Ahidus
| Aŋa yitaalombile | folk dance |
|---|---|
| Instrument | bendir |
| Country of origin | Morocco |
| Location of creation | Atlas Mountains |
| Taa beree | heritage |
Ahidus (Berber Kɔkɔɛ: ⴰⵃⵉⴷⵓⵙ, romanized: aḥidous), wagere kaŋa meŋ ba naŋ maŋ boɔle ka ahidous, haidous, tahidoust bee hidoussi, e la Berber lantaa seɛ pare kaŋa Morocco poɔ. O na la a sããkoŋ seɛre Berber bal yaga poɔ ane ba baŋ ne o la ka ona la bomboɔraa kpɛɛ.[1]
Bigiruu
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]A Ahidus sããkoŋ seɛre poɔ la yiele, seɛre ane impromptu yelwiiraa laŋgbuli noba naŋ maŋ yi wa are ti taa zegere yeli a laŋ ne a dɔba mine ane pɔgeba. Ba maŋ are ŋmaa la vileŋgu bee are teɛmɛ ayi tori taa.[2] A dɔɔ na naŋ maŋ tuyi ane daana wullo a seɛseɛrɛ, ba naŋ boɔlɔ a wederɛ bee Ammehreb Berber poɔ, maŋ are la ba sensogaŋ a sagera a kyɛɛbo.
Buli Yiibu Zie ane Yelsoore
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Ahidus buli yizie ba kyaane bonso peɛroo gaa tɔɔre ba tõɔ e ane soore peɛroo. Ane a lɛ zaa, sagedeebo wuli ka Ahidus nyɛ la o buli yizie yi a Berber bal Zenata poɔ.[3]
A seɛre piiluu fɔrɔ da maŋ eɛ vileŋgu ŋmaa gyeeroo naŋ wullo noɔreyeni a seɛseɛreba kpakyagaŋ ane a bal noba zaa lantaa. A seɛre wederɛ maŋ are la a sensogaŋ a de ba weɛ.
Ahidus nimizeɛ zie kaŋa tɛgeraa naŋ ba kpɛ sɛre a yuomo ama zaa poɔ la a sããkoŋ bonsuyaayi. A dɔba, gbɛɛ yaga o maŋ e la djellaba peɛlaa ane turban naŋ manna zinlaanfeɛ. A pɔgeba yɛŋ, vuo da maŋ bebe la ka ba na baŋ su bompelaa bee nimiyaga bonwuoraa ne silver jewellery.[4]
Ba maŋ yeli ka Ahidus seɛre e la popeɛloŋ wulluu ka yelbawontaa bee zɔɔreŋ wa baare.[5]
Enfuomo mine
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- From Talsint
- From Sefrou
- From Oulmes
- From Ain Fendel
- From Ait Hdidou in Imlchil
- From Ain Leuh
- From Tsiwant
- From Ait Bouguemez
- From Ifrane
Kanne Gaa Nimitɔɔre
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://www.google.co.uk/books/edition/The_Garland_Handbook_of_African_Music/XEeTAgAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&pg=PA252&printsec=frontcover
- ↑ http://www.africa.upenn.edu/Country_Specific/Morco_folkl.html
- ↑ https://decouvrirlalgerie.wordpress.com/2016/08/12/hidous-ou-lexpression-musicale-berbere-de-louest/
- ↑ https://web.archive.org/web/20200301203428/https://www.maghrebvoices.com/a/amazigh-morocco-/435428.html
- ↑ https://www.mortraveling.com/2022/04/Discovering-Berber-heritage.html