Agwara
Agwara[1] e la Alur noba naŋ be Northern Uganda nabiiloŋ seɛre, naŋ maŋ seɛ a king (Rwot) naa nimitɔɔreŋ.[2] Dɔba ane pɔgeba zaa maŋ seɛ o la lambo kpaaroŋ wagere. A seɛre maŋ seɛ ne la gaŋgarre, ba maŋ seɛrɛ la teɛmɛ naŋ tori bee kyɔŋ tutaa ane vileŋgu ŋmaabo eŋɛ ne a yelsoore gbɛre ane seɛ beenoo kyɛ leŋ kyeemɛ ka a gbɛɛ na toɔrɔ soŋ lanna lere.[3][4][5] 'Trumpets' yuori ka ba de ko a seɛre.[6] A seɛre maŋ seɛ la saŋa na Alur noba naŋ maŋ wa dɔɔnɔ ane fara/moɔrɔ nabini ba deriŋ.[7]
Seɛbo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Dasaŋa na eŋɛ, Agwara da meŋ seɛ la lesiri tuubu zie laŋyie naŋ maŋ nare na puori bee sɔre a ŋmemɛ, na sɔre bompeɛ deebo sɛre kyɛ borɔ, a uoni bee sẽɛ̃ saŋa kpaaeoŋ tigiri eŋɛ, bee ka ba naŋ wa kpeɛrɛ kyuu paalaa vuo bee ka ba naŋ boɔrɔ saa. A la poɔ meŋ, agwara parɛɛ ayi la bebe, "Kwaya" bee "Mbaka" naŋ maŋ seɛ bebie ayi gaŋ a zaa bal kyakyare ane "Selewa" naŋ maŋ e bareka puoruu.[8][9]
Enfuomo
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- Alur dɔɔ be sããkoŋ Alur yipɔgeloŋ bonsuuraa eŋɛ.
- Alur noba seɛrɛ ba seɛre
- Alur noba gɔɔ eŋɛ seɛrɛ Agwara seɛre
Muuli Kyɛ Meŋ Nyɛ
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]Sommo Yizie
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]- ↑ https://doi.org/10.14217/776362ed-en
- ↑ https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_154703
- ↑ http://makir.mak.ac.ug/handle/10570/5320
- ↑ https://web.archive.org/web/20240127085612/https://wakanatures.com/cultural-dances-in-uganda/
- ↑ https://www.101lasttribes.com/tribes/alur.html
- ↑ https://diglib.library.vanderbilt.edu/displayitem.pl?RC=205
- ↑ https://makir.mak.ac.ug/handle/10570/5320?show=full
- ↑ "Celebrating the wealth of ethnicity". Monitor. 2021-01-05. Retrieved 2024-01-27.
- ↑ "Background on the Music of Northern Uganda". Singing Wells. 2012-10-29. Retrieved 2024-01-27.