Vare le yelbulo

Abuja

Yizie Wikipiideɛ
Abuja
city, big city, federal capital, nensaalba zinzie
Piiluu1828 Maale eŋ
Official nameAbuja Maale eŋ
Native labelAbuja Maale eŋ
DemonymAbujanais, Abujanaise, абуджа́нец, абуджа́нцы Maale eŋ
PaaloŋNigeria Maale eŋ
Capital ofNigeria, Federal Capital Territory, Abuja Municipal Maale eŋ
Located in the administrative territorial entityFederal Capital Territory Maale eŋ
Located in time zoneUTC+01:00 Maale eŋ
Coordinate location9°3′20″N 7°29′29″E Maale eŋ
Member ofWorld Tourism Cities Federation Maale eŋ
Twinned administrative bodyBrasília Maale eŋ
Official websitehttps://fcta.gov.ng/ Maale eŋ
Time of earliest written record1700 Maale eŋ
Category for the view of the itemCategory:Views of Abuja Maale eŋ
Map

Abuja e la a kapital teŋɛ ko Federal Republic naŋ be Nigeria, ba naŋ maale o ka o gaa be a Federal Capital Territory (FCT). Ana wuli ka a kogo na be a Federal Gɔbena a Nigeria[1], o da taa la kpaaroŋ neŋ key national institutions, landmarks, ane yimeɛre naŋ poŋ paale a ziiri zaa naŋ e 50 desekyere. O leɛrɛɛ Lagos (paaloŋ naŋ taa noba yaroŋ a Nigeria) naŋ e a kapital a 12 December 1991.[2][3]

Abuja's geography taa la mannoo neŋ Aso Rock, a 400-metre (1,300 ft) monolith naŋ ba taa toma yineŋ koɔŋ kyeebo. A Presidential Complex, National Assembly, Supreme Court , ane tenne gyamaa da yɛrɛɛ gaa south neŋ a kuuri. Zuma Rock, a 725-metre (2,379 ft) monolith, be la a north seŋ a paaloŋ poɔ naŋ be a expressway te gaa Kaduna.[4][5][6]

A 2006 noba yaroŋ sɔrebo, a paaloŋ ko a Abuja taa la noba yaroŋ naŋ e 776,298 ane 179,674 naŋ vɛŋ ka o da e a paaloŋ kaŋa naŋ taa noba yaroŋ gyamaa a Nigeria (a da e a ayɔpoi soba a 2006). Duoruu yi a United Nations, Abuja taa la baabo kyaare noba yaroŋ neŋ 139.7% yi 2000 ane 2010, naŋ vɛŋ ka o da e a paaloŋ naŋ sereŋ taa noba yaroŋ a tendaa gbuli zaa. Kyɛ k'a 2015, a paaloŋ taa la noba yaroŋ duobu neŋ 35%, naŋ vɛŋ ka o da naŋ e a teŋɛ naŋ taa noba yaroŋ gyamaa a African continent ane a paaloŋ naŋ na baara nimizeɛ noba yaroŋ poɔ a tendaa gbuli zaa.

Karmo

Enfuomo mine

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Universities

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • African University of Science and Technology
  • Baze University
  • National Open University of Nigeria
  • Nile University of Nigeria
  • University of Abuja
  • Veritas University
  • Philomath University

International sakuuri

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • American International School of Abuja
  • Whiteplains British School, Jabi
  • École Française Marcel Pagnol

Mineral Raw Materials

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • Clay
  • Gold
  • Tin
  • Feldspar
  • Tantalite
  • Cassiterite
  • Marble
  • Talc
  • Dolomite

Source:

Honorary citizens

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Noba bana naŋ nyɛ Honorary citizenship yi Abuja la:

Date Name Notes
10

February 2016

Joachim Gauck (24 January 1940–) President of Germany(2012–2017)
4 July 2018 Emmanuel Macron (21 December 1977–) President of France (2017–).
30 August 2018 Rt. Hon. Theresa May (1 October 1956–) Prime Minister of the United Kingdom (2016–2019).

Meŋ kaa kyɛ

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  • Centenary City
  • Abuja Investments Company
[maaleŋ | Maale eŋ yizie]

Sommo Yizie

[maaleŋ | Maale eŋ yizie]
  1. https://www.britannica.com/place/Abuja-national-capital-Nigeria
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Abuja#cite_note-5
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Abuja#cite_note-:2-6
  4. https://web.archive.org/web/20100323002129/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/citysun/2008/may/28/citysun-28-05-2008-002.htm
  5. https://web.archive.org/web/20220627170359/https://www.visitnigerianow.com/tours/zuma-rock/
  6. https://buzznigeria.com/highest-rock-in-nigeria-the-top-10-biggest-rocks-and-hills/