 50 photographer; Samuel Fletcher Sagoe, 55; Emilia Opoku, 37; Nancy Nana Ama Akrofie, 46; ane Mary Sagoe, 52.
Public response
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A na wuli ka sagedeebo sereŋ beebe la a soɔba ka ba e gyamaa a Ghana, a public nɔɛ da maaɛ ne la a Hemmah's koobo.[7] Stephen Yeboah, Hemmah's bodɔɔ, yeli ko la a The Daily Graphic, "ba ma da ba e gyagyaa neɛ kyɛ meŋ da ba la e soɔba kyɛ o koroŋ saŋa da la ka o maŋ inne yele mine.[8]" Yeluu mine na da yi a Head of Public Relations na be a Commission ko Human Rights ane Administrative Justice (CHRAJ), Comfort Akosua Edo, yeli ka, "A Commission da boɔrɔ la a perpetrators kyaare a atrocious yelbeɛre na e barbaric kyɛ ka lɛ da fere la a teŋɛ human rights record...o e la, yelmenoo, yelfaa ka ŋmene noba mine,toma na da wuli ka ba ma faara nyɔvɔɛ, da maŋ paale a korɔ nembalaa mine, a ŋmene yuori eŋɛ.[9]" A yelbalaa ama da boɔlɛɛ a Ghana noba gyaa ka ta maŋ paale a mob attacks na kyaare a witchcraft.
Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Witchcraft-Grandma-set-ablaze-198244
- ↑ https://www.bbc.com/news/world-africa-11848536
- ↑ https://www.bbc.com/news/world-africa-11848536
- ↑ https://www.modernghana.com/news/1020179/savagery-in-the-name-of-religious-belief.html
- ↑ https://www.theguardian.com/world/2010/nov/29/ghanaian-woman-burned-death-witch
- ↑ https://web.archive.org/web/20191002190751/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/My-mum-is-not-a-witch-198401
- ↑ https://www.theguardian.com/world/2010/nov/29/ghanaian-woman-burned-death-witch
- ↑ https://www.bbc.com/news/world-africa-11848536
- ↑ https://www.modernghana.com/news/306092/chraj-expresses-shock-at-the-woman-set-ablaze.html