Vare le yelbulo

Ama Hemmah

Yizie Wikipiideɛ
Ama Hemmah
nensaala
Dɔɔ bee pɔge bee dɔgebopɔge Maale eŋ
Dɔgebo paaloŋGhana Maale eŋ
Dɔgebo bebiri1938 Maale eŋ
Kūū bebiri2010 Maale eŋ
Place of deathTema Maale eŋ
Manner of deathhomicide Maale eŋ
Kɔkɔyelii, sɛge ne bee goligoluuBɔrefɔ Maale eŋ
Convicted ofwitchcraft Maale eŋ
Tonnoɔrewitch Maale eŋ

Ama Hemmah (1937–2010) da e la Ghanaian woman ba na da nyege o vuu ka o di yi ba na da yeli ka o da e la soɔba.

Immolation

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Yi 10:00 am a 20 November 2010, a Tema Site 15, evangelical pastor Samuel Fletcher Sagoe da gaa nyɛ la a o yɔɔpuule, Emilia, be o na da nyɛ Hemmah ka o da zeŋ a o gaazie kyɛ Emilia's biiri da beebe school. Sagoe da kpɛ la kpɛlle, na da vɛŋ a Samuel Ghunney ane laŋkpeɛba mine da baŋ a yele. Yele yi Mr. Augustine Gynening, Assistant Commissioner of Police, Hemmah da sereŋ e la soɔba.[1] Hemmah da e la tortured na be confession kyaare witchcraft yi lambo noba banuu,[2] wagere na poɔ a yele na maŋ e evil spirit a Hemmah a maŋ de o eŋ kerosene kyɛ vɛŋ ka o zeŋ vuu.[3] Membare na beebe a kpaaroŋ da yeli ka ba da kpaa la anointing oil eŋ a pɔge, naŋ da nyɔge vuu.[4]

A student nurse, Deborah Pearl Adumoah, da wa soŋ o la a da de o gaane Community One Police Station. Hemmah da la yi la gaa Tema General Hospital, be ka o da kpi a bieuo daare.[5][6] O da e la yumo 72.

A suspects da la Samuel Ghunney, a yuomo 50 photographer; Samuel Fletcher Sagoe, 55; Emilia Opoku, 37; Nancy Nana Ama Akrofie, 46; ane Mary Sagoe, 52.

Public response

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

A na wuli ka sagedeebo sereŋ beebe la a soɔba ka ba e gyamaa a Ghana, a public nɔɛ da maaɛ ne la a Hemmah's koobo.[7] Stephen Yeboah, Hemmah's bodɔɔ, yeli ko la a The Daily Graphic, "ba ma da ba e gyagyaa neɛ kyɛ meŋ da ba la e soɔba kyɛ o koroŋ saŋa da la ka o maŋ inne yele mine.[8]" Yeluu mine na da yi a Head of Public Relations na be a Commission ko Human Rights ane Administrative Justice (CHRAJ), Comfort Akosua Edo, yeli ka, "A Commission da boɔrɔ la a perpetrators kyaare a atrocious yelbeɛre na e barbaric kyɛ ka lɛ da fere la a teŋɛ human rights record...o e la, yelmenoo, yelfaa ka ŋmene noba mine,toma na da wuli ka ba ma faara nyɔvɔɛ, da maŋ paale a korɔ nembalaa mine, a ŋmene yuori eŋɛ.[9]" A yelbalaa ama da boɔlɛɛ a Ghana noba gyaa ka ta maŋ paale a mob attacks na kyaare a witchcraft.

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Witchcraft-Grandma-set-ablaze-198244
  2. https://www.bbc.com/news/world-africa-11848536
  3. https://www.bbc.com/news/world-africa-11848536
  4. https://www.modernghana.com/news/1020179/savagery-in-the-name-of-religious-belief.html
  5. https://www.theguardian.com/world/2010/nov/29/ghanaian-woman-burned-death-witch
  6. https://web.archive.org/web/20191002190751/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/My-mum-is-not-a-witch-198401
  7. https://www.theguardian.com/world/2010/nov/29/ghanaian-woman-burned-death-witch
  8. https://www.bbc.com/news/world-africa-11848536
  9. https://www.modernghana.com/news/306092/chraj-expresses-shock-at-the-woman-set-ablaze.html